Malumunuz epey fanatik bir iPhone kullanıcısı olarak bu konudan bahsetmeden edemedim. Uzun zamandır beklenen pek çok özelliği iPhone dünyasına getiren.. işin aslı bundan öncesinde pek çok akıllı telefonun (smartphone) sahip olduğu özellikleri daha yeni sunan, yeni yepyeni ve tabii ki her şeyi kökten değiştiren muhteşem işletim sistemimiz 21 Haziran’da herkese açık hale geldi.

Daha önceki haftalarda önce Beta 1, sonra Beta 2 ve son olarak da Gold Master Candidate sürümleri (kaçırdığım varsa söyleyin) ile pek çok insanın “hmm.. hmm.. hmmm..” şeklinde sessiz ve sakin şaşkınlıklarına gark olduğu biliniyor. Ben ise iPhone’um olmadan geçirdiğim kısa bir sürede bile mutsuzluk katsayısı yükselen bir fani (kelime oyunu yaptım size) olarak stabil sürüme kadar kurmadım, kuramadım. Tabii bunda bir diğer önemli etken de telefona kurduğum kâh kırık, kâh AppStore tarafından onaylanmayan MyWi gibi uygulamaları kullanamama endişesinin de etkisi vardı.

Dedim ya, kırık ya da daha da açık söyleyim, korsan bazı uygulamalar kullanıyorum (günahı boynuma). Haliyle jailbreak adı verilen operasyon, benim için kaçınılmaz. O yüzden eski adıyla iPhone OS 4, yeni adıyla iOS 4′e geçiş de benim için biraz temkinli olmak zorunda oldu. Önce kahramanlarımız iPhone Dev Team’in resmi açıklamaları beklendi. Bu açıklamaların üzerinden 24 saat ve yüzlerce yorum geçtikten sonra ilk güncelleme de okundu. İyice aklıma yatınca da kuruluma başlanıldı.

iOS 4′e geçiş süreci öncesi uyarılar, bilgiler

Bugüne kadar halen yapmamış veya yapamamış olanlar için önce birkaç not:

• Bu yazıda yazılanlar garantinizi ihlal edebilir, ihlal etmiş olmanıza yönelik bahane olarak kullanılabilir veya telefonunuza geri dönülemez zararlar verebilir.
• Jailbreak ve benzeri operasyonlar herkesin işine yarayacak şeyler de değil. Eğer her uygulamaya bakayım gibi bir kaygınız yoksa, iPhone ile ilgili garip ihtiyaçlarınız (örneğin WiFi router olarak kullanmak gibi) yoksa kesinlikle gerekli bir işlem değil.
• Korsan yazılım kullanmak tamamen deneysel olarak desteklediğim bir işlem. Eğer bir uygulama gerçekten işinize yarıyor, eğlencenize katkı sağlıyor ise özellikle bağımsız yazılımcılar için çok önemli olan 1-2 doları onlara çok görmeyin. Yapılan işlem en basit haliyle emek hırsızlığıdır.
• Ve tabii ki bu satırlarda yazılanları uygularken oluşan risk tamamen size ait ve inanın problem yaşamanıza çok üzülsem bile kılımı kıpırdatmam.

Peki bu iOS 4 ne menem bir şey diye düşünüyor olduğunuzu varsayalım (Varsayalım İsmail efendinin kulakları çınlasın). Bir defa iPhone 3G gibi eski nesil bir cihazınız varsa inanın yüklemekle uğraşmamanız daha iyi. En az iPhone 3GS ya da iPod Touch 3G kullanıcısı olmanız lazım (bu arada Formspring’den gelen iPod Touch 3G sorusuna verdiğim cevabı hatırladım…). İlle de güncelleyeceğim diyorsanız hangi cihazda hangi fonksiyonların olduğunu Cnet‘ten aldığım tabloda görebilirsiniz:

Cihazlara göre iOS 4 özellikleri

Neler var neler yok bu konuda çok yazıldı çizildi. Özet geçmek(!) gerekirse en vurucu özelik birden çok uygulama arası geçiş sağlayan multitasking, arayüzü oldukça rahatlatan klasörleme özelliği diyebilirim. Bu özelliklere daha sonra değineceğim.

Bu noktada bir küçük uyarı: ön koşullar ve uygulanacaklar her cihaz için farklı ve bu yazıyı yazdığım sırada iPod Touch 3G halen desteklenen cihazlar arasında değildi. Bu nedenle siz siz olun,  şu adresteki direktifleri detaylıca okuyup iyice anladıktan sonra işe koyulun.

iOS 4′e geçtikten sonra

Tüm jailbreak işlemi 40 dakika kadar sürdükten sonra esas zamanımı telefonu tekrar eski haline getirmek aldı. Bu arada neler yaptığımı not aldım, belki faydası olur:

• Kesinlikle önceki iPhone’un yedeklerinden geri yükleme yapmayın, ne kadar “sorun çıkmaz” gibi dursa da her zaman altın kuralımdır.
• İlk senkronizasyon eğer 15-16 gb kadar dosya yükleyecekseniz 1 saat kadar sürüyor, daha sonra Google Sync ayarları yapmak, ringtone ve ek eposta hesaplarını yapmak gibi rutin işler de dahil önces-sonrası 2,5 saat vaktinizi alıyor, hazırlıklı olun.
• Uygulama olarak bir temizlik yapın derim, hem senkronizasyon süreniz düşsün, hem de uzun süredir kalabalık eden uygulamalar iTunes içindeki tozlu rafında beklesin.
• Bir de bütün bu işlemler sırasında hiçbir şeyin kilitlenmemesi için olur olmaz hareketler yapmayın, oyun oynamayın, webde ağır sayfalar gezmeyin, hatta mümkünse bütün uygulamaları kapatın ki yeterince uzun süren bu süreç olabildiğnce tekrarsız geçsin.

iOS 4′le yükselen yaşam standardımız

Yeterince uzayan bu yazının bir facia olmaması için lafı uzatmadan en sevdiğim iOS 4 özellikleri ve dikkatimi çeken bazı yeniliklere de değinip konuyu bağlamak istiyorum. En sevdiğim anlatım şekli olan maddeler için buyrun:

Daha neler yazabilirim bilemiyorum, özetle iPhone 3GS’i olan herkesin muhakkak yüklemesi gereken bir güncelleme olmuş. iPhone 3G kullanıcıları için ise hüsran olan bir güncelleme var ortada. Sorularınız varsa beklerim.

Bundan birkaç ay önce 2 yıla yakın süre kullandığım Macbook Air, yerini Lenovo T400s’e devrettiğinden beri bu yazıyı yazmak istiyordum. Neden yazamadığım bir kenara, bu pek çoğunuzun da merak ettiğini düşündüğüm bir konu.

Öncelikle neden Lenovo T400S’e geçtiğimin hikayesinden bahsedeyim. 2009′un sonlarına doğru Lenovo’nun kapalı bir topluluğa davet edildim: Lenovo Blogger Advisory Council. İsmi oldukça havalı duran bu topluluk, bir nevi customer insight topluluğu, grubu. Daha açık ifade etmek gerekirse Lenovo’nun dünya çapında teknoloji konusunda fikir önderi olarak gördüğü blog yazarlarını bir çatı altında toplama insiyatifi. Bu sayede hedefleri de tahmin edeceğiniz üzere bu insanların fikirlerine ve yorumlarını almak, bunların ışığında ürünlerinin gelişimine yön vermek.

Bu topluluk çerçevesinde Lenovo’nun yerel ve global yöneticileri ile bir araya gelen blog yazarları, bir de kapalı Facebook grubunda fikirlerini paylaşıyorlar. Şu an için 41 kişinin kayıtlı olduğu toplulukla ilgili en önemli konu da şeffaflık. Kapalı grupla şeffaflık nasıl olur demeyin, Lenovo deneyimini yaşamamız amacıyla bizlere birer (hatta belki daha da fazla) bilgisayar hediye edildiğini sizlerle paylaşmamızı istiyorlar. Burada amaç bedelsiz olarak aldığımız bilgisayarı kullandığımızı paylaşarak bizleri takip eden insanların “hmm Lenovo almış” fikrine kapılmamalarını istemeleri.

Bu yazının konusu Lenovo’nun topluluğu değil tabii ki. Ne demiştik? Lenovo T400S!

Neden Lenovo T400S?

Bu noktada küçük bir itirafta bulunmamda yarar var. Paraya kıyıp gayet pahalı bir Sony Vaio dizüstü aldığım günlerde bile için için ThinkPad kullanıcılarını kıskanırdım. Neden kıskanıp da almadığım çok açık: ThinkPad serisi dizüstüler öyle sağda solda mağazalarda görebileceğiniz bir seri değil. Üreticisi Lenovo, diğer dizüstü üreticileri gibi ürün gamının tümünü son kullanıcıya sunmuyor. HP’nin ve Dell’in de benzer uygulamaları biliniyor. Bu ürünler ancak bayi kanalıyla kurumsal satış yoluyla temin edilebiliyor. Ben de bu işlemlerle uğraşmamak adına daha son kullanıcıya yönelik modeller tercih etmek durumunda kalıyordum.

Ne diyorduk? Neden T400S? İşin aslı bütün ürün gamından bir model seçme şansım vardı. Örneğin benim gibi bu topluluğa davet edilen diğer yerli blog yazarı ve teknoloji konusuna ilgi duyanların yakından tanıdığı bir isim olan Berkin Bozdoğan’ın seçimi ideaPad Y550 oldu. Deneyimlerini blogundaki Yeni Bilgisayarım Geldi başlıklı yazısından okuyabilirsiniz. Bir diğer bilgi olarak da şunu söylemem de yarar var: bizden sadece bunu bildirmemizi istediler, bu yazıda yazılan olumlu ya da olumsuz tüm görüşler tamamen şahsıma aittir.

Ben ise tercih edecek onca modelin arasında iki modele düşene kadar Lenovo Pazarlama Müdiresi sevgili Aysun Karabıyık‘a akla karayı seçtirdim :) T400S’i seçmemdeki en önemli nedenleri şöyle sıralamak gerekirse:

• Macbook Air’dan sonra ağır bir dizüstü taşımak istemiyordum, 1.8 kg ağırlığında bir bilgisayar olarak sadece 500 gram daha ağırdı.
• Hafif olsun ama hızlı olsun istiyordum, Macbook Air Flash’ın Mac performansının da sayesinde HD videoları oynatırken başka da bir şey yapmama gerek olmadığını düşünüyordu. Bu yüzden daha hafif olan X301′i seçmedim.
• İşlemci hızı derken biraz teknik özelliklerine değineyim: T400S 4 GB RAM, P9400 seri numaralı 2.4 GHz işlemci ve 128 GB SSD ile geliyor. Ekran kartı bütünleşik ve 4500 serisi Intel chip en mükemmel oyun performansını sunmasa da masaüstü performansında oldukça başarılı.
• Mat ekranının çözünürlüğü 1440×900, bu da onun en önemli avantajlarından. Sınıfında daha yüksek çözünürlüklü bir ekran bilmediğimin de altını çizeyim.
• Son olarak da ideaPad değil de Thinkpad seçtim çünkü şu aşağıdaki video aklımı aldı:

Click here to view the embedded video.

Tamam bütün  bunları yapmayacağım ancak bir gün bilgisayarımı düşürdüğümde ya da üzerine su döküldüğünde ne yapacağımı şaşırma korkusundan kurtulmak, tahmin edebileceğiniz gibi büyük bir lüks.

Bütün bunların yanında Mac’ten bu tarafa geçişte işletim sistemi dışında aradığım şeyler yok değil:

• Multitouch beklediğim gibi çıkmadı, burada Apple’a hakkını vermek lazım.
• Klavye aydınlatmak için kullanılan Thinklight iş görüyorsa da arkadan aydınlatmalı klavyenin eksikliğini duyduğum oluyor.
• Pil ömrü gerçekten bir PC için uzun olsa da (tam şarjda 4 saatin üzerinde pil ömrü var) biraz da donanım-yazılım entegrasyonunun eksikliği sonucu bekleme (stand-by) halinde pil tüketimi çok fazla. Yine de bilgisayarı neredeyse hiç kapatmıyorum (shutdown) diyebilirim.

Özetle durum bundan ibaret. Artıları ve eksileri ile sınıf olarak aslında Macbook Pro sınıfında ancak ondan çok daha dayanıklı bir bilgisayarım var. Ancak bu yazının iki konusu olduğunu unutmadım: Lenovo T400S’ten yeterince bahsettikten sonra biraz da Mac’ten sonra Windows 7 nasıl bir yaşam sundu bana ona bakalım.

