Bu yazıya gündüz vakti başladığım sıralar Steve Jobs’ın 7 Haziran 2010′da yaptığı sunumu baştan sona izlemeyi yeni tamamlamış, notlarımı almış ve upuzun bir yazı yazmaya başlamıştım. Steve Jobs ne dedi, ne demedi, iPhone 4′ün teknik özellikler nelerdir diyenlere Acemi.mobi ve iPhoneTurkiye‘deki yazılara bakmalarını tavsiye ederim.

Peki bu satırları neden yazıyorum? iPhone 4′ün getirdiklerine dair felsefi bir açılımım olmayacak. Ancak benim de söyleyecek bir çift lafım var elbet. Öncelikle yeni iPhone, herkesin beklediği gibi çıktı – daha yüksek çözünürlüklü bir ekran, 1 GHz hızında Apple A4 işlemci, fotoğraf makinesinde flaş, %40′a varan pil ömrü artışı ve daha iyi bir kamera. Buraya kadar heralde büyük bir sürprizle karşılaşan olmadı.

iPhone’a sadece son kullanıcı gözüyle bakarsak HD video dışında iPhone 3GS kullanıcılarını geçişe ikna edebilecek bir özellik göremiyorum. Zaten bizler flaşsız fotoğraf çekmeye, her gün pilimizi şarj etmeye alışmış bir grup insan olarak şayet iOS 4 (iPhone OS’in yeni adı) ile hız konusunda da sorun yaşamazsak kaybedeceklerimiz yabancıların deyişiyle kesinlikle dealbreaker değil.

Diğer iPhone kullanıcıları ve eski nesil iPod Touch kullanıcıları (şuna da bir türlü iTouch diyemediler gitti) için ise şayet yeniliklerden tam anlamıyla faydalanmak istiyorlarsa Apple mağazasının yolu gözüktü. 2G kullanıcılarını hiç saymıyorum bile – onlar zaten 3 yıldır değişiklik yapmadılarsa şimdi tam zamanıdır.

iPhone’un bu sürümünü en büyük atılım olarak nitelendiren Steve Jobs’a kulak vermekte yarar var. Temelde yeni bir donanım olarak gözüken iPhone 4′te Apple üretim tekniğini değiştirip temelde çift taraflı bir fotoğraf çerçevesini andıran bir yapıya geçmiş. Bu sayede hem daha şık, hem daha ince, muhtemelen de daha dayanıklı bir yapı sağlanmış.

Sunumda fazla ilgi uyandırmasa da çerçevenin etrafını çevreleyen paslanmaz çelik çerçevenin anten vazifesi görüyor olması da zaten kısıtlı olan alanın bir de blok olarak anten için kullanılma gereksinimini ortadan kaldırırken koruyucu bir çerçeve olmasını da sağlamış. Muhtemelen düşmelere de daha dayanıklı bir anten olacağının da altını çizelim (bir dönem kullanılan seramik dahili antenlerden sonra ne kullanılıyor bilmiyorum, muhtemelen bunun kadar dayanıklı değildir)

Üretim bandında büyük değişikliklere sebep olacağına inandığım bu değişimler iPhone 4′ün görünen kısmı. Görünmeyen, daha doğrusu fiziksel olmayan kısımda ise en önemli yenilikler iBookstore ve FaceTime diyebilirim. iOS 4′le geleceği duyurulan multitasking, klasörler, iAd ve GameCenter gibi yenilikler de cabası.

iBookstore müthiş bir güç olduğunu ABD’nin en büyük 6 yayınevinden 5′inin cirosundan %22′lik bir payı 8 hafta gibi kısa bir sürede kaparak ispat etti. Bir de bundan sonra tüm iOS cihazlarda yer alacağına göre üzerine konuşacak çok fazla bir şey yok – evrimine devam edecek ve başarılı olması kesinlikle kaçınılmaz (ne kadar büyük konuştum ama? :) )

Gelelim İnternetlerde en çok yankı uyandıran FaceTime’a. FaceTime temelde Skype ya da Yahoo üzerinden videolu görüşme yapmaktan başka bir şey değil gibi duruyor. Sunumda verilen detaylara bakılırsa tamamen açık bir protokol olacağından yarın masaüstündeki iChat’e bir FaceTime desteği gelirse şaşırmayacağımı da söylemem lazım. 3G ile ne farkı var derseniz görünen en önemli fark kalite. 3G teknolojisinde gelinen son nokta eğer bizdeki operatörlerin sunduğu türde düşük kaliteli video görüşmeleri ise, FaceTime hakikaten farklı bir şey gibi duruyor – gelene kadar bekleyelim derim.

