Malumunuz epey fanatik bir iPhone kullanıcısı olarak bu konudan bahsetmeden edemedim. Uzun zamandır beklenen pek çok özelliği iPhone dünyasına getiren.. işin aslı bundan öncesinde pek çok akıllı telefonun (smartphone) sahip olduğu özellikleri daha yeni sunan, yeni yepyeni ve tabii ki her şeyi kökten değiştiren muhteşem işletim sistemimiz 21 Haziran’da herkese açık hale geldi.

Daha önceki haftalarda önce Beta 1, sonra Beta 2 ve son olarak da Gold Master Candidate sürümleri (kaçırdığım varsa söyleyin) ile pek çok insanın “hmm.. hmm.. hmmm..” şeklinde sessiz ve sakin şaşkınlıklarına gark olduğu biliniyor. Ben ise iPhone’um olmadan geçirdiğim kısa bir sürede bile mutsuzluk katsayısı yükselen bir fani (kelime oyunu yaptım size) olarak stabil sürüme kadar kurmadım, kuramadım. Tabii bunda bir diğer önemli etken de telefona kurduğum kâh kırık, kâh AppStore tarafından onaylanmayan MyWi gibi uygulamaları kullanamama endişesinin de etkisi vardı.

Dedim ya, kırık ya da daha da açık söyleyim, korsan bazı uygulamalar kullanıyorum (günahı boynuma). Haliyle jailbreak adı verilen operasyon, benim için kaçınılmaz. O yüzden eski adıyla iPhone OS 4, yeni adıyla iOS 4′e geçiş de benim için biraz temkinli olmak zorunda oldu. Önce kahramanlarımız iPhone Dev Team’in resmi açıklamaları beklendi. Bu açıklamaların üzerinden 24 saat ve yüzlerce yorum geçtikten sonra ilk güncelleme de okundu. İyice aklıma yatınca da kuruluma başlanıldı.

iOS 4′e geçiş süreci öncesi uyarılar, bilgiler

Bugüne kadar halen yapmamış veya yapamamış olanlar için önce birkaç not:

• Bu yazıda yazılanlar garantinizi ihlal edebilir, ihlal etmiş olmanıza yönelik bahane olarak kullanılabilir veya telefonunuza geri dönülemez zararlar verebilir.
• Jailbreak ve benzeri operasyonlar herkesin işine yarayacak şeyler de değil. Eğer her uygulamaya bakayım gibi bir kaygınız yoksa, iPhone ile ilgili garip ihtiyaçlarınız (örneğin WiFi router olarak kullanmak gibi) yoksa kesinlikle gerekli bir işlem değil.
• Korsan yazılım kullanmak tamamen deneysel olarak desteklediğim bir işlem. Eğer bir uygulama gerçekten işinize yarıyor, eğlencenize katkı sağlıyor ise özellikle bağımsız yazılımcılar için çok önemli olan 1-2 doları onlara çok görmeyin. Yapılan işlem en basit haliyle emek hırsızlığıdır.
• Ve tabii ki bu satırlarda yazılanları uygularken oluşan risk tamamen size ait ve inanın problem yaşamanıza çok üzülsem bile kılımı kıpırdatmam.

Peki bu iOS 4 ne menem bir şey diye düşünüyor olduğunuzu varsayalım (Varsayalım İsmail efendinin kulakları çınlasın). Bir defa iPhone 3G gibi eski nesil bir cihazınız varsa inanın yüklemekle uğraşmamanız daha iyi. En az iPhone 3GS ya da iPod Touch 3G kullanıcısı olmanız lazım (bu arada Formspring’den gelen iPod Touch 3G sorusuna verdiğim cevabı hatırladım…). İlle de güncelleyeceğim diyorsanız hangi cihazda hangi fonksiyonların olduğunu Cnet‘ten aldığım tabloda görebilirsiniz:

Cihazlara göre iOS 4 özellikleri

Neler var neler yok bu konuda çok yazıldı çizildi. Özet geçmek(!) gerekirse en vurucu özelik birden çok uygulama arası geçiş sağlayan multitasking, arayüzü oldukça rahatlatan klasörleme özelliği diyebilirim. Bu özelliklere daha sonra değineceğim.

Bu noktada bir küçük uyarı: ön koşullar ve uygulanacaklar her cihaz için farklı ve bu yazıyı yazdığım sırada iPod Touch 3G halen desteklenen cihazlar arasında değildi. Bu nedenle siz siz olun,  şu adresteki direktifleri detaylıca okuyup iyice anladıktan sonra işe koyulun.

iOS 4′e geçtikten sonra

Tüm jailbreak işlemi 40 dakika kadar sürdükten sonra esas zamanımı telefonu tekrar eski haline getirmek aldı. Bu arada neler yaptığımı not aldım, belki faydası olur:

• Kesinlikle önceki iPhone’un yedeklerinden geri yükleme yapmayın, ne kadar “sorun çıkmaz” gibi dursa da her zaman altın kuralımdır.
• İlk senkronizasyon eğer 15-16 gb kadar dosya yükleyecekseniz 1 saat kadar sürüyor, daha sonra Google Sync ayarları yapmak, ringtone ve ek eposta hesaplarını yapmak gibi rutin işler de dahil önces-sonrası 2,5 saat vaktinizi alıyor, hazırlıklı olun.
• Uygulama olarak bir temizlik yapın derim, hem senkronizasyon süreniz düşsün, hem de uzun süredir kalabalık eden uygulamalar iTunes içindeki tozlu rafında beklesin.
• Bir de bütün bu işlemler sırasında hiçbir şeyin kilitlenmemesi için olur olmaz hareketler yapmayın, oyun oynamayın, webde ağır sayfalar gezmeyin, hatta mümkünse bütün uygulamaları kapatın ki yeterince uzun süren bu süreç olabildiğnce tekrarsız geçsin.

iOS 4′le yükselen yaşam standardımız

Yeterince uzayan bu yazının bir facia olmaması için lafı uzatmadan en sevdiğim iOS 4 özellikleri ve dikkatimi çeken bazı yeniliklere de değinip konuyu bağlamak istiyorum. En sevdiğim anlatım şekli olan maddeler için buyrun:

Daha neler yazabilirim bilemiyorum, özetle iPhone 3GS’i olan herkesin muhakkak yüklemesi gereken bir güncelleme olmuş. iPhone 3G kullanıcıları için ise hüsran olan bir güncelleme var ortada. Sorularınız varsa beklerim.

Bu yazıya gündüz vakti başladığım sıralar Steve Jobs’ın 7 Haziran 2010′da yaptığı sunumu baştan sona izlemeyi yeni tamamlamış, notlarımı almış ve upuzun bir yazı yazmaya başlamıştım. Steve Jobs ne dedi, ne demedi, iPhone 4′ün teknik özellikler nelerdir diyenlere Acemi.mobi ve iPhoneTurkiye‘deki yazılara bakmalarını tavsiye ederim.

Peki bu satırları neden yazıyorum? iPhone 4′ün getirdiklerine dair felsefi bir açılımım olmayacak. Ancak benim de söyleyecek bir çift lafım var elbet. Öncelikle yeni iPhone, herkesin beklediği gibi çıktı – daha yüksek çözünürlüklü bir ekran, 1 GHz hızında Apple A4 işlemci, fotoğraf makinesinde flaş, %40′a varan pil ömrü artışı ve daha iyi bir kamera. Buraya kadar heralde büyük bir sürprizle karşılaşan olmadı.

iPhone’a sadece son kullanıcı gözüyle bakarsak HD video dışında iPhone 3GS kullanıcılarını geçişe ikna edebilecek bir özellik göremiyorum. Zaten bizler flaşsız fotoğraf çekmeye, her gün pilimizi şarj etmeye alışmış bir grup insan olarak şayet iOS 4 (iPhone OS’in yeni adı) ile hız konusunda da sorun yaşamazsak kaybedeceklerimiz yabancıların deyişiyle kesinlikle dealbreaker değil.

Diğer iPhone kullanıcıları ve eski nesil iPod Touch kullanıcıları (şuna da bir türlü iTouch diyemediler gitti) için ise şayet yeniliklerden tam anlamıyla faydalanmak istiyorlarsa Apple mağazasının yolu gözüktü. 2G kullanıcılarını hiç saymıyorum bile – onlar zaten 3 yıldır değişiklik yapmadılarsa şimdi tam zamanıdır.

iPhone’un bu sürümünü en büyük atılım olarak nitelendiren Steve Jobs’a kulak vermekte yarar var. Temelde yeni bir donanım olarak gözüken iPhone 4′te Apple üretim tekniğini değiştirip temelde çift taraflı bir fotoğraf çerçevesini andıran bir yapıya geçmiş. Bu sayede hem daha şık, hem daha ince, muhtemelen de daha dayanıklı bir yapı sağlanmış.

Sunumda fazla ilgi uyandırmasa da çerçevenin etrafını çevreleyen paslanmaz çelik çerçevenin anten vazifesi görüyor olması da zaten kısıtlı olan alanın bir de blok olarak anten için kullanılma gereksinimini ortadan kaldırırken koruyucu bir çerçeve olmasını da sağlamış. Muhtemelen düşmelere de daha dayanıklı bir anten olacağının da altını çizelim (bir dönem kullanılan seramik dahili antenlerden sonra ne kullanılıyor bilmiyorum, muhtemelen bunun kadar dayanıklı değildir)

Üretim bandında büyük değişikliklere sebep olacağına inandığım bu değişimler iPhone 4′ün görünen kısmı. Görünmeyen, daha doğrusu fiziksel olmayan kısımda ise en önemli yenilikler iBookstore ve FaceTime diyebilirim. iOS 4′le geleceği duyurulan multitasking, klasörler, iAd ve GameCenter gibi yenilikler de cabası.

iBookstore müthiş bir güç olduğunu ABD’nin en büyük 6 yayınevinden 5′inin cirosundan %22′lik bir payı 8 hafta gibi kısa bir sürede kaparak ispat etti. Bir de bundan sonra tüm iOS cihazlarda yer alacağına göre üzerine konuşacak çok fazla bir şey yok – evrimine devam edecek ve başarılı olması kesinlikle kaçınılmaz (ne kadar büyük konuştum ama? :) )

Gelelim İnternetlerde en çok yankı uyandıran FaceTime’a. FaceTime temelde Skype ya da Yahoo üzerinden videolu görüşme yapmaktan başka bir şey değil gibi duruyor. Sunumda verilen detaylara bakılırsa tamamen açık bir protokol olacağından yarın masaüstündeki iChat’e bir FaceTime desteği gelirse şaşırmayacağımı da söylemem lazım. 3G ile ne farkı var derseniz görünen en önemli fark kalite. 3G teknolojisinde gelinen son nokta eğer bizdeki operatörlerin sunduğu türde düşük kaliteli video görüşmeleri ise, FaceTime hakikaten farklı bir şey gibi duruyor – gelene kadar bekleyelim derim.