Mac’ten sonra Windows

Buraya kadar her şey güzeldi di mi? Bundan 2 sene evvel Macbook Air’ı ilk aldığım günlerde Tekno Sohbet’e Macbook Air incelemesi ile konuk olmuştum (hey gidi günler!) Mac OS X’in en önemli avantajı kuşkusuz yazılımın da donanımın da aynı üreticiden çıkmasıdır. Bu sayede pil ömründen performansa, kullanıcı arayüzünün donanıma etki etmesinden stabiliteye pek çok avantaja sahip Mac dünyası.

Ancak Mac dünyasında olmanın bazı dezavantajları da var, yok değil. Bunların başında her ne kadar işimi görecek bir yazılım bulmakta zorlanmadıysam da alışmak, doğru uygulamaları bulmak, onlarla yaşamaya başlamak biraz zamanımı almıştı.

Bu yazıdaki amacım Mac OS X’i Windows 7 ile kafa kafaya çarpıştırmak değil. O yüzden kısa kısa notlarla sizlere Windows’a dönüşümden bahsetmek istiyorum:

• Bir kere artık ofis işleriyle uğraşırken uyum sorunu yaşamıyorum. Pages ve Numbers kullanmak çok keyifli ancak bunları PC’de açabilmek mümkün olmadığından PDF’e çevirip dosyalarınızı göndermek zorunda kalmak, gönderdiğiniz dosyaları düzenlemek isteyenlere DOC ya da DOCX formatında dosya göndermeye kalkınca oluşan format hataları gibi sorunlarım yok. Bundan memnunum.
• Microsoft bir strateji olarak mı Office paketinde Mac sürümünde aynı kısayollar ve arayüzü sunmuyor bilemiyorum ancak Mac için Office’i eski bir Office canavarı olarak kullandığımda elim kolum bağlı hissediyordum, bu da bir son buldu. Umarım gelecek sürümlerde daha iyi olur uygulamalar.
• Mac kullanıcıları için kanımca vazgeçilmez özelliklerden biri Exposé’dir. Bunun ne olduğunu kısaca tarif edeyim: çeşitli kısayollar ile ekranınızdaki tüm pencerelere bakabilir, onları ekrandan kaldırabilir ve uygulamalar arasında hızlıca geçiş yapabilirsiniz. Bu özelliği çok yoğun kullandığımdan Switcher’ı bulana kadar biraz canım sıkıldı. Switcher Exposé’nin tüm fonksiyonlarını yerine getiremese de benim işimi gördü, sitesinden indirebilirsiniz.
• Kullanılabilirlik sorunlarımı ufak tefek pürüzlerle (doküman tabanlı arayüzden tekrar pencerelere adapte olmak da ayrı bir yazı konusu olsun) hallettikten sonra itiraf edeyim Windows 7 beni çok noktada şaşırttı. Performans olarak gerek bilgisayarın hızlı olması gerekse yapılan iyileştirmelerle müthiş hızlı çalıştığını söyleyebilirim.
• Hızın göreceli bir kavram olduğunu biliyorum, bu yüzden şöyle söyleyebilirim: Windows Search ile uygulama bulup çalıştırmak neredeyse Spotlight kadar hızlı. Bir belge ya da uygulama bulmakla uğraşmamak Windows XP’de de mümkünse de işletim sistemine gömülü bir yapı olması, hem de bunu Vista’nın aksine çok daha başarılı yapmasına sevindim.
• Yeni Denetim Masası (Control Panel) başta oldukça karışık geldi. Ne XP, ne Vista’ya benzemiyor. Hatta tüm öğelerin açılışta önünüze gelmiyor olması kafanızı karıştırabilir. Burada Windows Search alışkanlığı kazanmak faydalı oluyor, bir süre sonra her şeyi öğreniyorsunuz. Yine de riskli bir hareket.
• Bir diğer iyileştirme de Windows Explorer’da olmuş. Dosya gezgini günlerinden bu yana yapısını değiştirmeye çalışan Windows Explorer, bugün ilk bilgisayarını Windows 7 olarak almış birine eski deneyimden bambaşka bir yapı sunuyor. Pencerenin sol tarafına kısayollar ekleyebilmek Mac’te çok kullandığım bir özellikti. Windows Search’ün hemen sağ üst köşede kendine yer bulması da bir diğer Mac alışkanlığı. Eğer Windows XP’den geçiyor olsam bunlar olmadan nasıl yaşıyordum diyebilirdim.
• Hep iyi şeyler olmadı tabii Windows’ta. Örneğin kullandığım 32-bit sürümde sadece 3 GB RAM’im var gözüküyor. Her ne kadar paylaşımlı bir dizüstüm olsa da kurduğum 64 bit Ubuntu’da bu miktar gayet de 4 GB’a yakın bir miktar olduğundan Windows’un bunu ne yaptığı konusunda hiçbir fikrim yok, araştırmadım da maalesef.
• Mac’te çok sık kullandığım ve kısayolunu eskittiğim bir fonksiyon olan ekranın sadece belli bir kısmının ekran görüntüsünü yakalama özelliğinin başlarda çok eksikliğini hissettim. Tam da profesyonel bir ekran görüntüsü yakalama uygulaması aramaya başlarken Windows 7′nin çok da bilinmeyen Snipping Tool uygulamasını buldum. Bunu başlat menünüzden bulabilirsiniz. Bir diğer alternatif de eğer OneNote kuruluysa Windows+S kısayolu.
• Bir diğer canımı sıkan konu ise dosya işlemleri. Bir dosyayı bir başka yere kopyalarken Mac’te de yaşanan ve çok normal olan hızın düşmesi beklediğimiz bir durum. Ancak maalesef Windows 7′de bu tip basit işlemler dosyalardan birinin kopyalanmaması, hatta bu takılma durumunu İptal tuşuna basıp yok etmeye çalıştığınızda Windows Explorer’ın kilitlenmesine varacak düzeylerde sorunlu. Bunun sebebi nedir biri biliyorsa söylesin lütfen.
• Kafama takılan sorunlardan biri de güncellemelerin ardından bilgisayarı kapatıp açmak zorunluluğu. Bu yapıyı düzeltmek ellerindeyse de mimari seçimleri bunun önüne geçiyor anlaşılan, bu devirde artık restart isteyen bir bilgisayar olmaz… lütfen :)
• Bir de tüm taskbar yapısını değiştirmişler, artık ekranın sağ altında tonlarca ikon gözükmüyor. Bunun yerine açıyorsunuz bir düğmeye basıp, listelenen ikonlardan bir işlem yapıyorsunuz. Bu da bir yere kadar kabul edilebilir ancak sanırım uygulamaların hepsi bu özelliğe adapte olmadığından, sağ tuşla tıkladığınızda bazen tepki alamıyorsunuz. Bunlara bilgisayarınıza bağlı USB diskleri güvenli bir şekilde çıkamak için kullanılan ikon da dahil.
• Bir sorun da kablosuz ağ ayarlarımda ancak bundan Microsoft ne kadar sorumlu bilemiyorum. Lenovo bilgisayarların sağlıklı çalışmasını amaçlaya bir takım yazılımlar Lenovo ThinkPad serisinde yüklü geliyor. Bu paketin ismi ThinkVantage ve sürücü güncellemelerinden kablosuz ağ ve güç tüketim profillerine kadar pek çok özelliği yönetmenizi sağlıyor. Bu yüzden midir yoksa Windows’un kablosuz ağ ayarlarından mıdır bilmiyorum, iki farklı yerde aynı isimli ve aynı şifreli bir kablosuz ağa Mac’ten problemsiz bağlanabilirken Windows’ta bağlantı ayarlarıyla boğuşup duruyorum.
• Son olarak hazır yeri gelmişken bir de ThinkVantage paketinden bahsedeyim. Bu Lenovo ThinkPad ailesinin en iddialı özelliği ve sizi özellikle yazılım güncellemesi, sürücü güncellemesi gibi problemlerle uğraştırmamasıyla Windows deneyiminizi daha iyi bir hale getiriyor. Aralıklarla bu programı açıp yeni neler var diye baktığınızda ekran kartı sürücünüz sizin ruhunuz bile duymadan güncellenivermiş oluyor. Bu da Lenovo’nun artı hanesine bir çentik daha manasına geliyor.
• Windows 7′yi PC kullanıcılarına tavsiye ediyor muyum? Evet, şayet Windows kullanmak zorundaysanız bir an önce Windows 7′ye geçip alışmaya bakın zira artık XP tarzı arayüzden uzaklaşıyorlar ve kendinizi yabancı hissetmeniz an meselesi. Ancak Ubuntu gibi bir alternatif de olduğundan eğer bilgisayarınız bir lisansla gelmediyse lisansa para vermenizi gerçekten gerektiren bir şey yoksa Ubuntu, Mint veya bir benzeri ücretsiz ve açık işletim sistemlerine şans verin derim.

Şimdilerde iyice alıştığım bilgisayarım ve Windows 7 ile iyi geçiniyoruz. Ancak bu sonsuza dek Mac kullanmayacağım anlamına gelmesin, size de önereceğim gibi: bir işletim sistemi ya da markaya bağımlı kalmayın, tebdil-i mekanda ferahlık vardır ;)

Bundan çok değil, 3-4 sene önce “blog yazdığın için bir araba gönderecekler test edeceksin” deseler inanırdım ama ne zaman olacağını kestiremezdim. Çevremdeki insanlar ise “puahhaha zuzuzuz” gibi garip efektlerle gülerlerdi (o zamanlar İnternet üzerinde oyun oynayanlar bu şekilde gülüyordu).

Bugün ise “bunlar Türkiye’de de olmaya başladı” diyebileceğim bir gün. Artık buralarda da sadece gazeteci ya da diğer geleneksel medya mensuplarına değil, blogger/blogcu, internet yayıncısı/editörü gibi sosyal medyanın etkin mecra sahiplerine de bir takım cihazlar, araçlar, imkanlar sunulur hale geldi (bunu ilk yapan Nokia’nın bu noktada kulaklarının çınlamasını istiyorum)

Uzun lafın kısası, bu defa teste gelen cihaz biraz büyük olmakla beraber birkaç saat süreyle inceleme fırsatı bulduğum bir otomobildi: Renault Fluence. Her ne kadar ilk test otomobilim olmasa da (daha önce müthiş keyif aldığım Renault Laguna Coupe‘yi inceleme şansım olmuştu ama bu başka bir hikaye. İsterseniz tam da şu noktada  Renault Fluence ile tanışma maceramıza dair kısa bir video izleyelim:

Uzun uzadıya izleyemeyenler, ne olup bittiğini anlayamayanlar ya da Vimeo kapatıldığı için izleyemeyenler (şayet başımızdaki zihniyet değişmez ise kapanacak tabi, ya nolacaktı?) varsa özet geçeyim: Renault Fluence‘ın dijital lansmanı kapsamında 30a yakın blogger, Erdil Yaşaroğlu, Selçuk Erdem ve Kaan Sezyum eşliğinde Bursa’daki Renault fabrikasına davet edildi. Burada önce fabrika ve Renault ile ilgili çok etkileyici bilgilerle donatıldı ve fabrika turuna çıkarıldı.

Kısaca anlatınca yeterince etkili gelmese de Renault fabrikasında resmen kendimi Gordon Freeman gibi hissettim. Her yerde robot kollar deli gibi hareket edip çeşitli arabalar üretiyorken etkilenmemek mümkün değil. Haliyle biz de ağzımız açık bir şekilde gezdik fabrikayı :)

Tur bittiğinde esas sürpriz bizi bekliyordu: İSKENDER! Yok tamam o fasıl da güzeldi ama İskender’e gelene kadar bir de offline blog yaptık ve ne yapacağımızı biz bile kestiremezken 3 grup 3 ayrı blog tasarımını ben diyeyim 5 siz deyin 10 metre yüksekliğinde dev bir tuvale çizdik. Geç bir vakitte yenilen İskender’in üzerine dönüşe geçtik ki.. sanırım yolculuk süreci de en az orada geçirdiğimiz süre kadar eğlenceliydi.

