Bu defa her zamankinden farklı bir şey yaptım, Twitter’da sorduğum bir soruya aldığım tüm cevaplardan yola çıkarak bir yazı hazırladım. Bunu yaparken de Storify adlı harika servisi kullandım.

Uzun süredir İnternet’in içindeyim, hem marka hem ajans tarafında hasbel kader bir takım tecrübeler edinme şansım oldu. Sektör emekçileri bilir, yeni medyanın (sosyal medya mı demeli?) geleneksel mecralara göre en önemli avantajının ölçülebilirlik olduğunu vurgular dururuz.

Hal böyle olunca insan ister istemez her şeyi ölçmeye çalışıyor. Hayır efendim endişe etmeyiniz.. konuyu “seninki kaç santim?” sorusuna bağlamayacağım :) Konumuz daha çok bir bağlantının etkisini ve etki ettiği kitleyi ölçmeye yarayan Visibli.

Visibli, arzu ederseniz Bit.ly ile de entegre çalışabilen bir URL kısaltma ve paylaşma servisi. Pek çok benzerine göre en önemli avantajıysa sizin tarafınızdan paylaşılan bağlantıların en üstüne içeriğini sizin belirlediğiniz bir çubuk koyuyor olması. Hemen örnekle anlatalım:

Leoparın kuyruğunu tutma, tutarsan bırakma. --Zimbabwe Atasözü

Yukarıdaki ekran görüntüsündeki  adrese gidip kendiniz de görebilirsiniz. Ancak bu Visibli’nin sadece sizin gördüğünüz kısmı. Kırmızı çubuk, benim tasarladığım ve sosyal ağ profillerimi paylaştığım kısım. Siz isterseniz bu alanda önemli olduğuna inandığınız bir mesaj ya da reklam da paylaşabilirsiniz.

Servisin arka tarafında ise gerçek zamanlı bir takip motoru çalışıyor. Böyle havalı yazdığıma bakmayın, temelde Google Analytics tarzı web analiz ve takip yazılımlarının basit bir örneğinden bahsediyorum. Ancak gerek grafiklerin anında güncelleniyor olması, gerekse bunlarla ilgili detayları paylaşıyor olması onu değerli kılıyor.

Pekiyi üzerinden paylaşılan bağlantılarla ilgili ne takip ediyor bu Visibli? Özet geçmek gerekirse her bir bağlantı için:

• Bağlantıya tıklanma sayısı
• Sayfanın tepesindeki çubuğa tıklanma sayısı
• Bağlantının tıklanma kaynağı (referrer)
• Bağlantıyı tıklayan kişinin tarayıcısı
• Bağlantıyı tıklayan kişinin işletim sistemi

Ayrıca günlük bağlantı tıklanma sayıları ve en popüler bağlantılar gibi listeler ve grafiklerle de kullanımınızı zenginleştirmek mümkün.

Visibli kullanmak için kaydınızı yapıp marşa bastınız. Hazır yeri gelmişken kullanım kolaylığı olduğunu düşündüğüm bazı adımları da paylaşayım:

• Bağlantı paylaşmak için en kolay yol web tarayıcınıza “bookmarklet” kullanmak. Onu nasıl ekleyeceğinizin tarifi hemen şurada.
• Bu ve bunun gibi pek çok araç zaten sisteme giriş yaptığınızda Tools başlığı altında mevcut. Maalesef Twitter for iPhone’un son sürümünde Twitter’ın t.co’yu zorla kullandırma politikası sonucu Visibli kullanmak mümkün değil. Rehber biraz güncelliğini kaybetmiş durumda.
• Customize başlığı altında pek çok örnek araç olmakla beraber siz kendinizi bunlarla sınırlandırmayın, yaratıcılığınızı konuşturun :)
• Reklam da koyabileceğinizi söylemiştim ancak servis şartlarını tekrar okumadan bu tip aktivitelere girmemeye bakın derim.
• Özellikle Facebook sayfanızda paylaştığınız tüm bağlantıları Visibli bağlantılarına çevirebiliyor olmasına dikkat.

Kısaca bağlantılarınızın bile kıymetli olduğu günümüz İnternetinde bağlantınıza sahip çıkmak ve tıklayanın direkt gitmemesini sağlamak gibi bir niyetiniz var ise, Visibli çok işinize yarayacak. Tam olarak ne işinize yaradığını halen anlatamadıysam bir de görsel örnekle 30 günlük rapor analizimizi yapalım:

Visibli Ziyaret ve Ziyaretçi İstatistiklerim

İstatistiklerden yaptığım çıkarımlar:

