Eklentilerle Daha İyi Bir Firefox 30 Mart 2006
İlk çıktığı günden beri sanal alemin ilgisini üzerinden eksik etmeyen ve koşar adım 2.0′a yaklaşan Firefox‘u öve öve bitiremediğimi beni tanıyanlar bilirler. Evet biraz fazla hafıza tüketiyor, evet IE uyumlu sayfalarda sorun yaşanabiliyor ve evet dünyanın en güvenli tarayıcısı değil. Ancak Firefox‘u Firefox yapan özellik, kanımca genişletilebilmede sınırının olmaması oldu. İşte bu yazının özeti de bu: hangi Firefox eklentilerini(extension) kullanıyorum?Sorunun cevabına geçmeden önce daha önce kullandığım tarayıcıların üzerinden kısaca geçmem gerektiğini düşünüyorum. ComputerWorld sıralarında emeklediğim günlerde, ki yürümeye başlayamadan grup kapatıldığı için o zamanlar çok üzülmüştüm, çevremde Netscape-IE savaşları sürüyordu. Sene 1998′den bahsettiğim düşünülürse o dönem en yoğun İnternet kullanımım işyerinde, favori tarayıcım ise IE 4.0 idi. Bir anda çıkan IE 5.0 Beta ile devam eden tarayıcı geçmişim, zaman içinde çeşitli tarayıcı kabuğuyla (browser shell) renklendi. NetCaptor ile tanıştığım sekmeler(tab) ve sekmeli tarayıcı(tabbed browser) kavramları, web gezintilerimin konforunu inanılmaz artırmıştı. 2000-2001 arası kullandığım NetCaptor, yerini disq‘in tavsiyesi ile MyIE2‘ye, doğal süreç içerisinde MyIE2 de yerini Maxthon‘a bıraktı.
Saydığım bütün uygulamalar IE için birer kabuktan ibaretti. Motor IE, kaput ise sekmeli ve konforlu bir arayüzdü. Bu nedenle en önemli özelliğine zaten sahip olduğumu düşündüğüm Firefox‘la ilk tanıtıldığında ilgilenmeyip tekrar Maxthon‘umu açmıştım.
Taaa ki o dönem(Kasım 2004) XUL ve benzer projelerden ilham aldığımız bitirme projeme yön veren sayın hocam Prof. M. Akif Eyler‘in “Firefox’a Övgü” yazısı ve sözlükten robin ve parsley‘in yardımsever mesajlarına kadar. O güne kadar “Maxthon da Maxthon” diye tutturan ben, açığı kapatmak için onlarce eklenti paketini de deneyerek tam bir Firefox-sever oldum.
Size o dönemden kalma alışkanlıklarımdan bahsetmeyeceğim. Bunun yerine Maxthon‘un ve daha önce kullandığım uygulamarın hayatımı kolaylaştıran özelliklerini de beraberinde getiren pek çok Firefox eklentisi tanıtacağım. Yazıyı bitirdiğinizde eminim sizin de hayatınızı kolaylaştıracak pek çok eklenti bulacaksınız:
- SwiftTabs: Bir sonraki sekme, bir önceki sekme ve mevcut sekmeyi kapatmak için kısayol tanımlamanızı sağlıyor. Benim tercihim sırasıyla F2-F3 ve F4. [adres]
- WebMailCompose: Adından da anlaşılacağı gibi bir email eklentisi. “mailto:” bağlantılarınızın tercih ettiğiniz bir web tabanlı email sağlayıcısında açılmasını sağlıyor. Ayrıca esnek yapısıyla size özel tanım da yapabiliyorsunuz. Sürekli GMail kullanan biri olarak “hayat kurtarıyor” diyebilirim. [adres]
- Mouse Gestures: Maxthon ve Opera kullanıcılarında olan bir özelliği sağlamak için var. Geri-ileri, yeni sekme aç, bir sayfa aşağı kay, bu sekmeyi kapat gibi aklınıza gelebilecek pek çok klavye fonksiyonunun fare ile yapılabilmesini sağlıyor. Benim kullanım şeklimi yazmak gerekirse: sağ tuşa basılı tutarken sola çektiğimde Firefox‘un “geri”, sağa çektiğimde “ileri” yapmasını sağlaması en çok kullandığım özelliği. Siz de kendinize göre birkaç el hareketi tanımlayabilirsiniz. [adres]