FaceTime demişken bunun bir alternatifi bir süredir HTC Evo 4G ile Sprint şebekesinde kullanılıyor. Tanıdık bir servis olan Qik tarafından sağlanan altyapıyla ayda 5 dolara sınırsız görüşme imkanı olacağı söyleniyor. Her ikisi de kendi standardını sunan firmalardan savaşı hangisi kazanacak beraber göreceğiz (ben oyumu Apple’dan yana kullandığımı söyleyeyim de)

Nelerden bahsettik? iBookstore, Facetime, iOS 4 ve tabii ki iPhone 4. Beni sunumda etkileyen bir noktaya daha değinip konuyu kapatayım zira saat geç oldu. Bu, tabii ki benim gibi cep telefonuyla video kaydetmeye bayılanların imdat çekici olacak iMovie. Her ne kadar sunumu Sarp‘la izlerken yediğim makaronların etkisiyle oluşan boşvermişlik sonucu “yekya işe yaramaz bu” desem de itiraf ediyorum: etkileyici olmuş.

Yenilenen kamerayla kayıt sırasında odak değiştirerek alan derinliği hissi yaratmak da mümkün olunca iMovie gerçekten anlamlı bir şeyler çıkaracak kadar güçlü gözüküyor. İşin acıklı tarafı Nokia 6630′dan bu yana S60 platformunda da bir video uygulaması mevcut. iMovie’nin mobil sürümü kadar pratik olmadığından mıdır yoksa yeterince duyurulamadığından mıdır, belki pek çok Nokia çalışanı bile  bilmiyordur (abartayım biraz). Hadi bu da benden olsun, Nokia N8′in video editörüne bakıp neden olduğuna ilişkin yorumu siz yapın: Nokia N8 Video Editor Demo

iPhone 4′ün bende bıraktığı izler bu kadar – en azından şimdilik. Daha fazlasını ise önümüzdeki günlerde satışa sunulmasıyla beraber birlikte izleyeceğiz. Hazır yeri gelmişken önemli tarihleri de vereyim de bu uzun yazı bitsin:

• 21 Haziran 2010 – iOS 4 destekleyen cihazların tümüne ücretsiz sunlulacak
• 22 Haziran 2010 – Muhtemel iOS 4 jailbreak tarihi (bunun için iphone-dev blog‘unu takip edebilirsiniz)
• 24 Haziran 2010 – iPhone 4 ABD, Almanya, Fransa, İngiltere ve Japonya resmi satış tarihi – ABD fiyatı KONTRATLA alındığında 199$ ve 299$ olacak.
• Temmuz 2010 – iPhone 4 satışa sunulmasında 2. dalga
• Ağustos 2010 – Muhtemelen Türkiye’nin de içinde bulunduğu 24 ülkede satışa sunulacak
• Eylül 2010 – iPhone 4′e kavuşacak son 44 ülke ve mutlu son

Memlekette dert yokmuş gibi bir de iPhone 4 çıktı başımıza ya haydi hayırlısı.

Not: bu yazıyı buraya kadar okuyanlara da bir not yazayım, sağolun varolun. iPhone 4′e Apple’ın webmaster’ı Hero demiş, fotoğraf aşırmaya çalışırken farkettiğim bir ayrıntıdır.

Not 2: Hero mevzuuna sözlükten bir açıklama geldi, sevgili Ege bunun Apple ana sayfasında hep kullanıldığını söylemiş. Teşekkürler kendisine.

Bundan birkaç gün önce Samsung Developer’s Day’deydim ve burada bulunmamın iki temel sebebi vardı. Biri uzunca bir süredir sosyal medyada çevresinde çılgın bir buzz yaratılan Bada platformunu görmek, diğeri de yakında piyasaya sürülecek Samsung Wave’i canlı canlı kurcalayabilmekti.

Samsung Wave 8500

Önce gelin kısaca Samsung Wave 8500 neye benziyormuş, arayüzü nasılmış, beraberce görelim:

Click here to view the embedded video.

Göreceğiniz üzere bir video, yüzlerce kelimeden daha etkili. Genel olarak özetlemek gerekirse Samsung Wave S8500, oldukça şık, hızlı ve kullanışlı bir smartphone. Peki bunca alternatif arasından bir kullanıcı neden Wave seçecek? Bir defa fiyat/performans oranı oldukça yüksek bir cihazla karşı karşıyayız. Wave, ülkemizde Avrupa fiyatı olan 380€’ya yakın bir fiyatla satışa sunulacak deniyor ki diğer markaların bu donanım özelliklerine sahip modelleri 1000-1200TL seviyesinden giriyor piyasaya. 720p video çekmesi, LED flash’ı olan kamerası ve 5 megapiksel kamerası oldukça başarılı. Arayüzü ve uygulamaları hızlı, 3 boyutlu oyunlar gördüğünüz üzere oldukça başarılı.

Tanıtım sırasında üzerinde durdukları bir konu da SuperAMOLED ekran teknolojisi oldu. Samsung yetkililerinin bu teknolojiye oldukça güvendiği gözlerinden okunuyordu. SuperAMOLED, en kaba haliyle bünyesinde kapasitif dokunmatik yüzey barındıran bir AMOLED ekran. AMOLED ekrana göre de %20 daha fazla parlaklık, %80 daha az yansıma ve %20 daha az güç tüketimi gibi mucizevi özellikler vaadediyor. Bunların bilimsel ispatlarını bir kenara bırakırsak iPhone’dan bu yana kullandığım en hassas kapasitif ekran olduğunu ve oldukça parlak gözüktüğünü söyleyebilirim. Zaten inceleme videosunda da bunları görebiliyorsunuz.

Bir cihazı incelerken hep iyi yanlarından bahsetmek kolay. Esas zor olan böyle donanımlı ve yeni bir cihazın eksi yanlarını gösterebilmek. Temelde tüketici olarak bizlerin canını sıkan da zaten bunlar oluyor. O yüzden bunlara da değinmekte yarar var.

Örneğin artıları kadar eksilerinin başında da Bada platformu geliyor. Her ne kadar fiyat olarak rakibi olamasa da iPhone platformu çok daha fazla uygulama seçeneği sunuyor. Her ne kadar potansiyeli yüksek bir cihaz olsa da 3 boyutlu oyun sayısı şu an bir elin parmakları kadar.

Peki Android dünyasına bir alternatif olabilir mi? Olabilir zira Samsung, Google’ın aksine ülkemizde ücretli uygulama satışına izin vereceğini açıkladı ve Android dünyasındaki belirsizliklerden dolayı büyük oyun firmaları daha temkinli yaklaşıyor bu platforma. O yüzden kanımca çok da güzel rakip olabilir. Özellikle widget, ana sayfadan direk ulaşılan içerik gibi pek çok özellik birebir Bada’da da var.

Nokia ve Ovi dünyası ile kıyasladığımızda ise halen alınacak çok yol olsa da Nokia N8 çıkana kadar artık “Nokia şöyle, Ovi böyle” demekten vazgeçtiğimden çok fazla konuşmayacağım. Nokia 5800 ile giriş yaptığı dokunmatik dünyasında Nokia X6′ya gelene kadar evrimini tamamlamamakta ısrarcı olduklarından çok kan kaybettiklerini de hatırlayalım.

Bada Platformu

Bir defa Android gibi açık bir platform varken neden ikinci bir Linux tabanlı platform daha geliştirdiklerini hepiniz gibi ben de çok merak ediyordum. Bada tamamen Samsung’a ait olacağından ve Android Market’tan gelir elde edememeleri görünüşe bakılırsa en önemli etken. Diğer yandan Samsung Galaxy S gibi canavar Android telefonlar üretmeye de devam ettiklerinden çok da kötü bir hareket olmadığını söylemekte yarar var.

Aklımdaki diğer soru işareti de programcıları ilgilendiriyor: nasıl programlayacağız, neler yapabiliyoruz? İşte bu kısım orada bulunan insanların çoğunluğunun orada bulunma sebebini de oluşturuyor. Ben de katılamayanlar için kısa kısa notlar tuttum, işte o notlar:

• Bada, Samsung Kies adı verilen iTunes benzeri bir uygulama, web ve Bada ile çalışan cep telefonları ile erişilebilen bir uygulama platformu ve o platformun koştuğu işletim sisteminin adı. Korece okyanus anlamına geliyor.
• Apple’ın AppStore’undan indirme ve sahip olma anlamında benim görebildiğim hiçbir fark yok.
• En üst katmanda Open API adı verilen framework çalışıyor
• Bu framework 5000′in üzerinde API’a sahip ve bunlar arasından accelerometer’dan GPS’e, tarayıcı ve medya objelerine kadar pek çok obje var
• Programlama dili C++ ancak kendi memory management rutinlerini kullanıyor
• Yine kendine ait bir build sistemi ve package sistemi ile geliyor
• Eclipse tabanlı IDE http://developer.bada.com adresinden edinilebiliyor
• Bada ve Samsung Developer forumlarına giderek orada her türlü konuyu tartışabilirsiniz
• Uygulama gönderme ve onay sürecinde hedef 7 gün içerisinde uygulamanın yayına alınması
• Burada tabii bazı kriterler var, bunlar yine Bada developer dokümanlarında yer alıyor
• Adaptive UI ile sistem komponentlerini kullandığınız uygulamalar farklı çözünürlükte telefonlarda kendi kendine boyut değiştiriyor
• Uygulama içinden Bada platformu üzerinden satınalma yapabiliyorsunuz
• Bada Server ile telefondan sunucuya ve sunucudan telefona bilgi “push” edebiliyorsunuz. Örneğin Lattitude uygulaması yazmak mümkün.
• Lifecycle J2ME ile neredeyse aynı, uygulama arka planda kaldığında ya da bir çağrı geldiğinde bundan haberdar olabiliyor.
• Garip gelen bir konu, uygulamanın kullandığı tüm API’lerin seçilmesini gerektiren bir nevi manifest file ile paketleme yapmanız. Buna ne gerek vardı, bunu Eclipse yapamaz mıydı diye düşünmedim değil.
• On device debugging henüz yok ancak olacak.
• Uygulamaları test etmek için Samsung Bada simülatörü dışında Samsung’un herkese açmayacağı ancak ücretsiz olarak kullanılabilecek Remote Rack özelliği ile Kore’de yer alan cihazları uzaktan kullanarak test edebileceksiniz.
• Bir de baştan beri yazmayı unuttuğum bir özellik: Linux tabanlı bu işletim sistemi multitasking yapabiliyor :)

Özetle ilk notlarım bunlar. Apple’ın 2 yıla yakın sürede geldiği noktaya ilk günden gelmesi eminim bu satırları okuyan yazılımcıları en az benim kadar heyecanlandırmıştır. Bada platformunun ücretli uygulama satışı yapacağı ilk 10 ülkeden birinin Türkiye olduğunu ve 100′ün üzerinde ülkede 50′nin üzerinde operatörle lansman yapılacağını da hatırlatırım. Ödemeler kredi kartı ve telefon faturası ile yapılacak, hepsi ilk anda uygun olmayabilir diye de ekleyim.

Özetle

Bugüne kadar gerek arayüzü, gerekse tasarımları ile hep uzak durduğum bir marka olan Samsung, beni ilk defa etkileyen iki hareketle, Samsung Wave ve Bada platformuyla, bu yıl kendinden çok bahsettirecek gibi gözüküyor. Detaylar arasında aklınıza takılan sorularınızı paylaşırsanız elimden geldiğince yanıtlamaya çalışacağım. Samsung Galaxy S ise o günün bonusu olarak bir başka yazıyı bekleyedursun :)

Daha önce yazdığım gibi, Burç’un iPhone’unu kurcaladığım anda tam anlamıyla aşık olduğum bir cihaz olmuştu iPhone. Kasım 2007′de satın aldığım iPhone’u 1 seneye yakın bir süre kullandıktan sonra evdeki gadget mezarlığına daha sonra ilgilenilmek üzere kaldırdım.