• Burada gözükmese de toplam 91 bağlantı paylaşmışım
• Bu bağlantılar toplam 4204 defa tıklanmış – bağlantı başına 46 tıklama gibi bir performansım var :)
• Profil bağlantılarım ise 131 defa tıklanmış, tıklanma oranı %3,11 şeklinde gerçekleşmiş.
• Maalesef bu tıklamaların kaçının takipçiye dönüştüğünü bilmiyorum. Son 1 ayda diğer etkenlerle beraber günlük ziyaretçi artış ortalamam %24 artmış durumda. Bunun bir kısmını Visibli’ye borçlu olduğumu tahmin ediyorum.
• Ziyaretçilerimin işletim sistemi tercihi Windows ve oranı %78,9. Ciddi takipçi Mac OS’in oranı ise sadece %12,8.
• Buna karşın renklerden çok karışmaya müsait de olsa ziyaretçilerimin arasında Internet Explorer neredeyse yok. Chrome ve Firefox ortama hakim.
• Direkt ziyaretçi sayısını Twitter olarak kabul edersek (diğer platformların uygulama ile takibi çok daha az diye düşünüyorum, hata payım var) mecraların tıklamaya dönüşümü konusunda bir verimlilik farkı çıkmadı. Bunu hesaplarken takipçi başına düşen tıklama sayısını baz aldım.
• Son olarak da hangi içeriklerin en çok tıklandığına bakarsak takipçilerimin en çok sansasyonel ve komik içerikleri tıkladığını ancak teknolojik içeriklerin de geride kalmadığını söyleyebilirim. Bu da çok şaşırtıcı değil zira ülkemizin en popüler siteleri haber ve mizah siteleri. Buradaki teknoloji eklentisi ise beni yaptığım işlerden dolayı takip edenlerle alakalı.

Uzun lafın kısası, siz de benim gibi sosyal ağlarda paylaştıklarınızı ciddiye alıyorsanız Visibli’ye bir bakmanızda yarar var, bir nebze de olsa faydası dokunacağına eminim. Aynı ilgi odağına sahip insanların size daha hızlı ulaşmalarını sağlaması da cabası.

[Bağlantı: Visibli]

Bu bir yazı dizisinin parçasıdır. Yazının diğer bölümleri için: Bölüm 1, Bölüm 2, Bölüm 3

Zaman su gibi akıp geçiyor ve Herkes için Twitter Rehberi – 1 yazımdan bu yana epey vakit geçmiş. İlk bölümde ne olduğunu, temel kavramlarını detaylıca anlatmaya çalıştığım Twitter‘ın bu defa da nasıl kullanılması gerektiğine değinmek istiyorum.

Öncelikle Twitter‘da var olmakla bir blog açmak arasında en önemli fark güncelleme sıklığı ve paylaşılanların kapsamı. Twitter‘da kapsamlı bir makalenin bağlantısını ya da tatil fotoğraflarınızın Flickr sayfasını paylaşabilirsiniz. Ancak bunları Twitter‘a yükleyemezsiniz. Sınırlama da çok açık: 140 karakterde ne yazarsanız o. Bunun bilinciyle dünyanın içeriğini tek bir mesaja sığdırmak yerine daha kısa, daha rafine, daha özet bilgi paylaşmaya alışmanız lazım. Zaten kalabalık bir takip listesine sahip takipçilerinizin ana sayfasında çok kısa bir süre kalacağından dikkatini de aynı oranda çekebilme şansınız var.

Bu noktada #hashtag ve Twitter‘ın meşhur gerçek zamanlı aramaları devreye giriyor. Yazdığınız içeriğin daha erişilebilir olması için #hashtag adı verilen bu küçük aracı kullanmanız faydalı olabilir. İçeriğin içinde geçen kelimeleri # (diyez, kare, hash) işareti ile başlatırsanız sizi okuyan birinin bu kelimeyle aratınca çıkacaklara ulaşmasını sağlarsınız. Buna anlık meme‘ler ya da o an izlediğiniz bir organizasyonun muhabbetine katılmak da dahil (bkz: #socialtrippin, #tedxreset)

İçeriği kısa tuttunuz, #hashtag’lerle süslediniz, peki başka mecralarda paylaştıklarınızı nasıl Twitter‘a paslayacaksınız? Ya benim gibi yapıp bir FriendFeed hesabı açar, tüm servislerinizi bu hesaba bağlarsınız ve FF hesabınızdan Twitter’ınıza düşmesini sağlarsınız. Bir diğer alternatif ise Youtube ya da Facebook gibi servislerin Twitter güncellemelerini kullanmak. Ancak bu da daha sonra bunları yönetmenizi zorlaştıracağı için benim tercih etmediğim bir yöntem. Bir de son olarak TwitterFeed gibi bir üçüncü parti uygulama ile RSS formatındaki tüm içeriği Twitter hesabınıza otomatik yansıtırsınız. Tabii eğer isterseniz.