- KeyConfig: Herhangi bir klavye kısayoluna herhangi bir Firefox işlevini bağlayabiliyorsunuz. Ben F1′e basınca yardım değil yeni bir sekme açmak için kullandım, halen gerekli mi emin değilsem de silmiyorum :-) [adres]
- Super DragAndGo: Maxthon’dan bir özellik daha. Herhangi bir metni veya web adresini seçip pencerenin herhangi bir yerine sürükle-bırak yaptığınızda o kelimeyi öntanımlı arama motorunuzda aratabiliyor ya da yazıda bir adres varsa o adresi yeni bir sekmede açıyor. Özellikle bağlantı koyulmamış ve bir makalede yazı olarak geçen bir kelime grubunu veya adresi açmanın en pratik yolu. [adres]
- Adblock: Adı yeterince açıklayıcı olan bu eklenti herhalde en çok indirilen eklentilerden biridir. Genelde web reklamları konusundaki gelişmeleri de görmek istediğimden kapalı tuttuğum bu eklenti sayesinde istemediğiniz her türlü reklamı engelleyebiliyorsunuz. Güzel yanı sayfada engellenebilecek kod parçalarına veya resimlere sağ tıklayarak bir daha o resmi veya o kod parçasını asla görmemenizi sağlıyor olması. Halen yüklemediyseniz daha beklemeyin derim. [adres]
- Tab Mix Plus: disq‘in bulduğu harika bir eklenti. Sekmelerle ilgili anlatamayacağım kadar çok özeliği eklemesi onu vazgeçilmez kılıyor. Bunlardan en çok kullandıklarım: sekme taşıma ve sayfaların yeni sekmelerde açılırken nerede açılacağı ile ilgili ayarlar. Kaçırılmaması gerekenlerden. [adres]
- wmlbrowser: Bildiğiniz(veya bilmediğiniz) üzere WML, yavaş yavaş yerini XHTML ve XHTML-MP‘ye bıraksa da halen cep telefonu tarayıcılarının en yaygın içerik tipi. Tonlarca WAP sayfasını Firefox içinden gezmek için bunu kullanmanız şart. İş Bankası kullanıcıları için bir tavsiye sevgili necrodome‘un şu sayfasında. Sırf bu amaçla bile kurulabilir :-) [adres]
- del.icio.us: Son zamanlarda yüklediğim ve sıklıkla unuttuğum bir eklenti de olsa önermeden geçemeyeceğim. Özellikle del.icio.us isimli pratik sosyal adres listesini kullanıyorsanız şu güne kadar kurmamış olmanız kabahat. [adres]
- Google Toolbar for Firefox: Ve tabii ki olmazsa olmazlardan. Sık sık Firefox’un sunduğu arama kolaylıkları yüzünden “neden kurayım?” sorusunu sordursa da, olmazsa olmazlardan. Şu noktada hatırlatayım: eğer yeni bir Firefox kullanıcısı olacaksanız sağ taraftaki büyük resimden indireceğiniz Firefox resmine tıklayarak indirdiğiniz sürümde yüklü geliyor. Eğer zaten bir Firefox kullanıcısıysanız yazının sonundaki adresinden çekip kurabilirsiniz. Hiçbir özelliğini kullanmasanız bile PageRank izlemek gibi bir hobinizi tatmin edebilmesiyle bile gönüllerde taht kuruyor [adres]
Dedim ya, bunlar ne Firefox için en yaygın kullanılan eklentiler, ne de dünyanın en geniş kapsamlı özellikler silsilesine sahip olmanızı sağlayacaklar. Hayatınızı kolaylaştıracaklarından emin olduğum bu eklentiler için bana teşekkür etmenize gerek olmadığını hatırlatarak her türlü eklenti tavsiyenizi bekliyorum. Sizin eklentiniz hangisi?