Bunca tantana sadece bir gezi, iki üç araç incelemesi için olmadı tabii ki. Burada yaptığımız tasarımlar FluenceBirBlogOlsa.com adresinde halk oylamasına sunuldu. Tabii ki Selçuk Erdem ve benim(!) olduğum ekibin tasarımı birinci seçildi ve tasarım olduğu gibi yayına alındı. Bizim tasarımımız Fluence‘ın “değişimin yeni yüzü” sloganı ile uyumlu “sen çok değiştin” başlıklı bir deneyim paylaşma bloguydu. Umarım sizler de beğenirsiniz. İşte o gece usta karikatürist Selçuk Erdem‘i(bunu görünce çok gülecek biliyorum) kaydettiğim video görüntüleri:

E gelelim Fluence‘a. Fluence tabii ki “tam da benim arabam” diyebileceğim bir araba değil – gerek fiyatı, gerek hedef kitlesiyle beni hedeflemediğini söyleyerek bir yere varamam. Ancak Fluence‘ın sınıfında pek çok şeyi değiştirebilecek bir araba olduğunu, hedef kitlesini çok cezbedecek bir araba olduğunu söyleyebilirim. Hele Megane Sedan veya Clio Symbol gibi tasarım facialarından sonra muhtemelen Renault’un aradığı taze kan olacak.

Fluence daha çok geniş iç hacmi, beni bile içine alabilecek kadar büyük bir bagaj, isterseniz çok lüks isterseniz gayet sade donanımla alabileceğiniz, 4 kapılı ferah bir aile otomobili. En büyük artısı ise tasarım ve donanıma verdikleri önem.

Hazır yeri gelmişken hemen ilk izlenimlerimi bir video ile paylaşayım:

Tabii ki bunlar ilk izlenimler. Bu görüntüleri takip eden 4 saat sonunda ortaya çıkan deneyim şuydu:

• Benim arabamdan çok daha rahat ancak bir o kadar da büyük, bu biraz öznel bir yorum oldu
• Bagaj falan inanılmaz büyük, zaten bunu ilk video’nun 2.dakikasında görüyorsunuz, içinden ben çıkıyorum
• Bluetooth’lu bir müzik seti var ki iPhone 3GS‘ten müzik dinleyip telefon görüşmesi yaptım bu kesinlikle harika, bir sonraki arabama istiyorum bunlardan bir tane :-)
• 4 ileri tiptronik şanzımanın aralıklar biraz uzun geldi, daha o kadar sakin sürecek yaşta değilim
• Virajlara azıcık hızlı girseniz yatar gibi oluyor ama bu benim arabamdan dolayı da bana böyle gelmiş olabilir
• Benzini sanırım tüketmiyor da kokluyor bu araba, 2 saat kadar aralıksız gezdik ve ibre bir çubuk dahi inmedi (yine dünyanın en yüzeysel yorumu oldu ama idare edin)
• Son olarak da Renault‘un genel olarak bir arayüz sorunu var, bunu acilen düzeltmeli zira aracın radyo/cd/bluetooth sistemini idare etmek çok zor

Sonuç olarak süper bir dijital lansman, sınıfının sınırlarını zorlayan bir otomobil ve nefis tasarımlı bir blog oldu Fluence benim için. Arabayı alır mısınız almaz mısınız ya da bundan sonra gidip de blogu takip eder misinizorasını bilemeyeceğim. Ama Renault Fluence benim için en az 4-5 yaşında bindiğim lacivert Renault 12 SW kadar unutulmaz bir Renault oldu :)

3G’nin kullanıcılara neler getireceğini, ne gibi servisler kullanılacağını, kısaca 3G hakkında her şeyi yazdığım “3G Ufukta Gözüktü” yazımda uzun uzadıya açıklamaya çalıştım. Bugün ise Avea, Turkcell ve Vodafone’un 3G modemleri ile yaptığım hız testinin sonuçlarını sizlerle paylaşmak istiyorum.

Test sistemi olarak her gün kullandığım 1. nesil Macbook Air’ı kullandım. 1.6 GHz işlemcili bu cihazın 2 GB RAM’i var ve oldukça ortalama bir konfigürasyona sahip. Bu nedenle genel dizüstü kullanıcılarını temsil edebileceğini düşünüyorum.

Kullanılan modemlerin modelleri ve genel izlenimlerim şöyle:

• Avea MF636: İçlerinde en iri kıyım duranı bu olsa da dış yüzeyinin bir tarafı mat bir plastikle kaplı. Bu sayede koyduğunuz eğimli bir yerden kaymayacağından emin olabilirsiniz. Macbook Air (MBA)’in ince USB girişine girmekte hiç sorun yaşamadı. Kardeşleri gibi üzerinde microSD yuvası var. Eksisi ise kapağının kaybolma olasılığı çok yüksek çünkü USB yuvayı açtığınızda gövde ile kapağın bağlantısı kalmıyor. Avea’nın ilgili sitesinde pek detay bulamadığım için HSUPA hızı konusunda yorum yapamayacağım, sadece test verilerini paylaşınca göreceğiniz sonuçlar olacak. Ücret detayları için buraya bakabilirsiniz.
• Turkcell E178G: Boyut olarak ikinci sırada gelen VINN kod adlı model Turkcell’in sunduğu iki modelden ucuz olanı. Aralarındaki farkı sitedeki fotoğraflarından ayırt edemedim, bunun dışında tek farkları 2 GB SD kart hediyesi gibi gözüküyor. Bu cihaz da MBA’ya rahatça takılabildi, kapağı kısa bir iple gövdeye bağlı olduğundan kaybolacak gibi durmuyor. Ayrıca donanım olarak en hızlı yükleme (upload) hızına sahip model de bu gibi gözüküyor. Ücretlendirme detayları için buraya bakabilirsiniz.
• Vodafone K3715: Vodafone Türkiye’nin sunduğu 3 modelden en hızlısı, Turkcell’in 5.76 MBps yükleme (upload) kapasiteli cihazına göre yavaş kalsa da 2 MBps yükleme (upload) kapasitesine sahip. Görünen o ki tasarım olarak da çevremdekilerin en beğendiği model oldu. Tasarım olarak da kapak yerine kayarak dışarı çıkan bir USB yuva kullanıyor. Ayrıca fiziksel olarak da en ufak cihaz. Ücretlendirme detayları için buraya bakabilirsiniz.

Turkcell ve Vodafone cihazların en önemli ortak özellikleri ise şaşıracaksınız ama Huawei firması tarafından üretilmeleri. Avea’nın modemini ise yine uzakdoğulu ZTE firması üretmiş. Modemlerin teknik özellikleriyle ilgili en temel fark yükleme/upload alanında göze çarpıyor. Burada sağlamlıkta Avea, tasarımda Vodafone, hızda Turkcell kazanıyor. Fiyatlar ise neredeyse aynı olduğundan bir kazanan yok gibi gözüküyor (paket karşılaştırmasına girmeden çıplak fiyatlarına bakın lütfen)

Gelelim testin can alıcı noktası olan performans testine. 3 cihazı da güvenilir hız testi kaynağımız olan SpeedTest.net adresinden test ettim. Test noktaları ise Bursa, Eskişehir, Amsterdam, New York, San Francisco ve Seattle oldu. Bunlardan Türkiye’deki test noktalarını 3′er defa, diğerlerini 1′er defa denedim. Yani toplamda 10 ayrı noktanın test sonuçlarını aldım.

Üniversitedeki istatistik hocam derdi ki “sayılar yalan söylemez, yalancılar sayı söyler” derdi. Ben de bu nedenle sizlere sadece sayıları söyleyip geçmeyeceğim. Onun yerine bu grafikleri nasıl değerlendirmeniz gerektiği konusunda bir kaç ön bilgi vereceğim:

İmkanım olmadığı için bütün Türkiye’de bir test yapmam mümkün değil. Bu yüzden İstanbul’un iş ve alışveriş nüfusu olarak yoğun olduğu bir yerde, İTÜ ARI 2 Teknokent’te test yaptım. İstinye Park AVM’nin karşısında olan bu bina pek çok iş merkezinin olduğu Maslak bölgesinde ve oldukça çok insana çalışma alanı sağlıyor. Bunu söylememin sebebi test sonuçlarımın, hız ortalamalarının tamamen bu noktaya özel olduğunun altını çizmek istememdir.

Sonuçları değerlendirmeye alırsak, bu noktada Vodafone en yakın rakibi Turkcell’i %40′ın üzerinde bir hız farkıyla geçmiş, Avea ise neredeyse klasman dışı kalmış. Bu cümleyi tek başına alıp değerlendirmeden hemen bir sonraki maddeye bakın.

Önce ne dedim? Bu test Maslak için geçerli. Peki sonra ne dedim? Vodafone bu bölgede %40′ın üzerinde fark atmış dedim. Peki İstanbul ve Türkiye genelinde durum ne? İşte testimizin kilit noktası burası! Bu sayfayı sadece ben değil, dünyanın her yerinden insanların kullanması test için SpeedTest.net’i kullanmamın temel sebebi. Testin sonuç sayfasında iki önemli değere yer veriliyor. Biri Your ISP Average (İstanbul), diğeri ise Your ISP Average (Turkey) değerleri.

Bu değerlerden ilki operatörün İstanbul genelindeki hız ortalamasını verirken ikincisi ise Türkiye genelindeki hız ortalamasını veriyor. Bu sonuçları karşılaştırmadan önce raporları verelim:

Avea 3G Modem Hız Testi Raporu

Turkcell 3G Modem Hız Testi Raporu

Vodafone 3G Modem Hız Testi Raporu

Ön bilgiyi hatırlarsanız burada dikkate alınması gereken değerlerin servis sağlayıcının yaşadığınız şehir ve Türkiye genelindeki hız ortalamaları. Küçük bir tabloda bunları karşılaştıralım:

Bu tabloda pembe ile gördüğünüz değerler o satırdaki en yüksek hızı gösteriyor. Buradan göreceğiniz üzere Vodafone ipi göğüsleyen operatör olurken dosya indirmede ikinci sırada Turkcell, üçüncü sırada Avea olurken Avea ülke genelinde Turkcell’i burun farkıyla geçiyor.

Kısaca: SpeedTest.net üzerinden yaptığım test sonuçlarına göre Maslak’ta Vodafone 1 numaraya açık ara otururken İstanbul geneli ve Türkiye geneli ortalama değerlerine bakarsak Turkcell’in nefesini ensesinde hissediyor. Avea ise eğer doğru paket seçimi yaptıysanız her ay Türkiye’nin en yaygın WiFi erişim ağı olan TTNet WiFi üzerinden 600 dakika erişim olanağı da sunduğu için tercih edilebilir. Yok ben sadece 3G kullanırım diyorsanız Avea sınıfta kalıyor ve Turkcell mi Vodafone mu sorusunun cevabını tamamen kullanacağınız yerlerdeki kapsama alanı belirliyor. Yine de Vodafone’un Maslak yöresindeki ezici üstünlüğünü görmezden gelmeyin – resmen sınırları zorluyor :)

Not: Bu yazıda kullandığım modemleri ve hatları benimle paylaşan Özgür Çetin‘e teşekkürü bir borç bilirim. Sağol Özgür, senin de detaylı test sonuçlarını bekliyorum :)

Bir ülke düşünün ki, çok değil bundan 25 sene önce eve telefon hattı çektirmek için araya hatırlı tanıdıklar sokmak zorunda olduğunuz ya da aylarca beklediğiniz. Bir ülke düşünün ki telekom operatörünü özelleştirirken değeri katlanarak artacak diye yıllarca genişbant İnternet altyapısına kuruş yatırım yapmamış. Bir ülke düşünün ki en büyük telekom operatörü özelleştirilmesine rağmen regülasyonu avcunun içinde tutuyor. Bir ülke düşünün ki çağdaşları kıta genelinde aynı tarifeyle dolaşımı konuşurken operatörleri arasında numara taşımaktan aciz kurumlara sahip. Bir ülke düşünün ki bir çok gelişmiş ülkenin burnunun dibinde ama ancak köy muhtarları kadar basiretli yöneticilere sahip olduğundan 3G ihalesini iki defa yapmak zorunda kalmış.

Bu acı tablo tanıdık geliyor mu? Bana çok tanıdık geliyor ama konumuz bu olumsuzluklar değil. Konumuz  memleketimizin çağdaşlarının yıllardır kullandığı ancak bizlerin türlü güçlükler sonunda kavuşma ayrıcalığına sahip olabildiğimiz bir teknoloji: 3G.