Gördüğüm kadarıyla otomatik paylaşılan içeriğin etkisi manuel girilen kadar yüksek değil – tabi eğer bir haber portalı ya da web sitesi hesabı işletmiyorsanız. Bu nedenle kayda değer bulduğunuz içerikleri, örneğin bu yazıyı :), direk kendiniz kısa bir özetle paylaştığınızda çok daha fazla kişiye ulaştırabilirsiniz. Elbette akıllı bir sistem kurmak mümkünse de bu, kişisel hesabınız için yeterli.

Twitter mesajınızı gönderdiniz ve başladınız beklemeye. Geri dönüş nasıl alıyorsunuz? Tabii ki “mention” yoluyla. Genelde tüm Twitter yazılımları yazılan bir mesaja yanıt göndermeye olanak sağlıyor. Siz ise bunları Twitter arayüzünde sağ sütundaki @username bağlantısı (mesela bende @burak olarak gözüküyor)  ile görebilirsiniz. Bu bağlantıya tıklayınca arama sonuçları gelecek ve size yönelik yazılanlar listelenecek. Eğer henüz bir şey  çıkmıyorsa takipçilerinizi sizinle diyaloğa teşvik edecek şeyler yazın, kısa sürede geri dönüş almaya başlayacaksınız.

Mention konusunda bir de uyarım olacak. Özellikle FriendFeed kullanıcılarında çok sık gördüğüm bir hata, bir insanın adının başına @ koyarak verilen yanıtlar oluyor. Örneğin Burak Yılmaz adlı bir kullanıcıya yorum yaparken @burak kullanmanızın bir anlamı maalesef yok. Hitap ettiğiniz kişinin kullanıcı adını kullanmadığınız sürece onlara ulaşamazsınız, lütfen dikkat edin.

Twitter hesabınızı izliyorsunuz, güncel içerikler paylaşıyorsunuz ama bir türlü yeni aboneler kazanamıyorsunuz, neden acaba? Sadece takipçi uğruna bazı servislere giriş yaparsanız kısa sürede onların SPAM makinesi haline gelmeniz riski çok fazla. Şimdi isimlerinden bahsedip de o sitelere girmenizi istemiyorum. Siz siz olun Twitter şifrenizi nereye girdiğinize dikkat edin, Twitter hesabınızı “günde 100-400 takipçi kazanın” gibi servislere güncelleme izni vermeyin, bugüne kadar bundan fayda gören ne gördüm ne de duydum. Hatta hazır yeri gelmişken Twitter hesabınızı güncelleme izni olan uygulamaları da Twitter / Connections adresine girip inceleyin, gereksizleri ya da tanımadıklarınızı hemen “Revoke Access” diyerek kaldırın.

Twitter sersinin bu bölümünde biraz olsun daha verimli Twitter kullanımına değinmeye çalıştım. Bir sonraki yazıda ise işimi kolaylaştıran, fotoğraf ve video gibi içerikler paylaşmanızı sağlayacak yazılımlardan, nispetenyeni özellikler olan GeoTagging ve List‘in kullanımından bahsedeceğim. Tabi eğer makul bir şekilde anlatabilirsem daha çok gerçek takipçiye nasıl ulaşabileceğinize dair bazı önerilerim de olacak, yani en güzel bilgileri sona sakladım ;)

O zamana kadar beni mesajlarınıza @burak yazarak sorularınız varsa sorabilir, http://twitter.com/burak adresinden takibe alabilirsiniz. Umarım bu defa arayı daha kısa tutarım ;)

Bu bir yazı dizisinin parçasıdır. Yazının diğer bölümleri için: Bölüm 1, Bölüm 2, Bölüm 3

Pazarlama konusunda ahkam kesecek kadar “pazarlamacı” görmesem de kendimi, iyi gözlemlerim olduğunu düşünüyorum. İster istemez teknoloji üzerine yazdığım bu alanda yer yer sosyal medyada nelerin nasıl yapılması gerektiği üzerine yazmak istiyorum. Bugün de o günlerden biri zira Project House‘un ev sahibi olduğu Digital Marketing Forum 2009‘da sevgili Devletşah‘ın moderatörlüğünde bir panele katıldım: Sosyal Medya ve Pazarlama Paneli

Panel katılımcıları arasında benimle beraber Selçuk Hoca ve Esra Gökbayrak vardı. Cuma akşamı saat 5 sularında Lütfi Kırdar Kongre Sarayı’nda gerçekleşen oturuma maalesef hava muhalefetinin de etkisiyle büyük bir katılım gerçekleşmedi. Ancak her zamanki gibi beklediğimden çok daha verimli geçtiğini itiraf etmem lazım.

