Zaman su gibi akıp geçiyor ve Herkes için Twitter Rehberi – 1 yazımdan bu yana epey vakit geçmiş. İlk bölümde ne olduğunu, temel kavramlarını detaylıca anlatmaya çalıştığım Twitter‘ın bu defa da nasıl kullanılması gerektiğine değinmek istiyorum.

Öncelikle Twitter‘da var olmakla bir blog açmak arasında en önemli fark güncelleme sıklığı ve paylaşılanların kapsamı. Twitter‘da kapsamlı bir makalenin bağlantısını ya da tatil fotoğraflarınızın Flickr sayfasını paylaşabilirsiniz. Ancak bunları Twitter‘a yükleyemezsiniz. Sınırlama da çok açık: 140 karakterde ne yazarsanız o. Bunun bilinciyle dünyanın içeriğini tek bir mesaja sığdırmak yerine daha kısa, daha rafine, daha özet bilgi paylaşmaya alışmanız lazım. Zaten kalabalık bir takip listesine sahip takipçilerinizin ana sayfasında çok kısa bir süre kalacağından dikkatini de aynı oranda çekebilme şansınız var.

Bu noktada #hashtag ve Twitter‘ın meşhur gerçek zamanlı aramaları devreye giriyor. Yazdığınız içeriğin daha erişilebilir olması için #hashtag adı verilen bu küçük aracı kullanmanız faydalı olabilir. İçeriğin içinde geçen kelimeleri # (diyez, kare, hash) işareti ile başlatırsanız sizi okuyan birinin bu kelimeyle aratınca çıkacaklara ulaşmasını sağlarsınız. Buna anlık meme‘ler ya da o an izlediğiniz bir organizasyonun muhabbetine katılmak da dahil (bkz: #socialtrippin, #tedxreset)

İçeriği kısa tuttunuz, #hashtag’lerle süslediniz, peki başka mecralarda paylaştıklarınızı nasıl Twitter‘a paslayacaksınız? Ya benim gibi yapıp bir FriendFeed hesabı açar, tüm servislerinizi bu hesaba bağlarsınız ve FF hesabınızdan Twitter’ınıza düşmesini sağlarsınız. Bir diğer alternatif ise Youtube ya da Facebook gibi servislerin Twitter güncellemelerini kullanmak. Ancak bu da daha sonra bunları yönetmenizi zorlaştıracağı için benim tercih etmediğim bir yöntem. Bir de son olarak TwitterFeed gibi bir üçüncü parti uygulama ile RSS formatındaki tüm içeriği Twitter hesabınıza otomatik yansıtırsınız. Tabii eğer isterseniz.

Gördüğüm kadarıyla otomatik paylaşılan içeriğin etkisi manuel girilen kadar yüksek değil – tabi eğer bir haber portalı ya da web sitesi hesabı işletmiyorsanız. Bu nedenle kayda değer bulduğunuz içerikleri, örneğin bu yazıyı :), direk kendiniz kısa bir özetle paylaştığınızda çok daha fazla kişiye ulaştırabilirsiniz. Elbette akıllı bir sistem kurmak mümkünse de bu, kişisel hesabınız için yeterli.

Twitter mesajınızı gönderdiniz ve başladınız beklemeye. Geri dönüş nasıl alıyorsunuz? Tabii ki “mention” yoluyla. Genelde tüm Twitter yazılımları yazılan bir mesaja yanıt göndermeye olanak sağlıyor. Siz ise bunları Twitter arayüzünde sağ sütundaki @username bağlantısı (mesela bende @burak olarak gözüküyor)  ile görebilirsiniz. Bu bağlantıya tıklayınca arama sonuçları gelecek ve size yönelik yazılanlar listelenecek. Eğer henüz bir şey  çıkmıyorsa takipçilerinizi sizinle diyaloğa teşvik edecek şeyler yazın, kısa sürede geri dönüş almaya başlayacaksınız.

Mention konusunda bir de uyarım olacak. Özellikle FriendFeed kullanıcılarında çok sık gördüğüm bir hata, bir insanın adının başına @ koyarak verilen yanıtlar oluyor. Örneğin Burak Yılmaz adlı bir kullanıcıya yorum yaparken @burak kullanmanızın bir anlamı maalesef yok. Hitap ettiğiniz kişinin kullanıcı adını kullanmadığınız sürece onlara ulaşamazsınız, lütfen dikkat edin.

Twitter hesabınızı izliyorsunuz, güncel içerikler paylaşıyorsunuz ama bir türlü yeni aboneler kazanamıyorsunuz, neden acaba? Sadece takipçi uğruna bazı servislere giriş yaparsanız kısa sürede onların SPAM makinesi haline gelmeniz riski çok fazla. Şimdi isimlerinden bahsedip de o sitelere girmenizi istemiyorum. Siz siz olun Twitter şifrenizi nereye girdiğinize dikkat edin, Twitter hesabınızı “günde 100-400 takipçi kazanın” gibi servislere güncelleme izni vermeyin, bugüne kadar bundan fayda gören ne gördüm ne de duydum. Hatta hazır yeri gelmişken Twitter hesabınızı güncelleme izni olan uygulamaları da Twitter / Connections adresine girip inceleyin, gereksizleri ya da tanımadıklarınızı hemen “Revoke Access” diyerek kaldırın.