FaceTime demişken bunun bir alternatifi bir süredir HTC Evo 4G ile Sprint şebekesinde kullanılıyor. Tanıdık bir servis olan Qik tarafından sağlanan altyapıyla ayda 5 dolara sınırsız görüşme imkanı olacağı söyleniyor. Her ikisi de kendi standardını sunan firmalardan savaşı hangisi kazanacak beraber göreceğiz (ben oyumu Apple’dan yana kullandığımı söyleyeyim de)

Nelerden bahsettik? iBookstore, Facetime, iOS 4 ve tabii ki iPhone 4. Beni sunumda etkileyen bir noktaya daha değinip konuyu kapatayım zira saat geç oldu. Bu, tabii ki benim gibi cep telefonuyla video kaydetmeye bayılanların imdat çekici olacak iMovie. Her ne kadar sunumu Sarp‘la izlerken yediğim makaronların etkisiyle oluşan boşvermişlik sonucu “yekya işe yaramaz bu” desem de itiraf ediyorum: etkileyici olmuş.

Yenilenen kamerayla kayıt sırasında odak değiştirerek alan derinliği hissi yaratmak da mümkün olunca iMovie gerçekten anlamlı bir şeyler çıkaracak kadar güçlü gözüküyor. İşin acıklı tarafı Nokia 6630′dan bu yana S60 platformunda da bir video uygulaması mevcut. iMovie’nin mobil sürümü kadar pratik olmadığından mıdır yoksa yeterince duyurulamadığından mıdır, belki pek çok Nokia çalışanı bile  bilmiyordur (abartayım biraz). Hadi bu da benden olsun, Nokia N8′in video editörüne bakıp neden olduğuna ilişkin yorumu siz yapın: Nokia N8 Video Editor Demo

iPhone 4′ün bende bıraktığı izler bu kadar – en azından şimdilik. Daha fazlasını ise önümüzdeki günlerde satışa sunulmasıyla beraber birlikte izleyeceğiz. Hazır yeri gelmişken önemli tarihleri de vereyim de bu uzun yazı bitsin:

• 21 Haziran 2010 – iOS 4 destekleyen cihazların tümüne ücretsiz sunlulacak
• 22 Haziran 2010 – Muhtemel iOS 4 jailbreak tarihi (bunun için iphone-dev blog‘unu takip edebilirsiniz)
• 24 Haziran 2010 – iPhone 4 ABD, Almanya, Fransa, İngiltere ve Japonya resmi satış tarihi – ABD fiyatı KONTRATLA alındığında 199$ ve 299$ olacak.
• Temmuz 2010 – iPhone 4 satışa sunulmasında 2. dalga
• Ağustos 2010 – Muhtemelen Türkiye’nin de içinde bulunduğu 24 ülkede satışa sunulacak
• Eylül 2010 – iPhone 4′e kavuşacak son 44 ülke ve mutlu son

Memlekette dert yokmuş gibi bir de iPhone 4 çıktı başımıza ya haydi hayırlısı.

Not: bu yazıyı buraya kadar okuyanlara da bir not yazayım, sağolun varolun. iPhone 4′e Apple’ın webmaster’ı Hero demiş, fotoğraf aşırmaya çalışırken farkettiğim bir ayrıntıdır.

Not 2: Hero mevzuuna sözlükten bir açıklama geldi, sevgili Ege bunun Apple ana sayfasında hep kullanıldığını söylemiş. Teşekkürler kendisine.