Kasım 2008′den bu yana T-Mobile G1, Samsung Omnia, Nokia N96, Nokia 6210 Navigator ve son olarak da Nokia 5800′ı düzenli olarak kullanma imkanım oldu. iPhone kullandığım döneme baktığımda bu cihazların hayatıma tekrar kattığı bazı şeyler olduğu gibi iPhone’la beraber hayatımdan çıkan şeyler de oldu.

Bir önceki yazımda belirttiğim gibi, Friendfeed üzerinde oldukça hareketli bir tartışma ortamı ve sürekli size yanıt veren dostlar var. Ayrıca oldukça hızlı ve pratik yazı yazılabilen, temiz bir arayüz de Friendfeed’i cazip kılan özellikler arasında. Böyle olunca bir micro-blog tutmak için bence ideal ortam Friendfeed oluyor.

Micro-blog deyip geçmeyelim. Bazı yazılar uzadıkça uzuyor, yapılan yorumlarla genişliyor, şekilleniyor. İşte iPhone kullanmadığım dönemden özlediklerim ve özlemediklerim de burada tuttuğum listeler arasında. O liste FF ile beraber tarihin sayfalarına gömülmeden sizlerle burada paylaşmak istedim (tabii eklentilerle). Önce özlediklerim:

• Eğlenceli uygulamalar, oyuncaklar – Application Store açıldı açılalı iPhone bir başka güzel oldu, onu diğer mobil platformların önüne geçiren de şüphesiz bu uygulamalar.
• Facebook, Friendfeed, Twitter güncellemeyi pratik hale getiren sosyal medya araçları – bunlar da uygulamalar ama amaca yönelik, kullanışlı ve benim gibi bir sosyal medya havarisinin hayatını çok kolaylaştırıyordu. Ne Symbian, ne de Android bu alanda beni tatmin edebilecek bir uygulama sunmadı.
• Kullandığım en iyi dokunmatik klavye – Henüz Blackberry Storm kullanmadım ve o zamana kadar kullandığım en iyi dokunmatik klavyenin iPhone’da olduğunu itiraf etmeliyim.
• Yatmadan önce uykudan gözüm kapanana kadar yatakta App Store’dan uygulama bakmak – bunu da itiraf.com kapsamında yazdım. Bu kadar uygulamayı bu kadar haberi nasıl takip ediyorsun sorusuna da cevap olmuş olsun. Bir insan bu kadar yoğun bilgi akışını ancak o akışla yaşayarak takip edebilir, ben de öyle yapıyordum.
• Çok hızlı fotoğraf çekmek – bu her ne kadar Nokia 5800′da bayağı çözülmüş olsa da diğer telefonların fotoğraf makinesi uygulamasını açıp ekrana getirmesi ve deklanşöre basıp fotoğrafı kaydetmesi iPhone’dan çok daha uzun zaman alıyordu. Nokia 5800 ise bu konuda bir istisna – hayatımda bu kadar hızlı fotoğraf çeken bir cep telefonu daha görmek kısmet olmadı :-)
• Masama oturduğumda standa yerleştirip tüm fotoğrafları bir klasöre atmak – bu iPhone 3G kullanıcılarının da özlediği bir özellik olsa gerek. iPhone’la beraber gelen masaüstü beşiği (cradle) benim için olmazsa olmazlardan. Muhtemelen herkes benim kadar önemsemediğinden bu aksesuar iPhone 3G’de yer bulamadı. 2.0 yazılımı ile beraber kablosuz eşleştirme özelliği kazanmış olması da önemli etkenler arasında. Diğer cihazlarda bunun için kablo kullanmak ya da kablosuz (bluetooth) erişimin yavaşlığına tahammül etmek gerekiyor.
• Cam gibi soğuk olan ekranın hissini özledim – gün içinde o küçük ekranlara sığdırdıklarımızı düşünürseniz sürekli fiziksel temas halinde olduğumuz bir cihazın hissini özlemek de yanlış olmasa gerek?
• Müzik dinlerken sağdan soldan bir şeyler çıkmaması – iPhone’un kulaklığı basitlik ve fonksiyonelliği bir araya getirmiş ve neredeyse görünmez düğmesiyle kullandığım en iyi tasarıma sahipti. Diğer üreticilerin bu alanda çok ders alması gerekiyor.
• Sessize alma anahtarı (switch) – iPhone’u sessize almak için cebinizden çıkarmanıza gerek bile yoktur. Sadece yan yüzeyde duran anahtarı kapatmanız yeterli. Daha önce Treo’larda da yer alan bu özellik iPhone’u iPhone yapan basitlik felsefesinin de bir nevi özetidir.
• Girdiğim sitelerin iPhone uyumlu versiyonlarını otomatik görmek – evet maalesef her telefonu desteklemeyi başaramayan siteler iPhone’a çok özel bir muamele yapıyor. Diğer telefonlara standart web arayüzünü ya da tarihe gömülmüş ve neredeyse çalışmayan WAP sayfalarını gösterirken iPhone kullanıcıları hemen destek görmeye başladı. Öyle ki Facebook bile aynı tarayıcıya sahip Nokia 5800 veya T-Mobile G1′a iPhone arayüzünü göstermek için tam 1 yıl beklemekte sakınca görmedi. Birinci ağızdan söylediğim halde T-Mobile G1′a destek vermeyen Garanti Bankası’nı kullanmam hiç mümkün olamadı mesela – onlara göre 1 adet müşteriyim, bana göre bankanın en önemli müşterisiyim ama umurlarında mı :-) Bu konuda biraz dertliyim, iPhone’a mal bulmuş mağribi gibi sarılan tüm kurumlarımıza oturup Nokia’nın, WiMo’nun veya diğer platformların 6-7 senedir uygulama desteği ve web tarayıcı gibi özelliklerle geldiğini öğretmek isterdim ama – ne fayda? Bunda tek suçlu servis geliştirenler değil tabi – operatörlerimiz de aynı düzeyde suçlular.
• Parmağımı kaydırdığımda ya da bir uygulama ikonuna dokunduğumda bana bir iş başarmışım hissi veren arayüz – evet iPhone’un sırrı insana bir iş başarmış hissi vermesidir. İddia ediyorum, o kaymalar – dönmeler – ekranın yana devrilmesi gibi görsel öğeler (Apple’ın Core Animation teknolojisi) iPhone’un diğer cihazlardan çok daha popüler olmasının anahtarlarından biridir. Daha önce hiçbir cep telefonu kullanıcısına bu denli başarma(accomplishment) hissi vermemişti – halen de veremiyor.

Gördüğünüz üzere bunlar yarın gidip bir iPhone 3G alırsam sebeplerimdir. Diğer yandan tabii ki özlemediğim büyük ekskilerine de değinmek istiyorum. Eğer bir iPhone 3G almayı düşünüyorsanız bunları gözardı etmeyin derim:

• Her uygulama açılmadan önce gelen o anlamsız animasyon ve efektlerle oyalanmak – bazen o başarma hissi hele hele aceleniz varsa yerini beklemekten mütevellit ızdırap seanslarına bırakıyor. Bu özellikle uzun süre kullanıp da binlerce SMS’i biriktirdiğinizde SMS uygulamasında, kalabalık rehberde (ki sonradan hızlandı epey) veya bir uygulamanın açılmasını beklerken yaşanabiliyor.
• Hızlı ve her şartta bir şeyler çekse de fotoğraf makinesi – maalesef iPhone’un aydınlıkta çok başarılı karanlıkta ise çamur gibi fotoğraf çeken objektifi özellikle Nokia ve Samsung gibi markaların harika kameralara sahip telefonları yanında çok başarısız. Eğer sizin için fotoğraf makinesi önemliyse bir daha düşünün.
• İzlenecek kalitede video çekemiyor olması – iPhone 3G’ye bir çok hendek atlatarak kuracağınız video kayıt uygulamalarının sonuçları ortada. Çözünürlük ve kalite asla alternatiflerinin ulaştığı noktalara (640×480 30 fps) ulaşamıyor. Hal böyleyken video kaydı önemliyse yine iPhone’u özlemeyeceksiniz diyebilirim.
• Multitasking yapamıyor olması – iPhone ile arka planda sürekli MSN/GTalk gibi anında mesajlaşma uygulamaları çalışmıyor, web tarayıcıyla sayfaları gezerken aklınıza bir fotoğraf geldiğinde tarayıcı kapanıyor fotoğraflar açılıyor, kısaca aynı anda birden fazla uygulama çalışamıyor – multitasking/çok işlemlilik yapamıyor. Allah’tan müzik dinlerken bir şeyler yapabiliyoruz ki o da sisteme gömülü iPod uygulamasıyla yapılıyor.
• Bilmediğim bir adrese giderken yol tarifi verememesi – bu da özellikle geçen yıl Navteq’i satın alan Nokia’nın uzmanlık alanlarından biri. GPS özelliği olan ortalama bir Nokia veya Samsung’dan yol tarifi alabilmek çok kolay. Her ne kadar halen mükemmelleşmemişse de aracınızla gideceğiniz yere ulaştıran bir yazılım ise iPhone’un çok uzak olduğu bir konu. Halen ses destekli yol tarifi yapan uygulama geliştirmek Apple’ın yazılım geliştirme lisansını ihlal eden bir iş – o madde kalkana kadar da geleceği yok. Yakın tarihte sadece ABD’yi kapsayan bir yol tarif yazılımı ise iPhone’un bu konuda halen biraz olsun ümit vaadettiği anlamına gelebilir.
• İnsanların “aaa ne güzel ayfon bu di mi neler var bakabilir miyim” demesi – evet bu bir ayfon ve içinde kişisel bilgilerim var lütfen karıştırmayın. Her ne kadar diğer telefonlar genelin ilgisini çeken ilginç cihazlar olsalar da hiç biri iPhone kadar ilgi çekmiyordu. Şükür ki operatörlerimiz iPhone 3G’yi getirdi de bu söylemler zaman içinde yerini “aa ayfon mu bunun tiricisi çıktı hıh”a bıraktı.
• Arkadaşlarımın telefonu eline alıp bidir bidir oyun oynayıp pilimi bitirmesi – dedim ya bu cihazın süper oyunları, oyuncakları var. İşte iPhone kullanıcısının genel dertleri arasında bu da var. Pili zaten az giden bir cihazı her önüne gelen kurcalayıp oyun oynamaya video izlemeye kalkarsa sonuç sizin en ihtiyaç duyduğunuz anda pili biten, hiçbir yerde şarjını bulamayacağınız (Turkcell’in sinemalardaki şarj ünitelerinde bile yok) bir telefonla başbaşa kalırsınız.
• Bir MP3 atıp metroda dinlemek için itunes’u açıp library’den doğru ayarı yapıp bütün iPhone’u senkronize etmek – diğer telefonlarımın tümü tek bir dosyayı bluetooth ile atıp (tamam G1 hariç) onu yolda dinlememe olanak sağlarken iPhone’da bu bir işkence. Zaten iTunes’u hiç sevemedim, 3.parti yazılım falan kurmak yerine daha iyi bir iTunes’u hakediyorum sanırım?