En azından marka ve markaların iletişimin yapan kurumların dikkate alması gereken bazı notlar çıktı, en azından şimdilik bunları paylaşayım dedim. İşte o notlar:

• Sosyal medya ile geleneksel medyanın en önemli fark bağımsızlıkta.
• Ne yaparsanız yapın, bu bağımsızlık zincirini kırmaya çalışmayın.
• Markanın sosyal medya ile iletişimi şeffaf olmalı.
• İçerik üreticisinin emeğine saygı gösterin (forumcuların dediği gibi: emeğe saygı!)
• Özellikle dağıtacağınız ürünler veya ücretsiz sunacağınız hizmetler karşılığında talepkar olmayın.
• Eğer advertorial yayınlatma gibi bir amacınız var ise herkesin kendi alanında böyle bir yayına yer vermesinin bedeli vardır, bunu sorun ama yine şeffaf olun.
• Bunu sorarken kesinlikle ve kesinlikle “olumlu yazınızın bedeli nedir” gibi saçma sapan sorular sormayın.
• Özellikle blog yazarlarının en önemli değeri güvenilirlik, buna zarar verecek taleplere yanaşmayın.
• Kriz oluştuğunda çözüm için açık ve çözüme yönelik iletişim kurun, dayatmalardan kaçının.
• Troll ya da benim tabirimle deli dumrul adı verilen ve kargaşadan beslenen insanlar ile gerçekten sinirlenmiş kullanıcıyı ayırın.
• Deli dumrul gördüğünüzde onu görmezden gelebilirsiniz, bu onun etkinliğini düşürecektir.
• Eğer bir deli dumrul fazla ileri gitmedikçe (o çizgiyi siz çekin) yasal haklarınıza fazla sarılmayın.
• Blogların gelir modeli henüz ülkemizde oturmadı, marka olarak yatırım yapın, uygun alanlara sponsor olun.
• Sosyal medyada yaptığınız iletişimin markanıza olduğu kadar seçtiğiniz kişilerin kişisel markalarına da katkısı var, bunu doğru kişileri seçerek doğru mecraları markanızla beraber yükseltin, pişman olmayacaksınız.
• Sosyal medya sizin ordunuz değil, onları yönlendirmeye ya da haksız şekilde eleştirmeye, bireysel olarak birini karalamaya falan kalkarsanız sağlam bir düşman edinebilirsiniz.
• Sosyal medyanın bir parçası olmadan orada yer almaya çalışıp kendinizi komik duruma düşürmeyin, unutmayın insanlar başkalarının hatalarına karşı çok acımasız olabiliyor ;)
• En önemlisi sosyal medyada iletişiminiz duyuru değil diyalog şeklinde olsun. Diyalogun anlamını bilmeyen birini sosyal medya iletişiminizin başına koymanızın cezası sandığınızdan büyük olabilir.

Bu liste daha uzayabilir ve ben de buraya aklımda kaldığınca yazdım. Diğer dostların da ilaveleri olacaktır, onları da takip etmeye bakın derim. Bu listenin en önemli özelliği katılan panelistlerin başından  geçen pek çok vakadan elde edilen deneyimlerin meyveleri olması. Umarım dikkate alırsınız :)

Bundan çok değil, 3-4 sene önce “blog yazdığın için bir araba gönderecekler test edeceksin” deseler inanırdım ama ne zaman olacağını kestiremezdim. Çevremdeki insanlar ise “puahhaha zuzuzuz” gibi garip efektlerle gülerlerdi (o zamanlar İnternet üzerinde oyun oynayanlar bu şekilde gülüyordu).

Bugün ise “bunlar Türkiye’de de olmaya başladı” diyebileceğim bir gün. Artık buralarda da sadece gazeteci ya da diğer geleneksel medya mensuplarına değil, blogger/blogcu, internet yayıncısı/editörü gibi sosyal medyanın etkin mecra sahiplerine de bir takım cihazlar, araçlar, imkanlar sunulur hale geldi (bunu ilk yapan Nokia’nın bu noktada kulaklarının çınlamasını istiyorum)

Uzun lafın kısası, bu defa teste gelen cihaz biraz büyük olmakla beraber birkaç saat süreyle inceleme fırsatı bulduğum bir otomobildi: Renault Fluence. Her ne kadar ilk test otomobilim olmasa da (daha önce müthiş keyif aldığım Renault Laguna Coupe‘yi inceleme şansım olmuştu ama bu başka bir hikaye. İsterseniz tam da şu noktada  Renault Fluence ile tanışma maceramıza dair kısa bir video izleyelim:

Uzun uzadıya izleyemeyenler, ne olup bittiğini anlayamayanlar ya da Vimeo kapatıldığı için izleyemeyenler (şayet başımızdaki zihniyet değişmez ise kapanacak tabi, ya nolacaktı?) varsa özet geçeyim: Renault Fluence‘ın dijital lansmanı kapsamında 30a yakın blogger, Erdil Yaşaroğlu, Selçuk Erdem ve Kaan Sezyum eşliğinde Bursa’daki Renault fabrikasına davet edildi. Burada önce fabrika ve Renault ile ilgili çok etkileyici bilgilerle donatıldı ve fabrika turuna çıkarıldı.