Her ne kadar terimleri Türkçe kullanmaya özen göstersem de 3N (üçüncü nesil anlamında) dendiğinde karıştırabileceğine inandığımdan 3G diyeceğim. En çok sorulan sorunun cevabından, düz Türkçe ile başlayım.

3G nedir?

3G, cep telefonları için görüntülü konuşma ve yüksek hızlı İnternet imkanı sunan bir altyapıdır. Bu altyapı mevcut cep telefonu altyapısına yeni cihazlar eklenerek yapılacağından yüksek miktarda yatırım (milyar TL mertebesinde) gerektirir. Bunun sebebi tamamen farklı radyo sinyalleri ile yayın yapıyor olmasıdır.

Yani aslında sadece görüntülü konuşuyor ve daha hızlı İnternet erişimi elde ediyorken arka tarafta uzun ve sancılı bir süreç gerektirir 3G. Dün de bu sürecin iyice sonuna yaklaştığına inanan Turkcell, ben ve benim gibi pek çok blog yazarını davet ederek 3G konusunda gayet güzel bir partiyle servisinin ön izlemesini bizlerle paylaştı.

3G neler getiriyor?

Az önce de söylediğim gibi 3G her şeyden önce süratli bir İnternet bağlantısı ile geliyor. Çaykolik dostumuz Hamza’nın blogunda bahsettiği gibi şu an için 500KByte/sn civarı hızları yakalamak mümkün. Başka bir deyişle evinizdeki 4 MBit ADSL’den daha hızlı bir İnternet bağlantısı kurmak artık mümkün olacak.

3G‘nin bir diğer yeniliği de tıpkı 80lerin bilimkurgu filmlerindeki gibi görüntülü telefon hizmeti. Bu hizmeti kullanmak için sizin ve arayacağınız kişinin uygun bir cep telefonuna sahip olması gerekiyor. Telefonunuzun uygun olup olmadığını ön yüzdeki kamerasından anlayabilirsiniz. Örneğin Nokia, Samsung, LG, Motorola gibi markaların pek çok modelinde 3G üzerinden görüntülü konuşma yapılabilecek iken iPhone 3G, Blackberry Bold gibi 3G şebeke desteği olan ancak ön yüzünde kamerası olmayan cihazların sahipleri bu nimetten faydalanamayacak ama yine de hızlı bir şekilde İnternet’e bağlanabilecek.

3G‘nin bir diğer getirisi de size gelen ve sizden giden sesli konuşmaları daha kaliteli taşıması. Bu kalite her zaman karşı tarafın şebekesi ile kısıtlı olacağından belki de uzun bir süre faydasını göremeyeceksiniz.

3G servis fiyatları nasıl olacak?

Bu konuda sadece Turkcell cephesinin resmi açıklamalarından bahsedebilirim. Dün aldığım notlardan kısaca özetlemek gerekirse:

• İnternet bağlantısında birim fiyat düşecek. Beklentiler 3G ile beraber 3GB’lık paket bugünün 1GB’lık paketinin seviyesine çekilmesi yönünde.
• Sınırsız bir paket beklenmiyor. Zaten hedef ADSL’e rakip olmaktan ziyade cepten İnternet’in kullanımını yaygınlaştırmak ve bu bağlantı üzerinden daha çok servisi tüketime sunabilmek.
• Görüntülü ya da sesli konuşma arasında bir fiyat farkı olmayacak. Eğer bir paketiniz varsa bu paketi görüntülü konuşma ile tüketebileceksiniz.

3G ile neler yapılabilir?

İşte bir dipsiz kuyu sorusu. Teorik olarak 3G bağlantılı bir telefonunuz olduğunda, İnternet üzerinden yapabileceğiniz her şeyi yapabileceksiniz. Mesela:

• Mobil erişime izin verdikleri sürece Youtube veya Televidyon izlemek
• Cep telefonunuzu modem olarak kullanıp hızlı bir şekilde web sayfalarını gezmek
• İnternet’ten TV izlemek, radyo ve müzik dinlemek
• Cep telefonundan interaktif oyunlar oynayabilmek (3G öncesinde bağlantı hızı sınırlama oluyordu)

mümkün olacak. Kısaca artık evinizde ya da WiFi bağlantı noktası olan yerlerde yapabildiğiniz her şeyi artık cep telefonunuzla her yerde yapabiliyor olacaksınız.

3G’nin kapsama alanı nasıl?

İşte anahtar sorulardan biri de bu. Yine Turkcell yetkililerinin verdiği bilgilere göre açılış günü 3G hizmeti büyük şehilerde yüksek oranda kapsama sağlanacak. Bu noktada net bir yüzde (%) alamadıysak da Taksim meydanında ya da Bostancı’da hiçbir sorun yaşanmadığı bilgisini aldım. Bunun dışında 14 büyük şehirde ve pek çok şehrin merkezinde de 3G ile ilgili çalışmalar tamamlanmış.

Kapsama alanı konusunda endişelerim olduğunu itiraf etsem de 3 operatör de bu konuda birbiriyle yarışmak isteyeceğinden 3G telefonların yoğun olarak kullanıldığı yerler öncelikli olacak şekilde yayılacağından eminim.

3G’yi nasıl kullanacağım?

Dünyada bir ilk olarak Türkiye Cumhuriyeti yetkili makamları, ihalede müşteri onayıyla ilgili bir şart koydukları için eğer 3G kullanmak istiyorsanız operatörünüze bu konuda bir onay vermeniz gerekiyor. Bu onay müşteri hizmetlerine bir telefon, SMS ya da abone merkezinden kimlik yoluyla yapılabilecek.

Ayrıca Turkcell’in SMS ile ön talep toplayacağı da notlarım arasında. Avea ve Vodafone’un benzer uygulamalara gideceğinden de şüphem yok.

Cep telefonunuzda kullanabileceğiniz gibi harici ya da dahili modemler, kablosuz ağ dağıtıcıları (router) gibi cihazlar da alternatif olarak hizmete sunulacak.

3G ne zaman burada olacak?

Siz bu yazıyı okuduğunuzda her şeyin yolunda gittiğini umarsak muhtemelen 3G şebekesi Türkiye genelinde faal durumda olacak. Şebekenin açılış günü 1 Ağustos 2009 saat 00:01. Eğer ön talepte bulunduysanız 31 Temmuz’u 1 Ağustos’a bağlayan gece, saatler geceyarısını gösterdiğinde 3G şebeke aktif hale gelecek.

Düne dair anlatacak çok şey olsa da lafı fazla uzatmayacağım. Özellikle gözümün kaldığı o kol saati cep telefonun ve orada cep telefonumdan çektiğim kareleri aralara serpiştirdim.

Özetle: Bekleyiş sona erdi, hasret bitti, 3G vatana millete hayırlı olsun.

Kimdi bu furyayı ilk başlatan hatırlamıyorum.. Sunipeyk diye aklımda kalmış ama yanılıyorsam da kusura bakmayın. 23 Nisan’da Başbakan’ından Meclis Başkanı’na, Cumhurbaşkanı’ndan Bakanlar’a devlet büyüklerimizin makamlarını çocuklara, hatta 17 yaşında genç delikanlılara bıraktığını hepimiz biliyoruz. Ben de bir blogcu olarak benim onlardan ne eksiğim var diyerek sevgili dostum, kardeşim, memleketin yetiştirdiği en geek insanlardan biri olan Sarp’ın kızı Tılsım’a bırakıyorum sözü: Buyrun size 23 Nisan’da Çocuk Gözüyle XOPC incelemesi – az ama öz:

Sürprize sevindim hemen kutuyu açtım adını da ekso koydum :-) Tavşan mı demiştim laptop çıktı ama bunda TRT Çocuk çalışmıyo.. wireless da bağlanamadı bi türlü. BBC de açılmıyo. Youtube da açılmıyo!!! Flash desteği de yok (not: var ama kağnı hızında) Zaten DVD de izleyemiyorum! Bi de çok yavaş! Bunu çöpe atabilirsiniz ve doğum günümde bana flash çalıştırabilen hızlı ve flash çalıştırabilen bir laptop istiyorum!

Bu kadarla kalmadım tabi. Sevgili Tılsım biraz hasta olduğundan ancak kısa bir video kaydedebildim. Videoyu maalesef Vimeo’ya yüklediğimde site formatı beğenmedi, Facebook’ta ise gelişmiş gizlilik seçeneklerim(!) sebebiyle sizinle paylaşamıyorum. Sonuç? Ailemizin video portalı Youtube’dan izleyebilmeniz için adres: http://www.youtube.com/watch?v=SBLk1T2W1Zs

Videonun kendisi aşağıda:

Kısaca kendisi ilk anda çok heyecanlı bir şekilde mutlu olduysa da babası ve annesinin hızlı bilgisayarlarından sonra kendisini tatmin edemedi XO. Benim de neden bu projeyle ilgili hiç ses çıkarmadığımın bir izahatı olsun diyeyim. OLPC projesi şimdilik bekleneni vermekten çok uzak, bunu da yaşayıp gördüm maalesef.

Bildiğiniz üzere memleketin parlayan teknoloji yıldızı MYK Medya bünyesindeki Televidyon çatısı altında Türkiye’nin en önemli video portallerinden birini gün be gün büyütüyoruz, ben de Kafakafaya ile çorbada tuzum olduğundan dolayı mutlu ve gururluyum. İşte MYK Medya’daki sevgili dostların ilk satın aldığı site olan Alkışlarla Yaşıyorum, yeni yılın başından beri yürütülen yoğun çalışmalar sonunda nihayet aramızda.

Alkışlarla Yaşıyorum, ismini sanat güneşimiz rahmetli Zeki Müren‘in Mesut Bahtiyar şarkısındaki o meşhur mısradan alan bir içerik sitesi. Sitenin içeriği sürekli güncellenmekle kalmıyor, Türkiye’de medyanın ilk doğduğu günden beri bir şekilde hayatımıza girmiş aşağı yukarı her şeyi video, ses ve metin olarak saklayan bir medya kütüphanesi. Örnek mi istiyorsunuz? İşte size site marşı:

Yenisiyle eskisiyle medyamızın en hırpani hallerinin yanında günümüzün en komik videolarından en ilginç müzikal icraatlara, fotoğraflardan her satırından keyif alacağınız yazılara, oynamaya doyamayacağınız flash oyunlara kadar her türden içeriği bulacağınız bu sitede herkes kendine göre bir şey bulacaktır. Mesela siz de benim gibi tek radyolu, tek televizyonlu Türkiye’yi, 80′leri, 90′ları bütün naifliğiyle hatırlamaktan keyif alıyorsanız Alkışlarla Yaşıyorum tam size göre bir eğlence merkezi. Şimdi daha beklemeden gidin ve bu Türk İnternet fenomenini yepyeni arayüzünde yeniden keşfedin!

[Link: Alkışlarla Yaşıyorum]

Güncelleme: bu yazıyı yazmamın üzerinden 1 hafta bile geçmeden Avea’nın Turkcell’i dava ettiği haberleri gündeme geldi. Gelişmeleri yazmaya devam edeceğim, ak koyun kara koyun belli olsun.

Beni tanıyanların bildiği üzere 10 yıldır aynı Turkcell faturalı hattı kullanıyorum. İtiraf edeyim, kimi zaman sırf işim yüzünden mecbur olduğum için, kimi zaman da diğer alternatifleri beni daha ucuza konuşturamadığı için dişimi kırdım yine de Turkcell hattımı kıramadım. Ancak sektör analistlerinin dediği gibi bu yıl GSM operatörleri için dananın koptuğu yıl olacaktı ve savaş erken başladı.

Turkcell hattımı taşımadım. Evet itiraf ediyorum, numara taşınabilirliğine elimde hiçbir somut neden olmadığı halde GÜVENMİYORUM. Ayrıca Turkcell hattımı taşıdığımda bir takım avantajlarımı da kaybetmek istemiyorum. İşte bu iki nedenle 12 Şubat 2009′da bir Avea faturalı hat aldım.

Avea Faturalı Hattımın numarası aynı, kodu 552′li oldu. Bu benim çevremdekilere “bana Turkcell numaramdan ulaşamazsanız 552lisinden ulaşmaya çalışın” deme imkanı sağlayacak, ben onları aradığımda eğer Turkcell numaram kayıtlıysa adımın gözükmesini mümkün kılacaktı. Hatta sonradan şunu da yaptım: Turkcell hattımı Avea hattıma yönlendirdim, gelen tüm çağrıları reddedip geri aradım. Avea‘nın HerYöneSınırsız reklamlarını hatırlayın, oradaki insanlar “kapat ben ararım sana yazmasın” diyordu. Ben de öyle yaptım ama sadece 1 hafta!