Geçen sene hatırlarsanız Nokia’nın davetlisi olarak Nokia World 2007 organizasyonuna katılmıştım. Her sene davetli olmayacağım gerçeğini farkındaysam da bu sene webcast’in de çalışmaması geç çalışması yüzünden Engadget gibi kaynaklardan takip etmem gerekti – “çok şükür hiç olmazsa halen İnternet’imiz var” diyerek hemen Nokia N97‘den bahsedeyim.

Nokia N97, bugüne kadar Nokia N96 veya Nokia 5800 XpressMusic gibi cihazlar ile yaratamadığı ‘wow’ hissini yaratacak türden bir cihaz. Hemen teknik özellikleri vereyim:

• 3.5 inch 640×360 piksellik ekran
• Haptics destekli arayüz
• Kayarak açılan QWERTY klavye
• HSDPA, WiFi, GPS
• 32GB hafıza
• 48GB’a kadar microSD kart desteği
• 1.5 gün aralıksız müzik dinleten pil (bunu gerçekten merak ediyorum)
• 5 megapiksel çift LED flaşlı Carl Zeiss kamera ve DVD kalitesi video kaydı
• 550 euro fiyatla
• Haziran 2009′da satışa sunulacak

Genel izlenimlerime gelirsek: Nokia bu defa sanırım hepimizi şaşırtıp piyasada olan olmayan her teknolojiyi barındıran bir cihazı ortaya koymuş. Arayüzün ekran görüntüleri ise gösteriyor ki bu defa sadece teknik özellikleri değil arayüzü de etkileyici yapmaya karar vermişler. Ekranlar arası geçişler, uygulamalar, web tarayıcı, hepsi çok hızlı çalışıyor gözüküyor. Nokia’nın kendine özel ve OVI ile entegre çalışan Maps (harita) uygulaması da Google’ın haritalarının aksine tamamen vektörel olacakmış – orada da bir gönderme yaptılar.

Ayrıca şüphesiz en önemli özelliği ne ekranı ne de teknik özellikleri. Bu telefon sosyal web’i, sosyal ağları, sosyal medyayı en iyi besleyen ve tüketen cihaz olacak zira neredeyse tüm sosyal servisleri açılış ekranından destekleyeceğini ekran görüntülerinden görebilirsiniz.

Esas bomba ise bugün bütün basının cihazı incelemesinin mümkün olması. Serdar‘ın şu an Barselona’da olduğunu bildiğim için ondan acilen ilk izlenimlerini de bekliyor – konuyu şimdilik kapatıyorum. iPhone 3G‘yi 18 ay daha kullanacak olanlara selam olsun :-)

[Link: Nokia N97]
[Link: Youtube'daki Nokia N97 videosu]

Bir yıla yakın bir süredir gündelik işlerimi görmek için yurtdışından aldığım bir iPhone kullanıyorum. Son Nokia telefonum olan Nokia N93 ise video kamera olarak kullanıyorum – VGA çözünürlükte 30 fps video kayıt benim için gayet yeterli nasıl olsa?

Bunca zamandır Nokia telefonları gündelik hayatımdan çıkarmamın en önemli nedeni kuşkusuz arayüz. Her ne kadar iPhone‘a kadar dokunmatik ekranlara önyargı ile baktıysam da kapasitif bir dokunmatik ekrana sahip olan iPhone‘la bu görüşlerim tamamen değişti. Bir diğer önemli konu da ekranın boyutudur ki henüz ben piyasadaki telefonlarda daha büyük bir ekrana rastlayamadım.

Ana konumuza dönersek, Nokia 5800 XpressMusic, geçtiğimiz günlerde tanıtıldı. Herkesin Nokia‘dan beklediği iPhone rakibi bu telefon mu bilmiyorum. Ancak görünen o ki telefonumuz gayet Nokia‘nın orta seviye modellerinden biri olacak.

Nokia Tube adı ile de çok kendinden bahsettiren cihazla ilgili ilk izlenimler fena olmadığı yönünde. En yaygın smartphone platformu olan S60 arayüzü epey değişikliğe uğramış gibi gözüküyor. Artık kaydırma çubukları, farklı yazı giriş metodları S60′ın bir parçası. Nokia N78′le beraber hayatımıza giren menü animasyonları ve özel temalar yine burada da yer alıyor. Bu sayede Nokia bir nevi iPhone’un geçişlerini imite etmiş diyebilirim.

iPhone’la karşılaştırmayı bırakırsam hızlıca telefonun teknik özelliklerine değineyim, tabii yorumlarımla beraber:

• 3.2 inch 640×360 piksellik, 16.7 milyon rekli ekran – şu an telefon dünyasında neredeyse eşsiz. Birkaç WiMo telefon dışında bu kadar yüksek çözünürlüklü ekrana sahip telefon yok. Hele bu fiyat seviyesinde rakipsiz. Tek sorun ekranının kapasitif olmaması ve daha önceki spekülasyonlarda yer alan haptics adını verdikleri fiziksel tepki verebilme özelliğine sahip olmaması. Deneyene kadar kötülemeyeceğim.
• Bir hızlanma ölçer (accelerometer) ile ekranın yatay mı dikey mi olduğunu algılıyor, arayüzü buna göre çevirebiliyor. Bunu yaparken biraz yavaş gözüktü ama demodaki cihazların test yazılımı kullandığı düşünülürse garip değil. Bu ayrıca oyunlarda iPhone’da kullanıldığı gibi kullanılmış: Bounce’ta topu yuvarlamak ve zıplatmak için telefonu sağa sola yatırmanız, araba kullanırken telefonu bir direksiyon gibi sağa sola çevirmeniz yeterli olacak – bu da bir diğer goldür :-)
• Boyutlar 111×51.7×15.5 – yani oldukça ufak, biraz kalın hissedilebilir. Ağırlık 109 gram ve emsallerinden çok daha hafif.
• Kalem ve pena ile hem yazı tanıma hem sanal klavye ile yazmak mümkün. Parmak seçildiğinde ise T9, klasik 9 tuş ve sanal klavye ile yazı mümkün. Yani aklınıza gelecek tüm dokunmatik ekran giriş yöntemlerini destekliyor. Demoda görebildiğim kadarıyla oldukça da hızlı algılıyor basılan harfleri.
• Yeni bir MediaBar tuşu var ve buna basınca bir mini arayüz açılıyor. Burada tüm multimedya özelliklerine erişmek için ikonlar var. Web’i de multimedya sınıfına sokuyorlar, onu da atlamayalım.
• Web browser daha da hızlı gözüküyor ve tabii ki Flash destekli. Flash tabanlı oyunların bu cihaza uyması bir kenara, eğer gerçekten hızlandıysa bu defa iPhone’u tutmam için pek bir neden kalmıyor olacak. Ayrıca Firefox’un S60′a port edildiği de söyleniyor, yani eşsiz browser için çok az kaldı.
• Müzikçalarda bass boost, stereo genişletme gibi özellikler var, ekolayzır var, güzel de bir arayüz var. Cebinizdeyken kulaklıktaki kumandayı kullanabiliyorsunuz. Müzik dinlemek için yan yatırıp beraberinde verilen ayaklara koyduğunuzda stereo hoparlörlerinden tam randıman alabiliyorsunuz.
• Müzik konusunda bir artısına daha değinmeden geçemeyeceğim. Bluetooth 2.0 ve A2DP standartlarını destekleyen Nokia 5800 XpressMusic’i kullananlar, artık fiyatları neredeyse iki haneli YTL’lere inen kablosuz kulaklıklarla müzik dinleyebilecekler. Bunun nasıl keyifli olduğunu anlatamam, denemeniz lazım :-)
• 3.2 megapixel kamerası Carl-Zeiss mercekli ve iki LEDli flaşı var. Fotoğraf kalitesini çıkınca göreceğiz ancak cep telefonu kameraları arasında iyi bir yeri olacaksa da gerçek bir fotoğraf makinesini çöpe attıracağını zannetmiyorum.
• Video konusunda da rakiplerini(!) geride bırakıyor. 640×480 çözünürlükte saniyede 30 kare hızında video kaydedebiliyor. MPEG-4 formatındaki bu videoları daha sonra televizyona bağlayıp izleyebiliyorsunuz – evet TV çıkışı da var.
• 8 GB hafıza kartı ile geliyor ve 16 GB’a kadar kartları destekliyor.
• Mini USB ile bilgisayarınıza bağlayabiliyor ve bir disk gibi kullanabiliyorsunuz. Şarj konusunda bir bilgi yok.
• A-GPS ile gerçek bir GPS cihazına sahipken bunu GSM şebekesinden aldığı bilgilerle destekleyerek daha hızlı uyduya bağlanıp yerinizi daha hızlı tespit edebiliyor. Beraberinde Nokia Maps uygulaması geliyor – alternatifleri de olacaktır.
• 8.8 saat konuşma 406.2 saat bekleme süresi var. Bu rakamlar da epey iddialı, muhtemelen 1 günden fazla gidecek bir pile sahip :-) Kapasitesi 1320 mAh!

Aşağı yukarı bir iPhone’un sunduğu özelliklerin neredeyse 2 katını daha ufak bir pakette sunan 5800 XpressMusic, beraberinde kulaklık, kalem, pena, 8 GB hafıza kartı, taşıma kılıfı, masa üstü standı, USB bağlantı kablosu, TV çıkış kablosu ve bir çift kulaklıkla gelecek. 279€ için bence epey iyi bir aksesuar seti diyebilirim.

Bir diğer özelliği de Nokia’nın Comes with Music yapısına dahil olması. Yani müzikle gelen bu telefona 2 milyon şarkılık geniş müzik arşivinden 12 ay boyunca ücretsiz indireceğiniz şarkıları yükleyip sınırsızca dinleyebileceksiniz. Bu servis de kısmetse 16 Ekim 2008′de Birleşik Krallık ve birkaç pazarda daha hizmete giriyor olacak.

Son olarak de Facebook ve benzeri sosyal ağlarla entegre, blogları takip edebileceğiniz bir bekleme ekranından bahsetmem lazım. Bu ekran benim ve çevremdeki pek çok sosyal medya canavarının çevresinde olan biteni, eş-dost-tanıdık ayrımı yapmadan takip edebilmesine olanak sağlayacak. Detayları ise ürün çıkana kadar belli olur diye tahmin ediyorum, hatta muhtemelen ilk benden duyacaksınız.

Uzuuuun bir teknik detay listesinin ardından özetlemek gerekirse: Nokia 5800 XpressMusic çok dolu bir cep telefonu ve her ne kadar iPhone katili demeseler de iPhone’a müzik için sahip olan kitleyi epey üzeceğe benziyor. iPhone’un teknik özelliklerini ise ezip geçerken fiyatlandırma olarak N96 gibi multimedya canavarlarının neredeyse yarı fiyatına satılacak olması da “iPhone anca bu cihaza rakip olur” demek gibi bir şey. Tek sorun çıkış tarihi: ne yazık ki bütün bunlara 2009 yılının ilk 3 ayında sahip olabileceğiz – sizce de çok geç değil mi?