Kısaca anlatınca yeterince etkili gelmese de Renault fabrikasında resmen kendimi Gordon Freeman gibi hissettim. Her yerde robot kollar deli gibi hareket edip çeşitli arabalar üretiyorken etkilenmemek mümkün değil. Haliyle biz de ağzımız açık bir şekilde gezdik fabrikayı :)

Tur bittiğinde esas sürpriz bizi bekliyordu: İSKENDER! Yok tamam o fasıl da güzeldi ama İskender’e gelene kadar bir de offline blog yaptık ve ne yapacağımızı biz bile kestiremezken 3 grup 3 ayrı blog tasarımını ben diyeyim 5 siz deyin 10 metre yüksekliğinde dev bir tuvale çizdik. Geç bir vakitte yenilen İskender’in üzerine dönüşe geçtik ki.. sanırım yolculuk süreci de en az orada geçirdiğimiz süre kadar eğlenceliydi.

Bunca tantana sadece bir gezi, iki üç araç incelemesi için olmadı tabii ki. Burada yaptığımız tasarımlar FluenceBirBlogOlsa.com adresinde halk oylamasına sunuldu. Tabii ki Selçuk Erdem ve benim(!) olduğum ekibin tasarımı birinci seçildi ve tasarım olduğu gibi yayına alındı. Bizim tasarımımız Fluence‘ın “değişimin yeni yüzü” sloganı ile uyumlu “sen çok değiştin” başlıklı bir deneyim paylaşma bloguydu. Umarım sizler de beğenirsiniz. İşte o gece usta karikatürist Selçuk Erdem‘i(bunu görünce çok gülecek biliyorum) kaydettiğim video görüntüleri:

E gelelim Fluence‘a. Fluence tabii ki “tam da benim arabam” diyebileceğim bir araba değil – gerek fiyatı, gerek hedef kitlesiyle beni hedeflemediğini söyleyerek bir yere varamam. Ancak Fluence‘ın sınıfında pek çok şeyi değiştirebilecek bir araba olduğunu, hedef kitlesini çok cezbedecek bir araba olduğunu söyleyebilirim. Hele Megane Sedan veya Clio Symbol gibi tasarım facialarından sonra muhtemelen Renault’un aradığı taze kan olacak.

Fluence daha çok geniş iç hacmi, beni bile içine alabilecek kadar büyük bir bagaj, isterseniz çok lüks isterseniz gayet sade donanımla alabileceğiniz, 4 kapılı ferah bir aile otomobili. En büyük artısı ise tasarım ve donanıma verdikleri önem.

Hazır yeri gelmişken hemen ilk izlenimlerimi bir video ile paylaşayım:

Tabii ki bunlar ilk izlenimler. Bu görüntüleri takip eden 4 saat sonunda ortaya çıkan deneyim şuydu:

• Benim arabamdan çok daha rahat ancak bir o kadar da büyük, bu biraz öznel bir yorum oldu
• Bagaj falan inanılmaz büyük, zaten bunu ilk video’nun 2.dakikasında görüyorsunuz, içinden ben çıkıyorum
• Bluetooth’lu bir müzik seti var ki iPhone 3GS‘ten müzik dinleyip telefon görüşmesi yaptım bu kesinlikle harika, bir sonraki arabama istiyorum bunlardan bir tane :-)
• 4 ileri tiptronik şanzımanın aralıklar biraz uzun geldi, daha o kadar sakin sürecek yaşta değilim
• Virajlara azıcık hızlı girseniz yatar gibi oluyor ama bu benim arabamdan dolayı da bana böyle gelmiş olabilir
• Benzini sanırım tüketmiyor da kokluyor bu araba, 2 saat kadar aralıksız gezdik ve ibre bir çubuk dahi inmedi (yine dünyanın en yüzeysel yorumu oldu ama idare edin)
• Son olarak da Renault‘un genel olarak bir arayüz sorunu var, bunu acilen düzeltmeli zira aracın radyo/cd/bluetooth sistemini idare etmek çok zor

Sonuç olarak süper bir dijital lansman, sınıfının sınırlarını zorlayan bir otomobil ve nefis tasarımlı bir blog oldu Fluence benim için. Arabayı alır mısınız almaz mısınız ya da bundan sonra gidip de blogu takip eder misinizorasını bilemeyeceğim. Ama Renault Fluence benim için en az 4-5 yaşında bindiğim lacivert Renault 12 SW kadar unutulmaz bir Renault oldu :)

Bu bir yazı dizisinin parçasıdır. Yazının diğer bölümleri için: Bölüm 1, Bölüm 2, Bölüm 3