Avea hattım 1 haftanın sonunda Turkcell’den hiç görmediğim bir takım gariplikler yapmaya başladı. Şebekenin meşgul olması Turkcell’de en son 99 yılında deprem zamanı yaşadığım bir sorundu. Şebeke meşguller git gide arttı. İkinci haftamın sonunda artık açıklamalarında söyledikleri gibi sadece Turkcell ve Vodafone gibi şebeke dışı aramalarda değil, Avea Müşteri Hizmetlerini aradığımda bile “şebeke meşgul” hatası alıyordum.

Aradan geçen 1 aya yakın süre zarfında Avea’nın tek sorununun şebeke meşgul olmadığını gördüm. Avea fatura düzenlemede kullandığı sistemle ilgili bir seçim yapmış, tüm abonelerinin faturalarını her ayın 22′sinde kesmeyi uygun görmüş. Bu yüzden 1 haftalık kullanımıma ait faturam 4 Mart 2009′da geldi. Esas bombayı burada patlatacaklarını tahmin bile edemediğimi itiraf etmem lazım.

Faturada birkaç kalem var. Bunlardan biri aylık kullanım ücreti – Her Yöne Sınırsız tarifesinin kullandığım 14-22 Şubat arasındaki 8 güne karşılık gelen miktarı kadar, yani burada sorun yok. Bir diğer öğe ise Ringa servisinden dolayı gelen servis ücretim – ona da tamam. Ama bir madde var ki aklımı kaçırmama sebep oldu.

Avea’nın sınırsız tarifesi ile yapacağım tasarrufu GPRS’e yatırmayı ve bu sayede her yerden cep telefonumu modem olarak kullanıp İnternet’e doya doya bağlanmayı umuyordum. Ancak 1 haftalık faturamda 1 aylık GPRS paketimin (Paket 1000 almıştım) 40 TL’lik faturasını görünce bende tabir yerindeyse film koptu.

Şu an Avea müşteri hizmetleri numarası olan 0555 444 1 500 cevap veremiyor, şebeke meşgul mesajı veriyor. Bundan sonra da daha fazla uğraşmayacağım. Turkcell hattımı taktım, 13 Mart 2008′den itibaren BizbizeHepimiz 240 paketi aldım, 240+240 toplam 480 dakikaya (ki 6 saat ediyor, bu kadar konuşacağımdan bile şüpheliyim) doya doya konuşacağım. Aynı gün Turkcell’in SMS+INTERNET paketini de alıp her yöne 100 SMS + 100 MB GPRS ile de konuşma dışı ihtiyaçlarımı karşılayacağım.

Avea bütün bunlar olup biterken bir açıklama yaparak tarifeye abone alımını durdurdu ve sorunun servislerinin sınırlarını zorlayan, Avea‘nın sözleşmesinde belirttiği bazı şartları açıkça suistimal eden kullanıcılardan kaynaklandığını açıkladı. Avea bunun yerine “şebeke büyümesiyle ilgili yaptığımız planlar maalesef bu kadar yoğun bir talebi karşılayamadı, zararlarınızı telafi edeceğiz ve sizlere daha iyi hizmet vereceğiz” gibi hatanın sorumluluğunu üstlenir bir ifade kullansa, müşterilerine güven vermeye yönelik tavır koysa, şu an bu satırları bu şekilde yazmıyor olabilirdim ki – bu da Avea‘nın bu olaydan çıkarması gereken PR dersi olsun (koskoca Avea‘ya halkla ilişkiler stratejisi çizenler bunu nasıl atlamış anlamadım).

Bu arada bir de basın bülteni paylaşayım: Avea rakiplerinin takip ettiği operatör olmuş. Bütün bu olan bitenle ilgili bir basın bülteni çıkmak yerine durdurdukları kampanyayı basın bülteni olarak duyurmaları takdire şayan. Çukurova grubunu yerden yere vurmak için fırsat kollayan Hürriyet’te çıkan haberleri ise duymadıysanız okumanızda yarar var. Bunlar da burada ve burada.  Ayrıca basın toplantısına bizim sevgili Yahoyt da değinmiş. Söylediklerine göre Turkcell Avea‘ya port vermediği için arayamıyormuşuz, Turkcell ise Avea’nın planlamasının yanlış olduğunu ve problemi çağrı merkezine gelen şikayetlerden öğrendiğini söylüyor (haliyle). Sevgili Aveacılar bugün çıktıkları basın bülteninde iki satır değinseydi Turkcell ile aralarındaki husumete desem ne fayda?

Neyse işte, bu iş daha çok su götürür. Aşağıda Avea‘ya yazdığım son mektubu okuyabilirsiniz:

Sevgili Avea,

Bilgin olsun, dün ve bugün yaşadığım sorunlardan sonra artık sana ulaşmaya çalışmaktan vazgeçtim. Beni gönderdiğin fatura ile çok sinirlendirdin ama seninle konuşamıyoruz bile. O kadar kullanılmaz durumda ki şebeken, açık tutmayı düşündüğüm Avea hattımın tüm borçlarını ödeyip kapatacağım.

Benim için Avea bitmiştir, bir daha da gelmem şebekene!

Burak

Bu sene bilmiyorum kaçıncı kez uzaktan izlediğim Mobil Dünya Kongresi, her yıl en vurucu cihazların en çarpıcı servislerin ve en güncel teknolojilerin hayat bulduğu yer oluyor. Bu yıl da pek çok cihaz arz-ı endam etti, buradan takip ettiğim kadarıyla ne var ne yok biraz paylaşayım:

• MWC Ödülleri: Bu yıl Türkiye’den pek çok aday ve bir tane de ödül kazanan ürün oldu. Sevgili 4Play ailesine ve Turkcell VAS grubuna tebrikler. TonlaKazan dünya genelinde bir başarı ile gururumuz oldu. Benim ilgimi çeken diğer ödüller arasında en iyi mobil oyun olan Real Football 2009, en iyi mobil cihaz alanında dünyanın ilk Facebook telefonu olan INQ1 yer alıyor. Bu ve diğer ödüllerin tümü için şu adrese gitmeniz yeterli. Mobile Monday organizasyonunun düzenlediği Mobile Peer Awards’ta finalist olan Aradiom‘u (İBB Mobil Trafik uygulamalarından ya da sponsorum olmalarından dolayı tanıyor olabilirsiniz) da ayrıca tebrik ederim. Geliştirdikleri mobil yazılım altyapısı ile dünyanın önde gelen mobil girişimlerinden biri olduklarını da gösterdiler.

• Nokia: Bu yılın en çarpıcı cihazı olacak olan Nokia N97′yi çoktan duyuran Nokia, yerinde saymadığını bir kez daha gösterdi. Daha önce çeşitli forumlara sızan Nokia E55 ve E75 modelleri oldukça ilgi göreceğe benzer. Bu yıl özellikle iPhone ve Blackberry’ye rakip ürünler çıkaracak olan Nokia’nın Blackberry savaşçıları oldukça donanımlı olacağa benziyor. Bir yarım bir de tam klavye sahibi modellerde mesajlaşma ön plana çıkmış, tasarımlarda ise metal ağırlıklı olarak kullanılmış.Nokia’nın N serisi yani iPhone’un da rekabet ettiği eğlenceli çoklu ortam telefonları tarafında ise N86′yı görüyoruz. Nokia’nın ilk 8 megapiksel kameralı cep telefonu olan N86′nın en çarpıcı özelliği tamamen cam olan ön yüzeyi. Halen dokunmatik telefonlarda kapasitif bir ekran kullanmasalar da tek elle kullanılabilen cep telefonu arayüzü dünyasının kralı olmaya devam ediyor bence. Özellikle N86′da kullandıkları tuş takımı ve tasarımla bu dünyanın gerçek zirvesine oturmuşlar.Son olarak Nokia’nın navigasyon telefonu Nokia 6710 Navigator’dan da bahsedip Nokia seansını sona erdirmem lazım. Teknosohbet’te izlediğim kadarıyla çok büyük yenilikler sunmasa da Navigator ailesinin son örneğinde çok ilginç bir yüzük var. Telefonun ekranının altında yer alan bu bölgeye parmağınızı sürdüğünüzde haritaya yaklaşıp uzaklaşmak mümkün oluyor ve görünen o ki hız konusundaki sorunlar ufaktan ortadan kalkmaya başlamış. GPS kullanmak konusundaki deneyimlerimi ise bir başka yazıya saklıyorum :-)

• Samsung: Samsung son dönemde hem iyi hem de kötü cihazları aynı anda yapabilmeyi başarmış bir firma. Bir cep telefonu üreticisi nasıl oluyor da oluyor aynı anda hem Innov8 gibi harika bir cep telefonu yapabilirken Omnia gibi ortalama bir telefon yapabiliyor, ben bunu anlamıyorum. Yine de Samsung’un hakkını vermek lazım: OmniaHD’nin eğer doğru zamanda çıkabilirse Nokia N97′nin en büyük rakibi olacağını tahmin ediyorum. Nokia N97 ve Nokia 5800 ile aynı yazılım platformunu kullanan OmniaHD, 1280×720 yani HD Ready çözünürlükte video çekmesiyle ayrılıyor. Ayrıca kendine has widget tabanlı bir ana ekranı da eski Omnia’dan almış. Yine de dokunmatik ekranın iPhone ayarında olmamasını nasıl açıklıyorlar bilemiyorum. Acaba Apple bir patent aldı da hiç kimse bu yüzden kapasitif ekran mı kullanamıyor?Neyse, sonuçta Samsung Omnia HD’yi de eminim çıktığı zaman inceleme fırsatı bulacağız. O zamana kadar Teknosohbet’teki incelemelere bakabilirsiniz.

• LG: Samsung’da yazmadığım iki konu vardı. Biri kol saati şeklinde cep telefonları, diğeri de güneş enerjisi ile çalışabilen cep telefonları. Bunlar Samsung’da olduğu kadar LG’de de yer alan modeller ve bu yılın ilgi çekici ürünleri arasında yer alıyorlar. Özellikle enerji tasarrufu konusunda bir devrim sayılabilecek güneş enerjisi ile çalışan yeşil cep telefonları, bu yılın en önemli trendlerinden sayılacak yeşil bilişimin mobil dünyadaki açılımı. Ortalama bir iPhone ya da N serisi cep telefonu ne kadar enerji tüketiyor bilmiyorum ancak bu telefonlar güneş olduğu sürece konuşabilecek kadar düşük enerji tüketimi seviyesine sahip. Yine de LG’nin telefonlarının Samsung’dan biraz daha çok enerji tükettiğini ifade etmem gerek.

• Android: Şu noktaya kadar marka marka ilerlerken sıra Android’e gelince iş değişti. Android sessiz ve derinden ilerleyişini sürdürüyorsa da halen hayal ettiğim heyecanı yaratamıyor. Lenovo’dan HTC’ye pek çok firma Android telefonlarını duyurdu. En güzellerinden biri de şüphesiz Vodafone G2 oldu. Ancak maalesef Android platformu bu kadar çok cihazda çalışmak adına sınırlarını zorlamaktan çok uzak. Ayrıca Apple hepimize gösterdi ki bir uygulama pazarı ile beraber geliyor olmaktansa o pazarın içini doğru uygulamalarla doldurmak daha önemli. İşte bu yüzden ne teknik özellikleriyle, ne tasarımlarıyla, ne de yazılım dünyası ile iPhone’un önüne geçemeyen Android platformu halen yerinde sayıyor. Fuarın en gelecek vaadeden ancak yine de kanımca en sönük ürünleri de bu alandaydı.

• Windows Mobile 6.5: Bu ay PC Net’teki köşemde de değindiğim bir duyuru da Windows Mobile 6.5 oldu. Her ne hikmetse Microsoft’un her duyurusundan 1 ay önce sızdırdığı ürünler arasında yerini alan WiMo6.5, Microsoft’un yıllar sonra ilk defa arayüz tasarımında değişiklik yaptığı mobil işletim sistemi oldu. Altıgen arayüzün dışında ana ekranda Zune izleri görmek mümkün. Microsoft’un uygulama mağazasına da destek verecek olan WiMo6.5 daha ilk günden HP gibi büyük üreticilerin de desteğini aldı. WiMo7′ye yumuşak geçiş amaçlı bu sürümle beraber Windows Mobile dünyasında çok şey değişecek gibi gözüküyor, göreceğiz.