[Not: Fotoğraf buradan]
Yorumlar»
Guzel kaynak olmus.
benim eklentim “opera” :) hem hızlı, hem güvenli, hem rahat.
firefox a bi ton eklenti kuracağıma o eklentilerin görevini yapan programlar kurarım bilgisayara.
Neden Opera degil diyenlere verebilecegim tek cevap şu oluyor: bu kişisel bir tercih :)
a-om, pek eğlenceli konulardan. benim favori eklentilerim:
* autocopy: seçilen yazıyı otomatik olarak clipboard’a atıyor. copy-paste derdinden kurtarıyor.
* linkification: düz text olarak yazılmış url’leri tıklanabilir link haline getiriyor.
* bugmenot: anonim kullanıcı adı - şifre işleri
* quicknote: firefox içinde notepad
* restart firefox: adı üstünde.tek bir tuşa atıyor
* paste and go: operada standart gelen, clipboarddaki urlyi otomatik olarak yapıştırıp ziyaret ettiren link.
* scribe: forma yazmakta olduğunuz yazıyı saklıyor. browser çökerse, bir şey olursa kaldığınız yerden devam ediyorsunuz.
* targetalert: web sayfasındaki linkin tipini bir iconla belirliyor. pdf mi açılacak mp3 mü açılacak, merak içinde kalmıyorsunuz.
* greasemonkey: apayrı bir dünya. sitelerle istediğiniz gibi oynayın, beğenmediğiniz yerlerini değiştirin. gmail conversation preview‘a göz atın mesela.
bir sürü var daha (webdeveloper, mediaplayer connectivity, gmail manager, vs); yoruldum ama. Firefox, bir browserdan öte, üzerinde uygulama geliştirilecek bir platform halini aldı. Misal, allpeers geldiğinde, ufak çaplı bir devrim olacak…
İlle de opera :)
Nasıl olur da unutulur?? =)
Flashgot: En çok indirilen eklentilerden biri.. Sisteminizde yüklü Flash Get ya da ReGet gibi download yöneticilerinden birini bu eklentiyle ilişkilendirdiğiniz anda, herhangi bir websayfasından yapacağınız herhangi bir download için, Firefox’un kendi download yöneticisi açılmadan önce size kendi yöneticinizi kullanmak isteyip istemediğinizi soruyor.. IE’de, eğer ki dosyanın url’si ‘ tagının içinde değil de bir “button” içerisindeyse, Flash Get ya da ReGet kullanmak mümkün olmuyordu.. Hararetle tavsiye ederim!! =)
Sayfa Firefox ta iyi görünmüyorsa (ki pek muhtemel değil)
IE tab eklantisiyle Firefox içinde IE motoru çalıştırılarak (tabiiki seçenekleri de mevcut > nasıl çalıştırılacağıyla ilgili) sorun çözülüyor.
Web geliştiricileri için güzel bir çözüm. Sayfa her ikisinde nasıl görünüyor diye ayrı ayrı programları açmaya gerek yok. Tıklıyorsunuz IE oluyor, tıklıyorsunuz Firefox oluyor.
http://eklentiler.mozilla.org.tr/ie-tab/
Diğer favori eklentilerim (bir web geliştiricisi olarak)
1- Aardvark
2- Web Developer
3- PDF Download
4- Wikipedia
5- ColorPicker (Renk seçici)
6- SurfKeys
7- My IP Tool
8- Scrapbook
9- HTML Validator –> HTML Tidy
10- Bookmark Duplicate Detector
11- All-in-one Sidebar
12- ViewSourceWith
NoScript: java / javascript / flash ogeleri cali$abilsin / cali$amasin eklentisi…
ister acilan sayfanin kendisinde olsun, ister sayfa’dan cali$an ama farkli domain’lerde olsun, listeyi status bar’in en sagina getirdigi icon’dan ula$ilan context menu’den secebilmek mumkun her an, tepedeki security setting’lerden ugra$mak gerekmiyor…
secenekler de: allow site, forbid site, temporarily allow site…
onun di$inda bissuru option’u da var…
guzel olmu$… :)