Öncelikle bazı kavramları yerine oturtmakta yarar var. Twitter‘ın gerçek amacı o an ne olup bittiğini takipçilerinize ve onların üzerinden herkese duyurmak. Bu bilinçle yazmadığınız zaman özel hayatınızın bazı gereksiz detaylarını paylaşmanız olası. Bunu hiç biriniz istemezsiniz (diye umuyorum :-) )

Twitter‘da bir kullanıcıyı takip ettiğinizde ona bir eposta gider ve onu takip edenlerin (followers) listesinde profil fotoğrafınızla yer alırsınız. Aynı şekilde takip ettikleriniz (following) listesinde de o kişinin adı gözükür. Eposta ayarlarından kapatılmadıysa sizinle ilgili birkaç istatistik de gelir, kaç kişiyi takip ettiğiniz, kaç kişinin sizi takip ettiği, kaç tweet‘iniz olduğu gibi bilgilerle beraber. Geri takip etmek ya da teşekkür etmek gibi bir zorunluluğunuz olmadığı gibi tanıdığınız ya da ilginizi çeken paylaşımları olan biriyse takip etmenizde de bir sakınca yok, çekinmeyin.

Twitter‘a bir şeyler yazdığınızda ise sizi takip eden herkesin Twitter sayfasına bu yazdığınız ekleniyor. Bunun güzel yanı gerçek zamanlı olarak(anında) o kişinin sayfasında çıkabilmeniz. Kötü yanı ise sizden sonra bir şeyler yazıldıkça sayfada aşağılara düşüyor olmanız. Bu nedenle peş peşe bir sürü tweet göndermek hoş karşılanmazken arayı fazla açmak da sizin görünürlüğünüzü azaltacaktır.

Bunlar önemli gördüğüm en temel Twitter özellikleri. Bunları öğrendiğimize göre Twitter’da birkaç temel kavram var:

• Twit, tweet, post: Bu bir kullanıcının yazdığı yazının bu ortamdaki adı. 140 karakterle sınırlı, az ama öz yazmak için gerekiyor.
• Mention: Eski Twitter‘cılar bilir, bu daha önceleri @reply şeklinde geçiyordu ve Twitter üzerinden herkese açık mesajlaşmanızı sağlıyordu. Hitap etmek istediğiniz kullanıcı adının başına @ işareti koyarak gerçekleştiriliyor. Eğer birine ulaştırmak istediğiniz bir mesaj var ve bu kişiye DM gönderemiyorsanız bu yöntemi kullanıyorsunuz.
• DM, Direct Message: Bu bildiğiniz mesaj. Mention’dan en önemli farkı mesaj göndereceğiniz kişinin size abone olmuş olmasını gerektiriyor. Avantajı ise sadece ikinizin görebilmesi.
• Hash Tag, #tag: İşte memleketimizde en az kullanıdığına şahit olduğum bir Twitter özelliği de bu. Hash Tag aslında tüm sosyal paylaşım sitelerinde gördüğünüz tag/etiket konseptinin Twitter’a uyarlanmış hali. Bunları kullanarak yazdığınız içeriği etiketleyebiliyor, daha kolay bulunmasını sağlıyorsunuz. Bu bir konferansa katıldığınızda da kullanılabilir, bir haber yazdığınızda #haber şeklinde etiketlemeyle de olabilir.. Tamamen sizin hayal gücünüze kalmış, yine bir kural yok.
• Retweet, RT: Twitter kullanıcılarını dinleyen ve izleyen bir servis. Retweet de son dönemde Twitter sisteminin bir parçası olan ancak daha öncesinde de kendine çeşitli Twitter araçlarıyla yer bulan bir fonksiyon. Anlamı bir başkasının twit’ini twit etmek. Örneğin bir arkadaşınız “köprüde trafik çok sıkışık” yazdı. Siz bunu “RT @arkadasinizintwitteradresi köprüde trafik çok sıkışık” olarak paylaşırsanız bunun adı “retweet” oluyor. Peki yeni ne var? Twitter yavaş yavaş kullanıcılarına retweet butonu vermeye ve işinizi Twitter.com üzerinden kolayca çözmenizi uygun görd. Sizde açılmadıysa üzülmeyin, sistem büyük ve zaman alıyor. (Edit: Ben bu yazıyı yazdığımda daha yeni bir özellikti RT butonu.. Bugün ise RT butonu Twitter’ın olmazsa olmazları arasında ve hepinizde açılalı çok oluyor ;) )

İlk bölüm için şimdilik bu kadar bilgi sanırım yeter. Şimdi eğer halen Twitter kullanmıyorsanız hemen Twitter.com‘a girip bir hesap yaratıp eşinizi dostunuzu ve tabii ki beni (twitter.com/burak) takip etmeye başlayın.