Bir de son olarak ekleyim: bu Nokia yöneticilerinin açıklamalarına bakılırsa sadece bir başlangıç ve 2009 yılı Nokia için dokunmatik yılı olacak diyebilirim :-)

[Link: Nokia 5800 XpressMusic]
[Link: Gördüğüm en güzel incelemelerinden biri]

En son bayram tatilinden önce, iPhone 3G piyasaya sürülmemişken yazmışım. Şimdi ortalık daha sakin, herkes o beklediği iPhone‘a kavuştu, mutlu, mesut.

100.000′lerce iPhone geldi memlekete deniyor. Doğrudur. iPhone 3G sayesinde karlı çıkan tek kişi Turkcell oldu. Bu da bence doğru. Neden mi? Bir kere 18 aylık geri dönülemez, cayılamaz, vazgeçilemez, yokedilemez bir kontratla satıyor iPhone‘u.

Tarifeler kötü değil, hatta çok avantajlı bile diyebilirim. Hatta her an iki numaralı paketten bir tane de ben satın alabilirim. Ama bu, paketin tüketicinin dezavantajına olmadığı anlamına gelmiyor maalesef. Ne demek “paketi kullanmayı bırakırsanız geriye kalan tüm ayların toplamını bir defada ödersiniz’? Benim lügatımda “ey vatandaş, 18 ay bana para ödemeyeceksen bu paketi alma. tut ki aldın, yarın öbür gün faturayı ödeme güçlüğüne düşersen umurumda değil, sadece cihazın parasını ödemen yetmiyor, kullanmayacağın servisin parasını da ödemen gerek” anlamına geliyor. İmla için kusura bakmayın, bu çirkin durumu güzel yazamayacağım.

Peki ya halka ne demeli? 2000 kişinin üzerinde insan Suadiye’deki ‘flagship store’(bunun Türkçesi yok mu yahu?) önünde. Ne bekliyor? iPhone 3G‘sine kavuşmayı. Yazık. Bilimsel araştırma için 50 kişinin beynine gri hücre enjekte edeceğiz deseler bu kadar adam gelmez. Toplam 50 kişi o gece iPhone 3G’sine kavuştu, sonra da o iğrenç tshirt’ü sırtına geçirdi, mutlu fotoğrafları Süreyya Ciliv‘le çekti.

O sırada Vodafone resmen kan ağlıyordu. Onlara da yazık: ne de olsa ilk ‘iphone3g bizde’ deme fırsatını onlar yakalamıştı. Şu günlerde tarifeler yüzünden boyunları bükük.

Ne diyorduk: iPhone 3G geldi, rüzgar gibi esti, o hafta TCELL diyenler 1 haftada %18,5 kazandı. Sonraki hafta memleket tepetaklak gitmiş, umurunda mı kimsenin?

Uzun süredir sesi soluğu çıkmayan N serisinin bir tıkanma noktasına geldiği aşikarken dün yapılan lansmandan daha sansasyonel modeller beklemiyordum desem yalan olur. Yine de N85 ve N79‘un yeniliklerine hızlıca değineceğim – özellikle N85‘in çok önemli bir yeri dolduracağı kesin. Nokia N85‘i anlatırken Nokia N81‘le olan farklarını yazarak anlatacağım. Bunlar:

• Daha büyük bir OLED ekranla daha canlı ve parlak renkler sunarken pil ömrü artırılmış
• Kamerası artık 5 megapixel ve Carl Zeiss imzası taşıyor
• A-GPS yani GSM şebekesi sayesinde daha hızlı bağlanan bir GPS alıcısı var
• Kapağı aşağı kaydırınca N95′deki gibi kumanda tuşlarına ulaşabiliyorsunuz
• Tasarımcının bizzat verdiği cevaba göre kazara Play tuşuna basılması sorunu da ortadan kaldırılmış

Daha ne diyebilirim bilmiyorum? Beraber piyasaya çıkacağını tahmin ettiğim N96 madden ya da şeklen büyük gelenler için biçilmiş kaftan.

Nokia N79 ise hakkında daha az konuşacağım bir model olacak. Bunun sebebi kesinlikle cihazın kendisi değil, benim ilgi alanıma girmeyen bir model olması. N serisinin ilk değiş-tokuş kapaklı modeli olacak ve teknik özellikleri neredeyse N85′le aynı (belki gözümden kaçan bir detay vardır diye neredeyse dedim). Kapağın rengine göre tema renginin değişmesi de genç kızların rüyası olmasını sağlayacaktır diye tahmin ediyorum :-)

Her iki telefonun yanında bir de daha Alpha test aşamasında olan Nokia lifeviNe tanıtımı yapıldı ki bence esas vurucu ürün buydu. Daha önce sadece spor yapanları hedefleyen Nokia Sportstracker’ın bloggerları hedef alan versiyonu olan lifeviNe ile

• Dünya üzerindeki konumunuzu paylaşabiliyor
• Çektiğiniz fotoğrafları konum bilgisiyle yayınlayabiliyor
• Sosyal medyadaki feed’lerinizi güncelleyebiliyor
• Kısaca çevrenize “ben burada bunu yapıyor çok eğleniyorum” diyebiliyorsunuz.

Son dönemin çılgınlığı micro-blogging veya lifecasting’in sınırlarını zorlayan bizler için harika bir uygulamaysa da dışarı çok açık olmaması yüzünden benden bir adet eksi puan aldığını da eklemem gerek.

Heyecanlı bir lansmandan sonra yeni cihazları, özellikle de N96′yı, beklemeye devam ederken halen Nokia 5800 yani Tube’u görememiş olmanın burukluğunu taşıyorum. Gel artık Tube!

Amerika’da RIM Blackberry ve Apple iPhone’un yadsınamaz hakimiyeti süredursun, Nokia E71 ile kurumsal smartphone pazarında “ben de varım” demek için çalışmalarına devam ediyor. Nokia E71, hem Blackberry, hem Exchange Activesync, hem de Nokia’nın bünyesine dahil ettiği Intellisync push email çözümlerini desteklediği için avantajlı.

Tasarımı ve teknik özellikleri ise bir kurumsal smartphone için gayet şık, gelişmiş – kamerada auto-focus bile var artık. Blackberry daha yeni geçtiği multimedya dünyasında biraz acemiyken Nokia, tabiri caizse bunun kitabını yazmış diyebilirim. Mevcut yazılım arşivi ise cabası.

Neyse işte, özetle Türkiye’ye gelmesini heyecanla beklediğim bir cihaz Nokia E71. O zamana kadar Engadget’ın video incelemesiyle yetineceksiniz:

İlk inceleme oldukça kapsamlıysa da bir video göremedim. Özellikle arayüzün ve performansın ne kadar iyi olduğundan dem vurmuşlarsa da fotoğraflardan iPhone’un neredeyse 2 katı kalınlıkta bir cihaz olduğunu görmedik değil. Tasarımı ise beni ne iPhone ne de Nokia Tube kadar cezbetmedi – köşeli hatlar, üçgen şeklinde tuşlar, o ne yazık ki sevemediğim fırçalanmış metal yüzeyler derken ilk tasarım fotoğraflarındaki güzel görüntüsünü kaybetmiş sanki ürün. Son sürümünü görene kadar kesin karar vermemekte yarar var.

Windows Mobile 6.1 dünyasının yıldızı olacak gibi gözüken Xperia X1‘in incelemesi için link aşağıda. Ben şimdilik iPhone(ya da Nokia Tube, tabi çıkınca) ile idare etmeye devam edeceğim.

[Link: Sony Ericsson Xperia X1 incelemesi]

Nokia’nın son dönemde her defasında hayranlıkla izlediğim bir reklamı var, “gelecek bölüm başlamak üzere” diyor. İşte bu heyecanla yaşayan bir teknoloji düşkünü olarak Nokia’nın N Serisi ile yapmaya çalıştıklarını da yakından takip ediyorum ve bir süredir Nokia N81 8GB ile yeterince haşır neşir olabildiğimden olabildiğince kısa ve öz de olsa hakkında yazmam gerekiyordu.

Nokia N81, iki model olarak piyasaya sürüldüyse de 8GB versiyonu biraz daha pahalı da olsa daha çok ilgi çeken bir iletişim aracı – Nokia’nın deyimiyle multimedya bilgisayarı. Uzun zamandır gerek boyutları, gerekse tasarımı ile oldukça başarılı bir ürün olan N81 8GB’la ilgili kısa kısa notlarım aşağıda:

• Boyutları en yakın rakibi gibi duran N95 8GB’tan çok daha ufak. Tabii bunun karşılığında GPS, cep telefonlarında rastlamadığınız kadar büyük bir ekran, yüksek çözünürlüklü video, TV çıkışı ve 3D hızlandırıcı da barındıran daha güçlü bir platformdan vazgeçiyorsunuz.
• Hemen buradan performansa atlarsak: telefon resmen uçuyor. Belki aylarca kullanınca bir miktar yavaşlama yaşarsınız, ben genelde çok uygulama kurunca bu sorun baş gösteriyor. Ancak ilk senkronizasyonan sonra telefonu istila eden 500 kişilik rehberimi gezerken herhangi bir bekleme yaşamıyor olmam Nokia’nın S60 3rd Edition FP1′de performans sorunlarını yokettiğine bir işaret. Zaten N93′le beraber neredeyse tarihe karışan “smartphone olduğu için yavaş” olma durumunu unutup tekrar bakın bu cihaza.
• Tuş takımına nedense bir türlü ısınamadıysam da bunda kalın parmaklarımın etkisi büyük. Özellikle ilk sıradaki tuşlara erişmek için biraz alışma süresi gerekti, bazılarınız için böyle bir sorun olmayacağı da aşikar.
• Oyun tuşları ile Fifa 2008′in demosunu oynamak çok pratik hale geliyor. Tam bir oyun telefonu olmasa da gerek fiyat seviyesi gerek üzerinde gelen N-Gage demolarıyla N-Gage mirasının en önemli varisi olduğu her halinden belli.
• Navi Wheel yine bir ilk. Klasik 4 yönlü tuş takımının üzerinde parmağınızı dairesel hareket ettirdiğinizde ortaya çıkan ilginç bir kontrol mekanizması. Ne yazık ki beklediğimden daha tepkisiz – bir iPod tekeri beklemeyin derim.
• N81′in en önemli artılarından biri ise hoparlörleri. İki adet hoparlörü masaya koyup gürültülü bir yerde bile rahatlıkla müzik dinleyebilirsiniz.
• Müzik dinlerken diyelim daha çok ses istediniz: 3.5mm’lik standart hoparlör çıkışı imdadınıza yetişecek ve standart bir hoparlör sistemine bağlamanız çok kolay. Bu standart yuva sayesinde istediğiniz kulaklığı da kullanabileceksiniz – kutudan çıkan kulaklıklarla bile iPod kalitesinde (bu çok önemli, bence en kaliteli müzik deneyimi iPod’da değilse de insanlarda böyle bir fikir yer etmiş, o yüzden bu şekilde ifade ettim) müzik dinlenebiliyorken bu esneklik en çok müzikseverleri mutlu edecek.
• Müzikten devam edersek: ben ve pek çok tanıdığım N81 kullanıcısı ne yazık ki kötü yerleştirilmiş bir “play” tuşu yüzünden durduk yerde MP3′lerini çevresindeki insanlara ifşa etmek durumunda kaldı. Bunun sebebi yine dolma parmaklar ya da alışma süreci olabilir. İster istemez neden demeden edemiyorum yine de.
• Tasarımdan bahsetmişken: şık ve ufak kelimeleri heralde Nokia E65′ten bu yana S60 telefonlar için yaygın kullanılan sıfatlar değildi. Nokia N81 ise özellikle hedef kitlesinin beğenilerini fazlasıyla karşılayan bir tasarıma sahip.
• Bir de küçük not düşelim: sadece fotoğraflarını görebildiğim mavi/siyah versiyonu çooook daha güzel. Bence bu telefonun bir gri/siyah versiyonu hiç yapılmamalıydı :-)
• Tasarımını falan geçtikten sonra kamera performansından da bahsedeyim. Son dönemde hangi telefon için “bu defa çok detaylı inceleyeceğim” dediysem hep işlerin yoğunluğunu kendi kendime bahane edip detaylı incelem yapmadım. O yüzden size GSMArena.com gibi inceleme odaklı sitelerde bulacağınız türden örnek fotoğraflar veremiyorum, sizin için bunlar önemliyse gideceğiniz yeri söyledim bile. 2 megapixel kamerası belli bir kalitenin üzerindeyse de sizi şaşırtacak bir kalite sunmuyor. Esas vurucu özelliği ise flash’ı: tek kelimeyle inanılmaz – son dönemde gördüğüm en güçlü flashlardan. Xenon değilse de çok parlak ve iPhone’umda fotoğraf çekerken hep eksikliğini çektiğim bir özellik olacak.
• Ve son olarak video! Eğlencenin olmazsa olmazı, Youtube jenerasyonunun afyonu olan video kayıt özelliği eski bir N93 kullanıcısı olarak beni pek kesmese de Nokia dışı telefonların gıpta edeceği düzeyde. Youtube’a yüklediğinizde de gayet güzel kalmaya devam ediyor. Yine de benim için N95′le kıyaslarken en geri kalan özelliği bu olacak.