• Blackberry: Son olarak iş dünyasının altın çocuğundan da bahsetmeden olmayacak gibi. Blackberry Storm fuar’ın ödüllü cihazlarından biriydi ve bunu hem dokunmatik hem de basılabilen ekranına borçlu. Serdar’ın anlattığına göre ekran tam olarak bir düğme gibi davranabiliyor olmasıyla çok ilginç bir deneyim sunuyormuş. Buralara gelene kadar en merak ettiğim cihazlardan biri olmaya devam edeceğini tahmin ettiğim Storm dışında uygulama mağazasına dair de bir şey göremedik, ben ona yanıyorum. Evet mobil uygulama pazarı açacaklar arasında WiMo ve Nokia ile sırt sırta yarışan bir diğer dev de Blackberry. Yine de beklemek çok sıkıcı, itiraf ediyorum.

İlk aklıma gelenleri sayarak MWC’de olan biteni özetlemeye, lansmanı yapılan cihazları tanıtmaya ve kendi bakış açımı aktarmaya çalıştım. Eğer atladığımı düşündüğünüz çok büyük bir olay varsa (mesela Intel’in MID’leri demeyin zira onlar birkaç senedir çıktı çıkacak statüsünde) lütfen çekinmeden bir yorum bırakın, eposta gönderin derim.

[Link: Teknosohbet'te MWC]

Daha önce yazdığım gibi, Burç’un iPhone’unu kurcaladığım anda tam anlamıyla aşık olduğum bir cihaz olmuştu iPhone. Kasım 2007′de satın aldığım iPhone’u 1 seneye yakın bir süre kullandıktan sonra evdeki gadget mezarlığına daha sonra ilgilenilmek üzere kaldırdım.

Kasım 2008′den bu yana T-Mobile G1, Samsung Omnia, Nokia N96, Nokia 6210 Navigator ve son olarak da Nokia 5800′ı düzenli olarak kullanma imkanım oldu. iPhone kullandığım döneme baktığımda bu cihazların hayatıma tekrar kattığı bazı şeyler olduğu gibi iPhone’la beraber hayatımdan çıkan şeyler de oldu.

Bir önceki yazımda belirttiğim gibi, Friendfeed üzerinde oldukça hareketli bir tartışma ortamı ve sürekli size yanıt veren dostlar var. Ayrıca oldukça hızlı ve pratik yazı yazılabilen, temiz bir arayüz de Friendfeed’i cazip kılan özellikler arasında. Böyle olunca bir micro-blog tutmak için bence ideal ortam Friendfeed oluyor.

Micro-blog deyip geçmeyelim. Bazı yazılar uzadıkça uzuyor, yapılan yorumlarla genişliyor, şekilleniyor. İşte iPhone kullanmadığım dönemden özlediklerim ve özlemediklerim de burada tuttuğum listeler arasında. O liste FF ile beraber tarihin sayfalarına gömülmeden sizlerle burada paylaşmak istedim (tabii eklentilerle). Önce özlediklerim:

• Eğlenceli uygulamalar, oyuncaklar – Application Store açıldı açılalı iPhone bir başka güzel oldu, onu diğer mobil platformların önüne geçiren de şüphesiz bu uygulamalar.
• Facebook, Friendfeed, Twitter güncellemeyi pratik hale getiren sosyal medya araçları – bunlar da uygulamalar ama amaca yönelik, kullanışlı ve benim gibi bir sosyal medya havarisinin hayatını çok kolaylaştırıyordu. Ne Symbian, ne de Android bu alanda beni tatmin edebilecek bir uygulama sunmadı.
• Kullandığım en iyi dokunmatik klavye – Henüz Blackberry Storm kullanmadım ve o zamana kadar kullandığım en iyi dokunmatik klavyenin iPhone’da olduğunu itiraf etmeliyim.
• Yatmadan önce uykudan gözüm kapanana kadar yatakta App Store’dan uygulama bakmak – bunu da itiraf.com kapsamında yazdım. Bu kadar uygulamayı bu kadar haberi nasıl takip ediyorsun sorusuna da cevap olmuş olsun. Bir insan bu kadar yoğun bilgi akışını ancak o akışla yaşayarak takip edebilir, ben de öyle yapıyordum.
• Çok hızlı fotoğraf çekmek – bu her ne kadar Nokia 5800′da bayağı çözülmüş olsa da diğer telefonların fotoğraf makinesi uygulamasını açıp ekrana getirmesi ve deklanşöre basıp fotoğrafı kaydetmesi iPhone’dan çok daha uzun zaman alıyordu. Nokia 5800 ise bu konuda bir istisna – hayatımda bu kadar hızlı fotoğraf çeken bir cep telefonu daha görmek kısmet olmadı :-)
• Masama oturduğumda standa yerleştirip tüm fotoğrafları bir klasöre atmak – bu iPhone 3G kullanıcılarının da özlediği bir özellik olsa gerek. iPhone’la beraber gelen masaüstü beşiği (cradle) benim için olmazsa olmazlardan. Muhtemelen herkes benim kadar önemsemediğinden bu aksesuar iPhone 3G’de yer bulamadı. 2.0 yazılımı ile beraber kablosuz eşleştirme özelliği kazanmış olması da önemli etkenler arasında. Diğer cihazlarda bunun için kablo kullanmak ya da kablosuz (bluetooth) erişimin yavaşlığına tahammül etmek gerekiyor.
• Cam gibi soğuk olan ekranın hissini özledim – gün içinde o küçük ekranlara sığdırdıklarımızı düşünürseniz sürekli fiziksel temas halinde olduğumuz bir cihazın hissini özlemek de yanlış olmasa gerek?
• Müzik dinlerken sağdan soldan bir şeyler çıkmaması – iPhone’un kulaklığı basitlik ve fonksiyonelliği bir araya getirmiş ve neredeyse görünmez düğmesiyle kullandığım en iyi tasarıma sahipti. Diğer üreticilerin bu alanda çok ders alması gerekiyor.
• Sessize alma anahtarı (switch) – iPhone’u sessize almak için cebinizden çıkarmanıza gerek bile yoktur. Sadece yan yüzeyde duran anahtarı kapatmanız yeterli. Daha önce Treo’larda da yer alan bu özellik iPhone’u iPhone yapan basitlik felsefesinin de bir nevi özetidir.
• Girdiğim sitelerin iPhone uyumlu versiyonlarını otomatik görmek – evet maalesef her telefonu desteklemeyi başaramayan siteler iPhone’a çok özel bir muamele yapıyor. Diğer telefonlara standart web arayüzünü ya da tarihe gömülmüş ve neredeyse çalışmayan WAP sayfalarını gösterirken iPhone kullanıcıları hemen destek görmeye başladı. Öyle ki Facebook bile aynı tarayıcıya sahip Nokia 5800 veya T-Mobile G1′a iPhone arayüzünü göstermek için tam 1 yıl beklemekte sakınca görmedi. Birinci ağızdan söylediğim halde T-Mobile G1′a destek vermeyen Garanti Bankası’nı kullanmam hiç mümkün olamadı mesela – onlara göre 1 adet müşteriyim, bana göre bankanın en önemli müşterisiyim ama umurlarında mı :-) Bu konuda biraz dertliyim, iPhone’a mal bulmuş mağribi gibi sarılan tüm kurumlarımıza oturup Nokia’nın, WiMo’nun veya diğer platformların 6-7 senedir uygulama desteği ve web tarayıcı gibi özelliklerle geldiğini öğretmek isterdim ama – ne fayda? Bunda tek suçlu servis geliştirenler değil tabi – operatörlerimiz de aynı düzeyde suçlular.
• Parmağımı kaydırdığımda ya da bir uygulama ikonuna dokunduğumda bana bir iş başarmışım hissi veren arayüz – evet iPhone’un sırrı insana bir iş başarmış hissi vermesidir. İddia ediyorum, o kaymalar – dönmeler – ekranın yana devrilmesi gibi görsel öğeler (Apple’ın Core Animation teknolojisi) iPhone’un diğer cihazlardan çok daha popüler olmasının anahtarlarından biridir. Daha önce hiçbir cep telefonu kullanıcısına bu denli başarma(accomplishment) hissi vermemişti – halen de veremiyor.

Gördüğünüz üzere bunlar yarın gidip bir iPhone 3G alırsam sebeplerimdir. Diğer yandan tabii ki özlemediğim büyük ekskilerine de değinmek istiyorum. Eğer bir iPhone 3G almayı düşünüyorsanız bunları gözardı etmeyin derim:

• Her uygulama açılmadan önce gelen o anlamsız animasyon ve efektlerle oyalanmak – bazen o başarma hissi hele hele aceleniz varsa yerini beklemekten mütevellit ızdırap seanslarına bırakıyor. Bu özellikle uzun süre kullanıp da binlerce SMS’i biriktirdiğinizde SMS uygulamasında, kalabalık rehberde (ki sonradan hızlandı epey) veya bir uygulamanın açılmasını beklerken yaşanabiliyor.
• Hızlı ve her şartta bir şeyler çekse de fotoğraf makinesi – maalesef iPhone’un aydınlıkta çok başarılı karanlıkta ise çamur gibi fotoğraf çeken objektifi özellikle Nokia ve Samsung gibi markaların harika kameralara sahip telefonları yanında çok başarısız. Eğer sizin için fotoğraf makinesi önemliyse bir daha düşünün.
• İzlenecek kalitede video çekemiyor olması – iPhone 3G’ye bir çok hendek atlatarak kuracağınız video kayıt uygulamalarının sonuçları ortada. Çözünürlük ve kalite asla alternatiflerinin ulaştığı noktalara (640×480 30 fps) ulaşamıyor. Hal böyleyken video kaydı önemliyse yine iPhone’u özlemeyeceksiniz diyebilirim.
• Multitasking yapamıyor olması – iPhone ile arka planda sürekli MSN/GTalk gibi anında mesajlaşma uygulamaları çalışmıyor, web tarayıcıyla sayfaları gezerken aklınıza bir fotoğraf geldiğinde tarayıcı kapanıyor fotoğraflar açılıyor, kısaca aynı anda birden fazla uygulama çalışamıyor – multitasking/çok işlemlilik yapamıyor. Allah’tan müzik dinlerken bir şeyler yapabiliyoruz ki o da sisteme gömülü iPod uygulamasıyla yapılıyor.
• Bilmediğim bir adrese giderken yol tarifi verememesi – bu da özellikle geçen yıl Navteq’i satın alan Nokia’nın uzmanlık alanlarından biri. GPS özelliği olan ortalama bir Nokia veya Samsung’dan yol tarifi alabilmek çok kolay. Her ne kadar halen mükemmelleşmemişse de aracınızla gideceğiniz yere ulaştıran bir yazılım ise iPhone’un çok uzak olduğu bir konu. Halen ses destekli yol tarifi yapan uygulama geliştirmek Apple’ın yazılım geliştirme lisansını ihlal eden bir iş – o madde kalkana kadar da geleceği yok. Yakın tarihte sadece ABD’yi kapsayan bir yol tarif yazılımı ise iPhone’un bu konuda halen biraz olsun ümit vaadettiği anlamına gelebilir.
• İnsanların “aaa ne güzel ayfon bu di mi neler var bakabilir miyim” demesi – evet bu bir ayfon ve içinde kişisel bilgilerim var lütfen karıştırmayın. Her ne kadar diğer telefonlar genelin ilgisini çeken ilginç cihazlar olsalar da hiç biri iPhone kadar ilgi çekmiyordu. Şükür ki operatörlerimiz iPhone 3G’yi getirdi de bu söylemler zaman içinde yerini “aa ayfon mu bunun tiricisi çıktı hıh”a bıraktı.
• Arkadaşlarımın telefonu eline alıp bidir bidir oyun oynayıp pilimi bitirmesi – dedim ya bu cihazın süper oyunları, oyuncakları var. İşte iPhone kullanıcısının genel dertleri arasında bu da var. Pili zaten az giden bir cihazı her önüne gelen kurcalayıp oyun oynamaya video izlemeye kalkarsa sonuç sizin en ihtiyaç duyduğunuz anda pili biten, hiçbir yerde şarjını bulamayacağınız (Turkcell’in sinemalardaki şarj ünitelerinde bile yok) bir telefonla başbaşa kalırsınız.
• Bir MP3 atıp metroda dinlemek için itunes’u açıp library’den doğru ayarı yapıp bütün iPhone’u senkronize etmek – diğer telefonlarımın tümü tek bir dosyayı bluetooth ile atıp (tamam G1 hariç) onu yolda dinlememe olanak sağlarken iPhone’da bu bir işkence. Zaten iTunes’u hiç sevemedim, 3.parti yazılım falan kurmak yerine daha iyi bir iTunes’u hakediyorum sanırım?