Nasıl daha verimli Twitter kullanacağınızı öğrenmek için bir sonraki yazıyı beklemeniz gerekecek :-)

Bu bir yazı dizisinin parçasıdır. Yazının diğer bölümleri için: Bölüm 1, Bölüm 2, Bölüm 3

Bugün size yeni bir teknolojik cihazdan ya da daha önce görmediğim bir İnternet servisinden bahsetmeyeceğim. Bugün size kısa bir hikaye anlatacağım ve bu hikayeden sonra bir grup insanın işlerini severek yapmasının ne demek olduğunu görmüş olacaksınız.

Hikayemizin kahramanı THY, yani Türk Hava Yolları, İnternet üzerinde bir tanıtım kampanyası yürütmek ister. Ancak bunları yapmak için sıkı bir yol arkadaşı seçmesi gerekmektedir. Kahramanımız THY bunu seçmek için bir takım proje teklifleri toplayıp bunları fiyatlarıyla beraber değerlendirip sıradan bir seçim, yani konkur, yapmayalım demiştir. Muhtemelen bunun en önemli sebebi dijital projeleri yapmanın değil yaymanın önemli olduğu bilincinde olmalarıdır. Malum, birkaç yüz defa izlenmiş bir viral videoya viral demek.. ya da birkaç kişinin oynadığı bir reklam oyunu (advergame) dünyanın en iyi işleri bile olsalar pek de bir anlamı yoktur.

İşte o noktada cin fikirlinin biri(!) bundan sonra THY‘nin çalışacağı ajansı dijital dünyada geçen bir oyunla seçmeyi aklına getirir. Bu amaçla kahramanımız THY, sadece anlayanın çözebileceği bir proje özeti (brief) hazırlar ve ilgililere dağıtır.

Buradaki bulmacaları çözmek – yani THY Dijital Konkur‘una katılmak bile gayet eğlenceli. Verilen zihin haritasından (mindmap) yola çıkarak olan biteni merak edenler 41?29! ailesinin bloguna yazdıkları THY Dijital Konkuru başlıklı yazıyı okuyabilir. Hem THY‘de bu proje özetini hazırlayanların, hem de 41?29!’un harika bir iş çıkardığını itiraf etmem lazım. Ben bile konuyla ilgili bir iş yapmama rağmen “acaba çözebilir miydim?” diye önce ipuçlarını değerlendirerek bir yerlere ulaşmaya çalışırken eğlendiğime göre onlar için de süper bir uğraş olduğuna eminim.

Özetle: Bu işlerde emeği geçenlerin çalıştığına inanmıyorum. Onların yaptığı sadece sevdikleri işi yapmak. Öyle olunca yaptığınız iş çalışmak değil keyifli bir uğraş haline geliyor. O yüzden hazır yeri gelmişken hepinize keyifli uğraşlarınız olan günler diliyorum. Belki bu sayede sizin de bir daha çalışmanız gerekmez ;)

En son yazıyı yazdığımdan bu yana neredeyse 2 ay olacakken insan nereden başlayacağını bilemiyor. O yüzden en hızlı şekliyle konuya girip hayatımı son dönemde en çok yönlendiren şu yeni oluşumdan da bahsetmeyi doğru buldum.

Öncelikle sosyal medyanın tanımını yapayım (büyük laf!):

Sosyal medya, kullanıcı içeriğinin kendisi ve yayıldığı, yayınlandığı, paylaşıldığı her tür platformun genel adıdır.

Hemen bu tanıma karşı çıkacak sesler olacaktır. O nedenle izin verin bir cümle ile yaptığım sosyal medya tanımını açayım :)

Öncelikle sosyal medya, kullanıcı içeriğinin ta kendisidir. Geleneksel medyada içeriği sunanlar profesyonelken sosyal medyada bunu meslek edinmiş çok az insan vardır. Geleneksel medyada kurumlar reklam ve haber yoluyla varolma savaşı verirken sosyal medyada bizzat temsil edilebilirler. Zaten geleneksel medya ile en önemli ayrıştıkları nokta sosyal medya içeriğinin bir monologdan ziyade diyalog olmasıdır.

Tanımda ne demiştik? Sosyal medya bir içerik olduğu kadar bunların yayınlandığı ve barındığı platformlardır. Sosyal medya araçları da diyebileceğimiz bu platformları aslında hepiniz kullanıyor ve seviyorsunuz: Facebook, Myspace, Google Groups, Donanım Haber, Twitter, Friendfeed.. ve daha niceleri. Çok uzun bir listeye Wikipedia’daki Social Media sayfasından ulaşmanız mümkün.