Özetle: eski N-Gage kullanıcılarını vuracak türden oyun ve müzik ağırlıklı, şık bir cihaz Nokia N81 8GB. Her ne kadar N95′le çok fazla karşılaştırılan bir modelse de bu karşılaştırmadan sıyrılması için fiyatının 500-600 YTL seviyesine düşmesi yeterli. Bu sayede “N95 bu kadarken neden N81 alayım?” sorusunun cevabı çok açık olacak.

Not: Yazıyı “yayınla” dedikten hemen sonra farkettiğim bir de arama özelliği var ki, zaten bu benim gibi SMS’lerini bir çeşit veritabanı olarak kullananlar için inanılmaz güzel bir eklenti. Sadece SMS değil tüm metinler içinde (rehber, takvim, şarkı isimleri vs.) tek noktadan arama yapabiliyor olmanın konforunu yaşamanız lazım.

Bugün çıkan bir haber sayesinde Nokia’nın gelecek modelleriyle ilgili dedikoduların bir derlemesine rastladım. Bugüne kadar neredeyse her cep telefonunu ilk kez görme fırsatı bulduğum Mobile-Review.com forumlarının ilgili adresi en altta. Yakın gelecekte görülmesi muhtemel telefonlar ise şöyle:

Nokia N96

Çok tanıdık bir tasarımı olan Nokia N96, neredeyse Nokia N95 – N81 kırması diyebilirim. Tasarım açısından gençleri daha çok cezbeden parlak yüzeyini ve genel hatlarını N81′den alırken iki tarafa kayan kapağını, büyük ekranını ve Carl Zeiss lensini N95′ten almış (belki biraz daha geliştirmiştir bilemiyorum).

Hakkında net bilgiler vermek için çok erken de olsa N96′nın iki de yeni özelliği var gözüküyor:

• Kamerasının çerçevesi açılarak fotoğraf çerçevelerindekine benzer bir ayak haline geliyor. Bunun telefonun kullanımını bir anda ne kadar değiştireceğini bilmem söylememe gerek var mı :-)
• İki adet LED’i olan bir flaş kullanılmış. Nokia N81′in flaşının çok başarılı olduğunu düşünürsek bunun geceyi gündüz edeceğini söyleyebilirim.

Ve beklenen fotoğraflar:

Nokia E71

Model bu şekilde isimlendirilecek mi belli değil, zira fotoğrafta Nokia EXX yazısı görülüyor. Ancak bunun da daha ince ve simsiyah bir Nokia E61i olduğunu söyleyebilirim. Büyük ekran geleneği burada da devam ediyor ancak başka da bir detay henüz yok.

Tekrar hatırlatmam gerekiyor: bütün bunlar dedikodu aşamasında haberler ve gizli çekilmiş bir takım fotoğraflar dışında delil yok ortada. Bazen bu fotoğrafların bile çok iyi montajlar çıktığı gerçeğini de unutmayın, fazla heyecanlanmayın ;-)

[Link: Nokia dedikoduları]

Nokia son dönemde çıkardığı cihazlara bazı içerikler dahil ediyor. N81 8GB‘ta bu Maroon5 içeriğiyken, N95 8GB‘ta Spiderman 3 filmiyle kullanıcılara ellerindeki donanımın tüm özelliklerinden yararlanabilmesini, kutuyu açar açmaz daha iyi bir deneyimle karşılaşmalarını sağladığı için gayet başarılı bir hamle.

Ancak bu noktada bir konu atlanmış ve Nokia’nın resmi forumları da dahil olmak üzere pek çok insan bu sorundan dolayı mutsuz olmuş durumda. Bir süredir gündelik kullanımda test ettiğim Nokia N81 8GB’ı iade etmeden önce içini temizlemek istemem sonucu cihaza format attığımda daha önce sevgili Uğur ve Aydın’ın N95 8GB’larıyla yaşadıkları sorunu yaşadım. Telefondaki şarkıları dinlemeye ya da video klibi izlemeye çalıştığımda activation key‘im olmadığı için hata mesajıyla karşılaştım.

Forumlarda yazılanlara bakılırsa bu sorunu yazılım güncellemesi yapanlar da yaşamış. Sorunun sebebi kopya koruması sağlayan DRM sisteminin ihtiyaç duyduğu anahtarların format ya da yazılım güncellemesinde silinmesi. Anahtarlar olmayınca videonun ya da müziklerin oynatılması da mümkün olamıyor. 

Çözüm ise basit: yazılım güncellemesi yapmadan ya da format atmadan önce telefonu yedeklemeniz ve bu işlemleri bitirdikten sonra bu yedeği geri yüklemeniz öneriliyor. İşin kötü tarafı bazı kullanıcılar bunun da işe yaramadığını söylemişse de ben herhangi bir forum yazarının lafına güvenmek yerine size sormak istiyorum: bu telefonlardan birine sahip olup da yedek alıp yazılım güncelleyen ve sonra bu yedeği yükleyip Spiderman 3 izleyebilen ya da Maroon 5 dinleyebilen var mı?

Not: Nokia N81 8 GB incelemesi yakında gelecekse de özetle şunu söyleyebilirim: 20-23 yaş grubu gençlerle yaptığım bir odak grubu çalışmasında iPhone’dan sonra en çok beğenilen tasarım Nokia N81 8GB oldu. Arayüzünü kullansalar daha da çok beğeneceklerine eminim, ufak bir hatasına rağmen epey güzel bir ürün olmuş.

Nokia’nın üst uçtaki amiral gemisi N95 8 GB, nihayet Türkiye‘de de satışa sunuldu. iPhone yazımda gördüğünüz üzere kendisiyle tanışıklığımız daha önceye dayanıyor ve gerçekten etkileyici bir cihaz olduğunu söyleyebilirim.

Bir defa ekranı gerçekten çok büyük. Pocket PC’lerde standart hale gelmiş 2.8″ boyutundaki ekranı S60 tabanlı bir cihazda görünce neden bu kadar şaşırdığımı bilmiyorum ama bu boyutta bir ekranla pekala iPhone’la kıyaslanabilecek durumda.

Diğer bir etkileyici özelliği ise tasarımı olmuş. Nokia N93′le geçirdiğim 1 yılın ardından iPhone’la terkettiğim S60 dünyasının bence en güzel cihazı N95 8 GB. Siyah ve mat kasasıyla teknolojik ve sağlam imajı verirken selefi olan Nokia N95′ten çok daha iyi oturuyor ele.

Hep artılarından bahsederken bir eksisini de belirtmem lazım. Tasarımda yapılan önemli değişikliklerden biri de kamera kapağının çıkarılması olmuş. Bazı kullanıcıların hiç hoşuna gitmeyeceği gibi hangi amaçla yapıldığını da anlamadığım bir değişiklik, elbet bir bildikleri vardır. Tabii bunun kamera kalitesiyle uzaktan yakından alakası yok: halen aynı 5 megapixel Carl-Zeiss lens kullanılıyor, hatta çektiği fotoğrafların kalitesi yeni yazılımla biraz daha iyi olmuş. Eski sürümdeki keskin kenarlar bu sürümde daha az.

Nokia’nın 9210 Communicator döneminden beri hep ilk alanlara küçük sürprizler yapma alışkanlığı bu telefonda da devam ediyor. Bu seferki sürpriz ise Spiderman 3‘ün tam sürümü oldu. Nokia N95 8GB satın aldığınızda TV’nize bağlayıp izleyebileceğiniz kalitede bir kopyası, telefonunuzda yüklü gelecek. Tabi artık bu cihaza telefon demek ne kadar doğru bilemiyorum.

Bütün değişiklikleri özetlemek gerekirse:

• Daha iyi tasarım (bana göre)
• Hafif yükseltilmiş klavye tuşlarıyla biraz daha rahat tuş takımı
• Daha yüksek kapasiteli pille 2 günü geçen pil ömrü
• Büyük ve parlak yeni ekranla daha iyi multimedya performansı
• Ve tabii 8 GB’lık depolama alanı ile istediğiniz kadar film, müzik ve GPS haritası taşıyabileceksiniz

Açıkça söyleyim: bunların heps N95 kullanıcılarını heyecanlandıran özelliklerse de N95 8 GB selefinin ne kadar güçlü olduğu düşünülünce devrimsel bir cihaz değil. Zaten çok güçlü bir telefonun bence mükemmeleştirilmiş bir versiyonu ve uzunca bir süre(bu da göreceli ama idare edin) de mevcut N95‘inizi değiştirdiğinizde alabileceğiniz tek cihaz olmaya devam edecek. Fotoğraflar aşağıda, hepsi iPhone‘la çekildi. Nokia N95 8 GB‘ı heyecanla Dubai‘den satın alıp benimle paylaşan Aydın’a da ayrıca teşekkürler, sağol Aydın :)

 Kısa bir süre önce duyurulan Nokia N95 8 GB ve Nokia N81/N81 8GB, çeşitli merkezlerde satışa sunuldu. En çok merak edilen şeyi yazayım da rahatlayın: telefonların Avrupa fiyatları yaklaşık olarak şöyle(operatör paketsiz, SIM kilitsiz):

• Nokia N95 8GB: 650-700€ arası
• Nokia N81 8GB: 500-580€ arası
• Nokia N81:  450-500€ arası

Henüz çok yaygın olmadıkları için göreceğiniz üzere fiyatlar da oturmadı. Türkiye fiyatları ise malum, %20 kadar daha pahalı olacak. Bunda ağır vergi yükünün etkisi ne yazık ki çok fazla.