Bir süredir Nokia dünyasından uzakken Nokia viNe ile ilgili blogger toplantısını takiben daimi olarak Nokia N96‘ya geçtim. Geçmez olaydım diyeceğim kızacaklar ancak hakikaten pişmanım. Neden mi?

• Bunca zamandır flaşlı 5 megapiksel kameranın ne kadar kullanışlı olduğunu unutmuşum.
• Kaliteli bir video kayıt cihazıyla bunca zaman çok eğlenebilecekken bundan mahrum kalmışım.
• Arayüzü hızlı tepki veren, her ekran değişiminde 300 ms. animasyon göstermeyen telefonlar da varmış, öğrenmiş oldum.
• S60 tarayıcının iyi kötü Adobe Flash desteğinin bazen hayat kurtarabileceğini hiç hesaba katmamışım.
• Klavye ve Türkçe T9‘la da gayet hızlı yazabiliyormuşum, onu da gördüm bu dönemde.
• Telefon numarası çevirmek için ekranda parmakla abuk subuk şekiller yapmak zorunda da değilmişiz, tek elle ekrana bakmadan telefon numarası çevirmek veya mesaj yazmak mümkünmüş
• Uyumadan önce ‘şu şarkıyı dinleyim bari yatakta’ dememle bluetooth ile müzik yüklemek arasında sadece 30 saniye varmış, iTunes gibi bir şaheseri kullanmaktan mahrum kalmak ne de güzelmiş dedim.
• Hatta işi biraz daha şansa bırakıp Lounge veya Oxygen gibi sakinleştirici etkisi olan radyoları açabilmek insana keyif veriyormuş meğerse.
• Bilmediğin bir adresin tarifini almak için çok da uğraşmaya gerek yokmuş, Nokia Maps hakikaten iyiymiş de haberimiz yokmuş.

Bunlar beni iPhone ve T-Mobile G1 ile geçen 13-14 ay boyunca yapamadığım için üzen şeyler. Tabii bir de olmadığına sevindiklerim var:

• Mesela düzgün bir Twitter ya da Friendfeed programı yok. FFtoGo ve Twibble ile idare etmek zorundayım, bu yüzden artık daha az micro-blog yazıyorum (aferin bana)
• Ya da şarj aletini çantamdan çıkarmak zorunda kalmıyorum zira gün içinde pil biterse endişesi ile sürekli şarjımı takip eder oldum. Hoş bu özellik sevgili G1′dan yadigar.
• Bir gece dışarı çıkmanın maliyeti yaklaşık 1 GB harddisk alanı oluyor zira o kadar çok fotoğraf çekip video kaydediyorum ki N96′nın değilse de sürekli boşaltmak zorunda kaldığım Macbook Air’ın harddisk dolup dolup boşalıyor.
• Eğlenceli ve bedava oyunlar da yok, bu sayede artık yatmadan önce pek bir şey de oynamıyorum, hemen uyumaya çalışıyorum – tabi radyo var o işimi biraz kolaylaştırıyor.
• Ucuz oyun yok ya, ya bir de tarayıcısı hızlı olsaydı? O zaman da tarayıcıyı elimden bırakmazdım.
• Ve son olarak iyi ki halen hızlı çalışan, anında Gmail’imi cebime taşıyan bir eposta uygulaması yok. Zira Nokia Email ya da üzerinde gelen eposta alıcısı, Google’ın J2ME uygulaması gibi programların biri iyi çalışsa inbox’ım bu kadar dolu olmazdı değil mi? Yolda epostalarımı temizlemek iyi ki hiç kolay değil, aferin Nokia’ya ve Google’a :-)

Neyse.. özetle Nokia N96 da tüm cihazlar gibi kusursuz değil ve fakat harika kamerası yüzünden elimden bırakamadığım bir telefon oldu. Bugün ise 5800 geldi ve benim çıtam çok yüksek – kamera konusunda ne yapacağım bilemiyorum, acaba bir tane fotoğraf mak… yok düşüncesi bile çok saçma bu devirde!

Kafakaya’da pek çok şeyi ilk defa yapmakla övünüp duruyorum, bu da onlardan biri olsa gerek. Bu haftaki program 2008′in iPhone’la beraber en çok beklenen cihazlarından biri, Nokia 5800 XpressMusic – ya da diğer adıyla Nokia Tube oldu. Aşağıda izleyebilirsiniz:

[Link: 2009'un ilk bombası 5800 XpressMusic]

Kafakafaya’da bu haftaki konuğumuz HTC Touch Pro‘ydu. Touch Pro’yu tek cümle ile özetlemek gerekirse “gördüğüm, kullandığım, denediğim en kullanışlı Windows Mobile cep bilgisayarı” diyebilirim. Rakiplerine göre platformdan kaynaklanan artıları eksileri olsa da özellikle pek çok klavyeli telefonda olmayan 5 sıra klavyesi ile göz dolduruyor (en üst sıra rakamlara ayrılmış). T-Mobile G1 ile karşılaştırdığımız programı aşağıda izleyebilir, en alttaki linke tıklayarak yorumlarınızı yazabilirsiniz.

[Link: HTC Touch Pro incelemesi]

Nokia E71‘i ne kadar beğendiğimizi hatırlarsınız (halen özlemle hatırlıyoruz kendisini). Bundan neredeyse 1 yıl evvel bahsettiğim SkyFire‘ın herkese açık beta sürümü Windows Mobile için çıkalı daha birkaç ay bile olmadan, yeni sürümü S60 telefonları da destekliyor. Artık milyonlarca S60 kullanıcısı da bu Flash destekli web tarayıcıyının keyfini sürebilecek. Nasıl olduğunu çiçeği burnunda blogger, sevgili Aydın’ın blogundan izleyebilirsiniz! Tebrikler Aydın, devamını bekliyorum :-)

[Link: Aydın'dan Nokia E71'le SkyFire keyfi]

Kafakafaya’da bir ilke daha imza attık, memleketin ilk Android’li telefon incelemesin, T-Mobile G1 video incelemesini çektik. Program çok uzun ama sıkıcı değil. Buyrun buradan izleyin bakalım:

[Link: T-Mobile G1'ın, Android istiyor canım!]

Son yıllarda akıllı telefon dünyasının en önemli gelişmelerinden biri Apple iPhone’du. Bunu hemen birkaç ay sonra duyurulan Open Handset Alliance ve Android takip etti. iPhone kullanıcı deneyiminde nasıl bir devrim yarattıysa OHA da Android ile akıllı telefon işletim sistemlerinde benzer bir devrimdi. Artık her donanım ve yazılım üretici bu açık platformu kullanarak kendi ürünlerini hayata geçirebilecek, dünya daha güzel bir yer haline gelecekti.

Aradan tam 1 yıl geçtiği şu günlerde bir Android kullanıcısı olarak Açık Kaynak ve Özgür Yazılım felsefesinin en genel sorunlarını mobil dünyaya taşıdığı için başta Google ve HTC olmak üzere OHA’yı tebrik etmek istiyorum. Arayüz kalitesinden önce fonksiyonellik arayanların seçimi olacak ilk Android telefonu olan T-Mobile G1‘la ilgili olan biteni anlatmaya başlıyorum.

Fotoğraflar

Donanım

• Öncelikle bir alıntı yapmak istiyorum. Eski bir Google çalışanı olan Ulf Waschbush‘tan alıntı yapacağım: bir telefonun tasarımı ancak bu kadar değişemez! İlk fotoğrafları ve videoları İnternet’e düştüğünden beri değişmeyen tasarım herkese göre değil.
• Ben kahverengiyi tercih ettim ama bir hata yapmışım: klavye aydınlatması açıkken ortalama ışık altında harfleri görememek gibi bir probleme sahip oldum. Siyahta bu sorun yok, klavye aydınlatmasını kapatamadığım için maalesef turuncu karakterleri yazmak için telefonu eğip duruyorum.
• Tuş takımına alıştığınızda çok rahat olduğunu göreceksiniz ancak bu insanların ön yargı ile yaklaştığı tasarımı görmezden gelmenizi mümkün kılmıyor. Sağ taraftaki fazlalık neden var bilmiyorum. HTC’nin özellikle Tytn II’deki tasarım yerine böyle ucube gibi gözüken ve alışması zor bir tasarımı tercih etmesinin sebebini merak ediyorum.
• Şarj ederken ya da müzik dinlerken yazı yazmak çok zor. Bir sürü işi aynı anda yapabilmeyi hedeflemiş bir telefon için ne büyük kusur!
• Ekranı gündüz güneş ışığında okunamıyor. iPhone’dan alıştığım bir şey, yadırgadım.
• Ekran kontrastı çok iyi değil, parlaklığı iyice açmadan güzel bir görüntü alamıyorsunuz.
• Kamera 3.2 megapiksel ve otomatik odaklamalı. Ancak sanırım fotoğrafları işleyen yazılımın geliştirilmesi gerek zira aydınlıkta da karanlıkta da çamur gibi fotoğraflar çekiyor, ışık ayarını doğru yapamıyor ve çok yavaş.
• Video kayıt maalesef yok. Teknik olarak mümkün olabilir ama bunu düşünerek tasarlamamışlar cihazı anlaşılan. iPhone gibi sonradan kazanırsa bu özelliği ‘ses’ kötü kaydolacaktır diye tahmin ediyorum.
• Arka yüzeyi kaymıyor, eğik masalara koyduğunuzda korkmuyorsunuz.
• Siyah olanı tabii ki göremedim ama kahverengisi eski Nokia 7110′umdaki gibi bukalemun renkli – koyu kahve ile bakır arası gidip geliyor ışığa göre ve çok şık (bence)
• Hafıza kartı girişi gizli gibi resmen, Kafakafaya çekiminden sonra öğrendim yerini :-)
• Pil ömründen yazılım tarafında daha uzun bahsedeceğim ama iPhone ile haftasonunu şarjsız çıkarabilen ben G1 ile her gece şarj etmek zorunda kalıyorum.