Bunlardan bazıları eskiden beri var olan sosyal medya ortamlarıyken bazılarını belki de ilk defa duydunuz. Emin olun benim gibi ilgili bir kullanıcının bile bilmediği tonla sosyal medya ortamı var. Bunların ortak özellikleri şöyle:

• Erişilebilirlik – her zaman her yerden erişebiliyorsunuz. Bunun arkasında bir diğer özellikleri olan programlanabilirlik varsa da ilk günden mobil cihazlarla uyumlu geliştiriliyorlar, eposta ile güncellenebiliyorlar.
• Programlanabilirlik – aşağı yukarı her platformun kendine has ya da belli standartları kullanan bir uygulama geliştirme arayüzü (API) var. Bu sayede sürekli bir takım araçlarla kullanıcılara ek fonksiyonalitenin sağlanması mümkün oluyor.
• Ölçeklenebilirlik – genellikle binlerle ifade edilen bu araçların kullanıcı sayısı milyonları bulsa da baştan itibaren pek çok yeni nesil teknolojiyi kullanarak kitlelere hizmet verebilecek kapasitedeler.
• Dinamik – sosyal medyanın en önemli özelliği de her şeyin su gibi akışkan, dinamik, sürekli güncelleniyor olması. Bir blog takip ediyorsanız tabii ki bunun bir güncellenme sıklığı oluyor. Ancak takip ettiğiniz blog sayısının artmasıyla beraber sosyal medya sizin için bir süre sonra takip edilemeyecek bir hızla akan bir nehir haline geliyor. Yani her ne kadar servisin tipiyle ilintiliyse de dinamizm sosyal medyanın her yanında.

Ve gelelim bu yazıyı yazmamın en önemli sebebine. Bir süredir Türkiye’den de pek çok sosyal medya projesi çıkarken küçük de olsa bir sosyal medya camiası oluşmaya başladı. En aktif topluluğun olduğu ortamlardan biri de Friendfeed ve burada yeni nesil sosyal medyayı aktif kullanan yaklaşık 2000 kişilik bir topluluk haline geldik (yanılıyorsam düzeltin?). Çoğunluğu İnternet ve çevresindeki iş kollarıyla pazarlama dünyasından ekmeğini kazansa da lise öğrencisinden emekliye, müzisyeninden eğitimcisine pek çok iş kolundan dostlar burada.

Peki bunca ortam varken neden Friendfeed denen bu anlaşılmaz sitede toplanıyor bu insanlar? Biliyorum uzun bir yazı oldu ve sıkıldınız ama ben size Friendfeed nedir? sorusunu da yanıtlayıp konuyu bağlar bağlamaz şu sıcak havada daha fazla bilgisayarın başında oturmamayı planlıyorum.

Friendfeed daha önce bir yorumda da ifade ettiğim gibi herkesin kendine göre şekillendireceği bir sosyal araçtır. Bu aracın en önemli özelliği sizin daha önce başka ortamlarda oluşturduğunuz kimliklerden yaptığınız beslemeleri (RSS), yayınları, paylaşımları, aktiviteleri – neredeyse her şeyi tek bir arayüz üzerinden sunuyor olmasıdır.

En güzel araçlar sizden yeni şeyler öğrenmenizi beklemek yerine sizlere mevcut düzeninizde kolaylık sağlayan araçlardır. İşte FF de böyle bir araç olduğundan her türlü ortamda var olan kimliğinizi daha okunabilir ve paylaşılabilir kıldığından benim son dönemde en çok kullandığım araç oldu.

Friendfeed adresimi hemen vereyim: http://friendfeed.com/burakbayburtlu – blogumda da yeni tasarıma geçtiğimden bu yana yukarıda linki de var. Bu adrese girdiğinizde benim Flickr hesabımda beğendiğim fotoğrafları, Twitter’da yazdıklarımı, FF’te yaptığım yorumlarımı, beğenip de işaretlediğim Youtube videolarını, bloguma yazdığım yazıları ve daha şu an aklıma gelmeyen ne kadar çok İnternet sitesinde aktivitede bulunuyorsam onları tek bir ekranda görebiliyor olacaksınız. Bundan iyisi can sağlığı :-)

Neyse, dediğim gibi.. FF’te geçirdiğim sürenin blog yazma frekansıma eksi olarak yansıdığını farkındayım. Ancak şu an bambaşka ve dinamik bir mecrada farklı telden pek çok insanla bilgi paylaşımına girmenin keyfi de yadsınamaz. Zaten bu kadar dinamik olması da blogların geleceğinin daha kolay tüketilebilir içerikte olacağının en önemli işareti (bunu uzun bir sosyal medya yazısında yazmış olmam da ironik oldu)

Bir daha bu kadar uzun bir yazı yazar mıyım bilmiyorum? Ancak emin olun Friendfeed’e geldiğinizde pişman olmayacaksınız. Daha sonra bu konuya tekrar değinene kadar sosyal medyanız bol olsun ;-)

[Resmin kaynağı: Fred Cavazza - Social Media Landscape (redux)]