Hangi telefonu seçmeliyim diyenlere de cevap vereyim:

• Bütçesi kısıtlı oyunculara Nokia N81
• Yanında hem oyun hem de bir sürü MP3, video, podcast taşıyacak oyunculara Nokia N81 8GB
• Fotoğraf ve video fanatiği multimedya canavarlarına ise iPhone’un şu an dünyada da en güçlü rakibi olarak görülen Nokia N95 8GB

diyerek işin içinden çıkacağım. Bu arada Nokiacıları kızdırmayalım: Nokia N95 8GB, iPhone’un çok ilerisinde yazılım desteği ile gelen, tüm teknoloji delilerinin başını döndürecek bir cihaz. Umarım bahsedilen performans iyileştirmeleriyle gerçek potansiyelini gölgelemez.

Şimdiden pek çok sitenin incelediği Nokia N95 8GB‘la ilgili ilk izlenimlere gelirsek: çok daha hızlı ve %25-30 civarı daha uzun pil ömrü olduğu söylenior. Özellikle yeni hafıza yönetimi ile çok güçlü ve çok stabil bir hal gelen N95 8GB, Nokia’nın bir sonraki amiral gemisi olacak.

Nokia N81 ailesi ise hem bütçeyi daha az yoran hem de Nokia’nın iPod-vari yeni tekerleğiyle ve ekranın üst tarafına yerleştirilmiş oyun tuşlarıyla geliyor. Pek çok N95 8GB kullanıcısı bu iki özelliği kıskanacak. Her iki cihazın içinde yüklü gelecek 3 boyutlu bir menü ise ortak noktaları ve OVI’ye geçiş niteliğinde. Bu menü en çok kullanılan çoklu ortam özelliklerini ve N-Gage arayüzünü barındırıyor. S60′ı sürekli görsel olarak ileri götüren Nokia’dan bu epeydir bekleniyordu zaten.

Son olarak iki de iyi haberim var: bu modeller Türkiye’ye ilk geldiğinde buradan incelememi okuyabileceksiniz, eğer bu cihazları satın almayı düşünüyorsanız siteyi takibe devam edin. Diğer iyi haber ise Nokia’nın Türkiye’de N-Gage platformunu duyuracak olması. Bunun anlamı şu: dünyanın dört bir yanındaki diğer N-Gager’larla aynı anda oyunları indirip telefonunuza yükleyebileceksiniz. Bu da Nokia’nın Türk oyuncu camiasını ne kadar önemsediğine dair bir işaret olsa gerek.

Şimdilik bu kadar, gelişmeler için favori fiyat arama motorunuzu takip etmeye devam edin derim.

Bazen bir video, yüzlerce kelimeye bedel oluyor. Biz aylar sonra MoMo İstanbul heyecanı yaşarken Londra’da Symbian tarafından düzenlenen Smartphone Show’da Nokia’nın yeni nesil dokunma tabanlı S60 arayüzü çoktan tanıtılmış.

Nokia’nın artık özellikleri ile bir cep bilgisayarına yaklaşan yeni nesil telefonlarında yaygın olarak kullandığı S60 işletim sisteminde, özellikle 3rd Edition FP1 sürümünde, stabilite ve performans gibi pek çok sorunu ortadan kaldırmayı başardı, bu bir gerçek. Bunun yanında ilk sürümden bu yana arayüzün temel özellikleri neredeyse hep aynı kaldı: menü tasarımı, iki softkey tabanlı tek elle kullanılan arayüz, klasörler, tek tıklamayla açılan program ikonları…

Bugün uzunca bir video ile tanıtılan yeni arayüzde ise S60, ilk ciddi kullanıcı deneyimi değişimini yaşıyor. Nokia’nın bu kararı iPhone’dan önce ya da sonra aldığını söylemek güç: böyle bir tasarım 1-2 aylık çalışmanın ürünü olamaz. Ancak şunu söyleyebilirim: yeni nesil Nokia’lar tıpkı iPhone gibi olacak. Hatta belki biraz daha fazlası ;)

[Link: S60'ın yeni arayüzü]

iPhone hakkında uzunca süre önce birkaç şey yazmıştım, takip edenler bilir. Bu kadar eksiğine rağmen bir gün iPhone almak isteyeceğimi hiç düşünmezken sevgili Burç’un New York’tan elinde bir iPhone‘la gelmesi, her şeyi değiştirdi.

iPhone‘un eksilerini saymakla bitiremezsiniz, bitiremedim de. Her yerde yazılanları hızlıca hatırlatmak gerekirse: pili sabit, AT&T’ye kilitli, MMS yok, 3G yok, sanal klavye rahat değil, 3rd party uygulamalar sadece web tabanlı, iTunes’a bağımlısınız… daha da çıkar eminim.

Bütün bunları göre göre neden iPhone aldı 1 milyon insan? Bunu vakti zamanında S60 kullanım alışkanlıklarını inceleyen Nokia‘nın araştırma sonuçlarında görüyoruz. Buyrun:

• İncelemeye katılanların %79′u müzik dinlemiş, toplamın %34′ü birden çok kez, %14′üyse en az gün aşırı müzik dinlemiş. iPhone‘da alâsı var.
• Radyo, ki bu özellikle Türkiye’de çok rağbet gören bir özellik, sadece %44′ü tarafından kullanılmış ve toplamın sadece %9′u haftada birkaç defa radyo dinlemiş. Burada iPhone bir eksi alıyor.
• Fotoğraf ve video ise çok kullanılan özellikler arasında. Ortalama bir katılımcı ayda 18 fotoğraf ve 4 video kaydediyor. Aşağı yukarı herkes fotoğraf çekerken %71′i en az 1 defa video kaydetmiş. iPhone’un Video kaydetmemesi çok kötü, bunu kabul etmek ve yeni sürüm yazılımlarda video kayıt olanaklarının gelmesini beklemekteyiz.
• Ve gelelim dataya. %98 oranında kullanımla en ilgi gören servis olan data, en çok trafiği webde dolaşarak yaratmış. Burada da WiFi’a yoğun bir eğilim gözüküyor, her yerde olmamasına rağmen toplam trafiğin %41′i kablosuz ağlarda yaratılmış. Bu alanda da iPhone‘un pek bir eksiği yok fazlası var: Safari. 3G zaten iyice yılan hikayesine dönerken uzun süredir kullandığım N93′ümü muhafaza ettikçe 3G endişem de olmayacak.
• Uygulamalarda ise çalıştırılan uygulamaların sadece %10-12 civarında bir kısmı cihaza sonradan yüklenmiş uygulamalar ve ağırlık IM (MSN, ICQ, vs) uygulamalarıyla İnternet uygulamalarında. iPhone‘un da bildiğiniz üzere browser üzerinden çalışan pek çok uygulaması var, doğal olarak IM de bulunuyor listede. Bir sorunu daha çözdü gibi.

Sonuç olarak iPhone birkaç eksi ve pek çok artı puanla, ortalama smartphone kullanıcısının video hariç tüm ihtiyaçlarını karşılayabildiğini gösteriyor. Bu da iPhone’un aslında o kadar da eksik bir cihaz olmadığını, Jobs’un güzel iş çıkardığının ispatı (sanki 2,5 ayda 1 milyon satış değilmiş gibi)

Bir süredir “teknoloji için yaşamak” yerine “yaşamak için teknoloji” felsefesini benimsemeye çalıştığım(İngilizce live to geek vs. geek to live) ve Nokia dışındaki alternatiflere de bakmam gerektiğini düşündüğüm için bir iPhone sipariş ettim. Bakalım uzun vadeli kullanımda 1.nesil iPod nano’mun ve Nokia N93′ümün yerini alabilecek mi?

Güncelleme: Bugün Nokia destek ekibi ve üst düzeyi bana ulaştı, iade konusunda yardımcı olmak istedilerse de telefonu telefoncuya yok pahasına geri vermiş olduğum için ne yazık ki iade edemedim. Yine de itiraf edeyim, Nokia’dan Salih Bey’in bakış açısı ve yaklaşımı takdire şayandı.

Yazıyla ilgili “1 ölü piksel için bu kadar yaygara koparılır mı?” diyenler varsa yazıyı bir daha okumalarını rica ediyorum.

Dün itibariyle bir haftayı bulan bir sürecin sonuna geldiğimde aklımda şunlar vardı:

• Nokia Türkiye’nin ne kadar hantal bir müşteri hizmetleri olduğunu artık biliyordum
• Bir daha asla ve asla 1.Levent ve Metrocity‘deki Vodafone bayii olan Emre Bilgisayar ve İletişim‘den alışveriş yapmayacaktım
• Ve en önemlisi Nokia E90 gibi en pahalı modeli Türkiye’ye ithal etmeyi aylardır beceremeyen ve getirdiği telefonun müşterisine “Nokia E90′da 5 ölü piksele kadar olabilir, bu bizim kalite standartlarımız dahilindedir” diyen Nokia Türkiye’nin bu rahatlığını mümkün olduğunca çok insana duyurmalıydım

Başımdan geçenleri kısaca özetlersem:

• Bir ayı aşkın süredir Nokia E90 cep telefonunu ha getirdim, ha getireceğim diyen Vodafone Emre, en sonunda “geldi ama 10 dakikada karar ver alacaksan ayıracağım” sana diyince “akşam oradayım” dedim ve 21.09.2007 Cuma akşamı 1.800 YTL karşılığı bir adet Nokia E90 Communicator satın aldım.
• Bu noktada dikkat edilecek en önemli konu: böyle sorun yaratabilecek ürünlerde faturayı asla şirketinize kestirmeyin, aksi takdirde yasal haklarınızı aramak için tüketici mahkemesi gibi ücretsiz hizmet veren kurumlardan yararlanamaz, ticari mahkemede dava açmak gibi uzun bir süreçle uğraşmamak için zararın neresinden dönersem kardır dersiniz.
• Heyecanla eve gelip rehberimi aktarırken bir şeyi farkettim: ekranda bir adet ölü piksel vardı. Bu herkesi rahatsız etmeyebilecek bir sorun, kabul ediyorum. Ancak benim düşüncem bu kadar pahalı bir cep telefonu alıyorsam ekranında ölü piksel olmaması gerektiği yönündeydi.
• Bunun üzerine telefoncumu aradım ve şunları söyledim: “Cihazın ekranında ölü piksel var, bunu iade alın, kredi kartını da vakti geçmeden iptal edin ki parasını ödediğim cihazı bir daha beklemeyim. Ekranında ölü piksel olmayan Nokia E90 bulduğunuzda gelir yine sizden alırım”
• Bana telefonda gayet olumlu konuşan telefoncum, yani 1.Levent çarşının çıkışında Vodafone tabelalı Emre Bilgisayar ve İletişim, ertesi gün bakacağını, gerekirse iade kesebileceğini ancak önce Nokia’yla konuşması gerektiğini söyledi.
• Cumartesi sabahı aradığımızda, Nokia’nın 5 ölü piksele kadar hatalı ürün kabul etmediğini söyleyen telefoncuma “o zaman geri al bunu, ben almam bu adamlardan telefon melefon” dediğimizde beni bitiren cevabı verdiler: “biz senin titiz olduğunu bildiğimizden garantisini başlattık, cihazı senden geri alamayız ama ölü pikselsiz Nokia E90 buluruz sana” şeklinde çelişkili bir cevap verdiler. Garantisini başlattığı için cihazı geri alamıyorsa nasıl oluyordu da bana yeni bir cihaz bulacaktı, bunun cevabını ben halen veremiyorum.
• Nokia’yı aradım, bu bilgiyi doğruladım. Nokia E90 için 5 piksele kadar ölü piksel olması sorun olarak gözükmüyor.
• Pazartesi günü için sözleşmiştik, 1.Levent Vodafone‘un sahibi olan Emre Bey, o gün kişisel işlerinden dolayı müsait değildi.
• Salı günü ise net bir şekilde telefonu geri alamayacağını, benim siparişim üzerine getirttiğini ve satacak müşterisi olmadığını, olsa bile garantisini benim adıma başlattıkları için ikinci el durumuna düşeceğini ifade etti. Eğer yasal haklarımı kullanmak istersem kullanabileceğimi, ki kullanacağımı söylemiştim, o zaman Nokia’ya telefonu iade etme imkanının olabileceğini söyleyince konunun Nokia‘dan çözülebileceği düşüncesiyle Nokia Türkiye çağrı merkezini aradım.
• Nokia Türkiye’den Ergül Bey’e durumu ifade ettikten sonra kendisi benimle ilgili kayıt aldı ve en kısa sürede arayacaklarını ifade etti.
• Bir yandan da araştırmalara başladım: yasal haklarım nelerdi ve ne yapabilirdim? Kısaca izlenmesi gereken yol şu: noterden gönderilecek bir ihtarnamenin ardından (konu olarak ürün iadesi olacak şekilde, ürünün fatura, ödeme tarihi, vs. gibi detaylarını da içerecek şekilde) ücretsiz hizmet veren tüketici mahkemesine başvurmanız yeterli.
• Aradan geçen 4 günün sonunda (salı-cuma arası) ne Nokia Türkiye çağrı merkezinden bir yanıt geldi(ki defalarca aramama rağmen bir muhatap bulamadım), ne de Emre Bilgisayar ve İletişim A.Ş.‘den.
• Cuma günü artık bu konuyu sonuca bağlamak için 1.Levent Vodafone’la konuştuğumuzda firma yetkilileri telefonu bir müşterisine satabileceğini ancak müşterinin 1.350 YTL verdiğini söyledi. Aile şirketini daha fazla uğraştırmamak adına bu teklifini kabul kararı aldık ve 1 hafta önce 1.800 YTL, hatta vade farkıyla 1.900 YTL ödediğimiz cep telefonunu 1.350 YTL’ye geri vererek konuyu kapattık. Belki de telefonu işportaya satsam daha iyiydi, işportacıda Nokia E90 görenler ne kadar şaşırırd değil mi? :)

Benim durumumda fatura şirket adına kesildiği için pahalı ve zahmetli bir sürece yol açacak ticari dava ile uğraşamak için böyle bir yol izledik. Burada benim hatam belki de telefonu alıp direk bir şey söylemeden “ben bu telefonu kullanamayacağım, iade etmek istiyorum” dememekti. Belki bu şekilde iade gelmiş bir telefonun (açıldığında ekranında parmak izi vardı, ben o an oldu diye kafaya takmamıştım) arasına sıkışan 550 YTL ise çıkarılmış oldu.

Tabii telefonu iade edeceğim için ne kutusundan çıkardım ne de inceledim. Bundan sonra inceleyeceğimi de sanmıyorum, hayal kırıklığına uğrayanlardan özür dilerim. Bu can sıkıcı süreçle ilgili tek güzel şey şu oldu: Nokia Türkiye Genel Müdürü Imfred DeJong‘a 27 Eylül 2007 Perşembe günü gönderdiğim email, Nokia Türkiye müşteri hizmetlerinden de önce, bugün cevaplandı. Gelişmeleri de buradan yazmaya devam ediyor olacağım.

Not: Bir aksilik çıkmazsa yakında bir iPhone sahibi olacağım. Bundan sonra da uzunca bir süre Nokia almayı düşünmüyorum. Eğer siz de benm gibi 5 ölü piksel standardını kabul etmiyorsanız siz de almayın.

Nokia’nın bugün düzenlediği sanal organizasyonun kısa tanıtımlarını izledik ve geriye sadece soru-cevap bölümleriyle kısa incelemeler kaldığına göre bu konuda birşeyler yazabilir durumdayım.

Nokia N81 ve Nokia N81 8GB

İlk N-Gage çıktığında ne oyunları ne de teknik özellikleri, tasarımının gördüğü ilgiyi göremedi. Klasik N-Gage, taco ve sidetalkin(yankonuş) kelimeleriyle beraber anıldı. Her ne kadar pek çok problem ve eksikle gelen bir platform da olsa kısa sürede 1 milyon satış rakamını geçmiş, klasik konsola bakış açısının birkaç yıl içinde çok değişeceğinin sinyallerini vermişti.

İşte bugün, N-Gage artık bir donanım olmaktan resmen çıkıyor ve Nokia‘nın oyun topluluğu ve servislerinin genel adı haline geliyor. Bu platformun en önemli cihazı ise Nokia N81 oluyor(işte bağladım :) )

Nokia N81, Nokia N76 ile aynı donanım platformu üzerine geliştirildi ve 396 369 MHz‘lik işlemcisiyle oldukça güçlü bir cihaz. N93/N93i/N95/N95 8GB serisinde kullanılan 330 MHz’lik çift işlemcili platformun kullanılmamasını fiyatın aşağıda tutulması hedefine bağlıyorum. Tıpkı 2 Megapixel kamera, daha ufak ekran ve HSDPA’in olmaması gibi. Bunun yanında bluetooth üzerinden stereo müzik dinlemeye izin veren cihazın en güzel özelliklerinden biri de ışıl ışıl parlayan bir klavyeye sahip olması, oldukça şık yani.

Sonradan gelen ek: Nokia N81′de iPod-vari kullanım imkanı sunan yeni bir tuş var: Navi™ Wheel. Bunu yine Nokia’nın demosunda görmüştük, oyunlarda da eminim keyifli olanaklar sunacaktı.

Nokia N95‘e göre eksiklerini saydıktan sonra neden bu cihazı seçmeniz gerektiğinin de cevabını vermekte yarar var. Standart modeli 360€’ya satılırken 2GB’a kadar microSD destekliyor olacak. Nokia N81 8GB ise adından da anlaşılacağı gibi 8 GB’lık bir diskle geliyor ve küçük bir farkla 430€’ya satılacak. Bu Nokia N95‘in 600€’yu bulan fiyatından epey uzak.

Özetle Nokia N81, şık tasarımı, ek oyun tuşlarıyla ve MP3 dinlemeyi kolaylalaştıran tasarımıyla oyun ve müzikseverlerin favorisi olacak.

Nokia N95 8 GB

Nokia’nın şu anki amiral gemisi olan N95, ufak tefek değişiklerle tekrar sahneye çıktı. Bu defa gelenleri özetlersek:

• Simsiyah tasarımıyla bence daha şık bir telefon
• 8 GB dahili hafızasıyla artık daha uzun videolar taşıyabilecek, izleyebileceksiniz
• 1050 mAh yerine 1200 mAh kapasiteli piliyle de %25′e varan ek standby süresinin tadını çıkaracaksınız
• Ek: Sonradan görüyorum ki pek çok Windows Mobile tabanlı telefonda standart boyut olmuş 2.8 inch’lik bir QVGA ekranı var, kısaca eskisinden daha büyük bir ekran da yeniliklerden biri. Söylentilere göre VGA ekranlı prototipleri varsa da bunu daha sonraki modellerde görmek mümkün olacak.

Bunlar yetmiyorsa bir daha düşünün derim: burada devrimsel bir arabirimi “geleceğin telefonu” olarak sunan değil, gerçek bir güç canavarı cep bilgisayarından bahsediyoruz (biri iPhone mu dedi?)

Nokia N-Gage, Music Store ve Ovi

Bugün Nokia için oldukça yoğun bir gündü ve pek çok basın bülteni daha yayınlandı. Yukarıda bahsettiğim N-Gage platformunda oyunlar 6-10€ civarına satılacak ve Gameloft, Capcom ve EA gibi devler tam destek veriyor.

Bir diğer yeni servis de Nokia Music Store. iTunes’un ve Apple’ın canını epey sıkacak bu serviste parça başı 1€, albüm başına da 10€ ödeyerek ister cep telefonunuzdan ister bilgisayarınızdan müzik satın alıp indirip anında dinleyebileceksiniz.

Ve son olarak sosyal uygulamalar trenine Nokia da katılıyor. Fince “kapı” anlamına gelen Nokia ovi pek yakında hayata geçiyor. Tanıtımlarından anladığım kadarıyla sosyal bir ağ olacak ve telefonunuzdan hayatınızı paylaşacağınız bir servis olarak diğer sosyal ağlardan ayrılıyor gibi. Göreceğiz :)

Ve gelecek…

Son olarak Nokia’nın CEO’sunun yaptığı sunumda tanıtılan yeni nesil Nokia arayüzüne değinmek istiyorum. Bu arayüz önce iPod’u, sonra da iPhone’u taklit edeceklerini garantiliyor. Konuyla ilgili patent sorunu yaşayacaklarını sanmıyorum ama herkesi etkileyen bu arayüzün videosunu izlemek istiyorsanız bu linki takip edebilirsiniz. Gelecek çok etkileyici!

Kısaca

Bugün birkaç cihaz (burada olmayanlar da var) ve pek çok servis tanıtan Nokia için ciddi bir dönüm noktasıydı. Geleceğe ilişkin vizyonlarını paylaşırken akıllarındaki en önemli kelime “sosyallik” olduğunu görmemek imkansız. Başarılı olup olmayacağını ise beraber göreceğiz

Nokia’nın 2007 amiral gemisi olan N95, şu an en çok ilgi çeken telefonlar arasında. Bu süper-fonksiyonel telefon, Nokia tarafından bile iPhone’un en ciddi rakibi olarak gösteriliyorken özellikle multimedya yoğun kullanımını engelleyen bir eksiğe sahipti: hafıza. Yeni N95, bu konudaki açığı kapatmış gözüküyor. Bir süredir dedikoduları ve gizlice çekilmiş fotoğraflar ortalıkta dolaşan N95′in siyah ve 8GB’lık versiyonu, telefonu eskidiği için değiştirmeyi düşünüp de ne alacağına karar veremeyen ve hep en iyisini seçmek isteyenler için biçilmiş kaftan.

Bir de, unutmadan bir dilek: umarım Nokia bu defa 3-4 gün gidecek bir pili de cihazın kasasına sığdırmayı başarmıştır. 2 GB’lık microSD’yi yeterli bulan kullanıcıların en çok canını sıkan şey herhalde 1 günü az geçen pil ömrüydü.

Fotoğraflar ve kullanım kılavuzu aşağıdaki linklerde.

[Link: FCC'nin Nokia N95 test sayfası]
[Kaynak: Engadget Mobile]