Yazılım

• Cihazı aktif hale getirmek için bir Google hesabınız olması zorunlu – iPhone’daki gibi.
• Google hesabını 7/24 bağlantıda kalıp takvim, eposta ve rehber eşleştirmesinde kullanıyor. Bu da eğer benim gibi T-Mobile dışında kullanacaksanız ya eşleşmeyi kapatmanız ya da sağlam bir İnternet paketine sahip olmanız gerektiği anlamına geliyor. Denemelerimde ilk gün 10 MB, ikinci gün 40 MB trafik yarattı telefon ve benim 100 MB’lık paket sizlere ömür oldu :-)
• Bu 7/24 bağlantının pil ömrüne etkisi de korkunç. Blackberry’ler PUSH servisi ile 1 haftaya yakın pil ömrü sunarken ben PUSH açık iken günü çıkaramıyorum. Eğer ilerde pilin şarjı tam oturunca durum değişirse buraya not düşerim.
• Web tarayıcı Webkit tabanlı, Nokia S60′lar ve iPhone’daki ile neredeyse aynı. Cihaz hızlı olduğundan performansı da iyi. Ancak Flash yok! Bu kadar açık bir cihaza en yakın zamanda Flash çıkar diye umuyorum.
• Google Maps bildiğimiz gibi – bir farkla: Digital Compass özelliği olan bu telefonu Google’ın Street View görüntüleri olan yerlerde telefonu sanal bir göz olarak kullanabiliyorsunuz. Detayı Android’in demo videolarında izlemeniz mümkün (bkz: T-Mobile G1 Promo)
• Rehberin Gmail rehberi ile eşleşmesi canınızı sıkabilir. En iyi yol mevcut rehberinizi Gmail’e aktarıp Gmail üzerinde bunu temizlemeniz. Aksi takdirde Gmail’in ‘Tavsiye edilen kişiler’i canınıza okuyabilir. Ben bu süreci anlatmak için tamamen ayrı bir yazı bile yazabilirim. Sancılı.
• Bir önceki maddede yazdığım durumun mesulü ActvieSync ya da PC Suite gibi bir masaüstü eşleştirme yazılımının olmaması. Zaten telefonu kablo ile bağlayınca cihaz bir sürücü olarak gözüküyor. Bu da eksilerden.
• Android Market tabiri caiz ise ‘tıkır tıkır‘ çalışıyor. Çıkmadan önce ‘T-Mobile dışında kullanılamayacak’ spekülasyonları vardı, bilinsin diye yazıyorum.
• Android Market neden önemli? Çünkü telefonda bir Youtube dışında video izleme programı yok :-)
• MMS ayarlarını çalıştıramadım, garip bir APN yönetimi var, ‘internet için şu wap için bu mms için de bu APN kullanılsın’ diyemiyorsunuz.
• Sistem kendini sık sık güncelliyor ve sanırım benim GPRS paketini bitiren de bu oldu. Bir bakmışsınız telefon size ‘güncelleme indirdim, kurayım mı?’ diyor ve kur demenizle telefon bir kapanıp açılıyor, güncelleniyor. Örneğin bastığınız her harfi arka planda açık bir shell’e gönderdiğini keşfettikleri gün güncellemeyi indirip kurdum, artık herhangi bir yerde Enter’a basıp ‘reboot’ yazıp tekrar Enter’a basınca telefon baştan başlamıyor :-)
• Arayüzü kısaca anlatmak gerekirse: MENU tuşunu sağ fare tuşu gibi düşünebilirsiniz, neredeyse her yerde duruma göre bir işlem listesi çıkarıyor. Sola doğru dönen dairesel ok tuşu ise tam anlamıyla geri gitmeye yarıyor, bu uygulamalar arası bile geçiş sağlayabiliyor. Yeşil tuş arama başlatırken kırmızı da kapatıyor. Son olarak iztopu ile menüler arasında dolaşmak mümkün, hatta ok tuşları gibi çalışıyor diyebilirim. Bu kadar tuş olmasına rağmen yazılım tarafının bunları etkin kullanamadığını hissediyorum.
• Youtube uygulamasının iPhone’daki Youtube uygulamasından daha kötü olduğunu üzülerek gördüm. Bu kötüyü açıklamam zor, mesela önbelleğe almıyor videoyu ileri geri sararken hep baştan yüklüyorsunuz. Kalite iyi ama EDGE üzerinde nasıl olur kestiremiyorum, zaten soğudum.
• Müzikçalar arayüzü fena değil, iPod tarzı genel geçer arayüz tarzı oldu sanırım. Albüm kapağı ve detaylı bilgiler görüntülenebiliyor.
• Ofis dokümanlarını açacak bir uygulama yok. Gmail’in HTML çeviricisi ile görüntülediğim bir Word dosyası da çok çirkin gözüküyordu. Çok ilgi alanıma girmiyor, ihtiyacı olanlar detaylı incelesinler derim.
• Fotoğraf uygulaması çok yavaş. iPhone ile karşılaştırınca görselliğin bu kadar yavaş olmasına anlam veremiyorum zaten. iPhone’daki o ‘su gibi akışkan’ olma durumundan çok uzağız.
• Yine bir iPhone alışkanlığı: uzun bir listenin sonuna gelince iPhone’da yazılar biraz yaylanır. Burada o esneklik, o his maalesef yok: liste anında duruyor – çirkin desem değil, sadece iPhone’daki o hissi yakalayamıyorsunuz.
• IM uygulamasındaki Windows Live Messenger ‘SIM kartta telefon numarası bulunamadı’ diyerek çalışmadı. Ben de eskisi gibi bir chat bağımlısı olmadığımdan önemsemedim. Çözüm olarak iPhone ile bazı AT komutlarını kullanarak SIM’e telefon numaranızı yazın diyorlar ama bu defa da SMS mi kullanacaklar ne yapacaklar bilemiyorum. WL Messenger için almayın diyeyim kısaca.
• Telefonun en orjinal özelliklerinden biri de şifre koruması olarak sadece sizin bileceğiniz bir şekil kullanabiliyorsunuz.
• Kopyala ve yapıştır destekleniyor, kısayollar da aynı: CTRL+C,X,V yerine MENU+C,X,V kullanıyorsunuz. Shift ile iztopunu sağa sola oynatarak da seçim yapabiliyorsunuz.
• Ve son olarak da MP3′ten zil sesi konusunu açayım. Evet MP3′leri zil sesi yapabiliyorsunuz ve daha ilk günden birkaç tane MP3 kırpma aracı bile Android Market’a düştü. iPhone’da olmayan ilginç bir özellik daha :-)

Daha aklıma gecenin şu saatinde gelmeyen bir sürü özelliği daha var ve sanırım burayı güncelliyor olurum. Özetle gelecek vaadeden ancak Google’ın yazılım felsefesini (beta olarak piyasaya sür, devamlı güncelle) birebir taşıyan bir platform olmuş Android. Symbian, Windows Mobile ve Mac OS Mobile ile çarpışacak, neler yapacak onu da zaman göstersin.

Daha önce birkaç defa saçma sapan uygulaması yüzünden kavga dövüş kart iptal ettiren, saçma sapan uygulamalarla benim gibi sıfır sorun yaratan bir müşteriye sıkıntıdan başka bir şey vermemiş bir banka olan Garanti Bankası‘nın son uygulamasından bahsedeceğim. Bu blogu teknolojik gelişmelerle ilgili yazılar için takip edenler bu yazıyı direk es geçebilir, sonra söylemedi demeyin.

Ne yaptı Garanti Bankası? Son Shop&Miles kredi kartı ekstremin hesap kesim tarihini 1 hafta ileri attı. Bunu yaparken bana sordu mu? Hayır. Bunu yapmasının haklı bir nedeni var mı? Evet :-)

Bundan 1 sene kadar önce hiç Bonus kullanmadığımı ve Shop&Miles‘ın avantajlarının bana daha fazla uymasını göz önünde bulundurarak yeşil kartı bırakıp mavi karta geçtim. Bu sürede neredeyse hiç sorun yaşamadım: borcumu günü gününe ödeyen ve sorun yaratmayan biri olarak zaten beklentim de bu yöndeydi.

Ancak bu ayki ekstremin hesap kesim tarihini kontrol ettiğimde Eylül ayının son haftası değil Ekim ayının ilk haftasında hesabımın kesileceğini gördüm. Bunun benim ödeme döngümü nasıl mı etkiliyor? Basitçe anlatmaya çalışayım:

• Banka benim arzum dışında hesap kesim tarihini 26 Eylül 2008′den 3 Ekim 2008′e taşıyor
• Bu işlem yapıldığı için 26.09-3.10 arasındaki harcamalarım Eylül ekstreme işleniyor
• Eylül ekstremi Ekim’de ödüyorum, Ekim ekstremi Kasım’da 
• Neden yaptınız diye sorunca ‘sizin için yaptık 1 hafta ileri attık ekstrenizi’ cevabını alıyorum

Ay sonu en çok kredi kartı kullanılan dönem, o dönemi takip eden ayın ekstresine sokmak işlerine geliyor. Bir de bunu ‘sizin için yaptık’ diyerek yazıyorlar ya.. o cevap insanda resmen ‘aptal yerine konulma’ hissi uyandırıyor. Ayrıca herkes benim gibi olmayabilir: ya bu yüzden ödeme güçlüğüne düşsem ve faiz ödemek zorunda kalsam? Değer mi üç kuruşluk faiz uğruna cin fikirli stratejiler yaratmanın götürüsüne? Nasıl bir zihniyettir bu? Bu kararı onaylayanlar, bu sistemin sorumluları gece nasıl rahat uyuyor? Yoksa siz de battı batacaklardansınız da çıkışı sorunsuz müşterileri sorunlu hale getirmekte mi buldunuz?

Garanti Bankası Haklı Müşteri Hattı‘na yazdım ama kesmiyor, bloguma da yazıyorum: bankanızla uğraşacak halim kalmadı, ne haliniz varsa görün, ben gidiyorum. Kartlarla ilişiğimi az bir süre sonra keseceğim. Hesapla ilişkim de mecburiyetim olduğu sürece devam edecek. Garanti Bankası‘ymış.. hadi canım sen de!

Daha önce de bahsetmiştim, Mynet ciddi bir değişim rüzgarına kapılmış koşar adım ilerliyorken ben de bu değişimi gayet olumlu görüyordum. Bir adım daha atıldı ve bilmiyorum farkında mısınız ama artık kişiselleştirilmiş ana sayfa özellikleri ile Mynet, doğru yönde ilerlediğini tekrar gösterdi.

Kişiselleştirilmiş ana sayfanın en önemli avantajı istediğiniz içeriklerin elinizin altında olmasına imkan tanıması. Bir diğer devrimsel hareket de dışarıdan içerik eklenebilmesi. Mynet bu sayede kullanıcılarına diğer siteleri açmadan o siteleri RSS feedleri üzerinden takip edebilecek.

Daha açık söyleyim: Türkiye’de en önemli ve en çok takip edilen içerik haber (bkz: Türkiye’de İnternet Nedir?) ve en büyük siteler de Mynet’le gibi portaller ve Hürriyet, Milliyet gibi gazetelerin web siteleri. Bütün bu sitelerin artık iyi ya da kötü RSS desteği mevcut ve Mynet artık diğer sitelere girmeden tüm rakiplerini, üstelik de ana sayfasından, takip etme olanağı sunuyor. Üstelik bunları çok basit ve çok iyi yönlendiren bir arayüz ile, ilk günden Hürriyet, Milliyet, Zaman, BBC gibi linkleri ana sayfasından vererek yapıyor.

Bu artık geçmişteki kapalı ve geri kafalı zihniyetin sona erdiğinin bir habercisidir. Mynet’in, yani Türkiye’nin en büyük portalının attığı en sıkı adımlardan biridir. Bir de platform olup üzerinde uygulama yayınlama imkanı verdiği gün Mynet, Türkiye’de İnternet’in tek hakimi olacaktır. Fazla mı iddialı? Rakipleri benzer hamleler yapana kadar bence değil :-)

[Link: Mynet]

Prototip cihazları inceleme fırsatı bulduk. Yazacak çok şey yok, Türkiye’de ilk Kafakafaya’nın yaptığı incelememiz aşağıda!

Sevgili Özgür‘le Pazar günü konuşurken bana ilginç bir haberden bahsetti. Hürriyet’in Teknoloji sayfalarında yayınlanan haber şunu söylüyordu: Çin’de de Youtube yasaklandı ama yerel video siteleri bu açığı kapattı, biz hala Youtube açılsın diye uğraşıyoruz. Sansüre karşıyız AMA çözümü kendi içimizde aramalıyız.

Bu haber tek başına incelendiğinde çok haklı: Türk insanı Youtube‘a mahkum mu? Yapamıyor muyuz kendi TürkTube’ümüzü? Çekemiyor muyuz kendi videomuzu? Dalgalandıralım sanal ortamlarda şanlı bayrağımızı, bağıralım dünyaya “Türk’ün Türk’ten başka dostu yok!” diye!

Oysa kazın ayağı öyle değil. Türkiye’de çok uzun süredir ücretsiz video izlenebilen portaller mevcut: İzlesene, Mynet Video, Vidivodo, hatta ve hatta Kanal D’nin ünlü şovmeni Beyazıt Öztürk’ün başlattığı Piknik Tube. Bunun da ötesinde halen kapatılmamış pek çok yabancı video portali de mevcut: Google Video, Vimeo, Metacafe, vs.

Saymadıklarım darılmasın ama, ortada bir çırpıda sayacak bu kadar çok portal varken bu haberi neye bağlayalım derken işin aslı astarı ortaya çıktı: VideoTurk.com.

Video Türk, adıyla sanıyla yerli malı yurdum malı, dört dörtlük bir portal olabilir (öyle demiyorum, bence diğerlerinden bir farkı yok, hatta emekleme dönemine yeni girdi). Ancak maalesef zihniyet çok çirkin, Video Türk’ü açtığı gün “sansürü bırak, Çin’liye bak, kendine örnek al” gibi dünyanın en yüzeysel yönlendirme propagandasını yapmak benim etik anlayışımla bağdaşmıyor.

Bu arada: konuyla ilgili habere yaptığım yorumu da yayınlamadılar doğal olarak, muhtemelen etik anlayışları bunu da kaldıracak türden. Sayın Ertuğrul Özkök’ün gazetesine de bu yakışırdı :-)