Twitter sersinin bu bölümünde biraz olsun daha verimli Twitter kullanımına değinmeye çalıştım. Bir sonraki yazıda ise işimi kolaylaştıran, fotoğraf ve video gibi içerikler paylaşmanızı sağlayacak yazılımlardan, nispetenyeni özellikler olan GeoTagging ve List‘in kullanımından bahsedeceğim. Tabi eğer makul bir şekilde anlatabilirsem daha çok gerçek takipçiye nasıl ulaşabileceğinize dair bazı önerilerim de olacak, yani en güzel bilgileri sona sakladım ;)

O zamana kadar beni mesajlarınıza @burak yazarak sorularınız varsa sorabilir, http://twitter.com/burak adresinden takibe alabilirsiniz. Umarım bu defa arayı daha kısa tutarım ;)

En son yazıyı yazdığımdan bu yana neredeyse 2 ay olacakken insan nereden başlayacağını bilemiyor. O yüzden en hızlı şekliyle konuya girip hayatımı son dönemde en çok yönlendiren şu yeni oluşumdan da bahsetmeyi doğru buldum.

Öncelikle sosyal medyanın tanımını yapayım (büyük laf!):

Sosyal medya, kullanıcı içeriğinin kendisi ve yayıldığı, yayınlandığı, paylaşıldığı her tür platformun genel adıdır.

Hemen bu tanıma karşı çıkacak sesler olacaktır. O nedenle izin verin bir cümle ile yaptığım sosyal medya tanımını açayım :)

Öncelikle sosyal medya, kullanıcı içeriğinin ta kendisidir. Geleneksel medyada içeriği sunanlar profesyonelken sosyal medyada bunu meslek edinmiş çok az insan vardır. Geleneksel medyada kurumlar reklam ve haber yoluyla varolma savaşı verirken sosyal medyada bizzat temsil edilebilirler. Zaten geleneksel medya ile en önemli ayrıştıkları nokta sosyal medya içeriğinin bir monologdan ziyade diyalog olmasıdır.

Tanımda ne demiştik? Sosyal medya bir içerik olduğu kadar bunların yayınlandığı ve barındığı platformlardır. Sosyal medya araçları da diyebileceğimiz bu platformları aslında hepiniz kullanıyor ve seviyorsunuz: Facebook, Myspace, Google Groups, Donanım Haber, Twitter, Friendfeed.. ve daha niceleri. Çok uzun bir listeye Wikipedia’daki Social Media sayfasından ulaşmanız mümkün.

Bunlardan bazıları eskiden beri var olan sosyal medya ortamlarıyken bazılarını belki de ilk defa duydunuz. Emin olun benim gibi ilgili bir kullanıcının bile bilmediği tonla sosyal medya ortamı var. Bunların ortak özellikleri şöyle:

• Erişilebilirlik – her zaman her yerden erişebiliyorsunuz. Bunun arkasında bir diğer özellikleri olan programlanabilirlik varsa da ilk günden mobil cihazlarla uyumlu geliştiriliyorlar, eposta ile güncellenebiliyorlar.
• Programlanabilirlik – aşağı yukarı her platformun kendine has ya da belli standartları kullanan bir uygulama geliştirme arayüzü (API) var. Bu sayede sürekli bir takım araçlarla kullanıcılara ek fonksiyonalitenin sağlanması mümkün oluyor.
• Ölçeklenebilirlik – genellikle binlerle ifade edilen bu araçların kullanıcı sayısı milyonları bulsa da baştan itibaren pek çok yeni nesil teknolojiyi kullanarak kitlelere hizmet verebilecek kapasitedeler.
• Dinamik – sosyal medyanın en önemli özelliği de her şeyin su gibi akışkan, dinamik, sürekli güncelleniyor olması. Bir blog takip ediyorsanız tabii ki bunun bir güncellenme sıklığı oluyor. Ancak takip ettiğiniz blog sayısının artmasıyla beraber sosyal medya sizin için bir süre sonra takip edilemeyecek bir hızla akan bir nehir haline geliyor. Yani her ne kadar servisin tipiyle ilintiliyse de dinamizm sosyal medyanın her yanında.

Ve gelelim bu yazıyı yazmamın en önemli sebebine. Bir süredir Türkiye’den de pek çok sosyal medya projesi çıkarken küçük de olsa bir sosyal medya camiası oluşmaya başladı. En aktif topluluğun olduğu ortamlardan biri de Friendfeed ve burada yeni nesil sosyal medyayı aktif kullanan yaklaşık 2000 kişilik bir topluluk haline geldik (yanılıyorsam düzeltin?). Çoğunluğu İnternet ve çevresindeki iş kollarıyla pazarlama dünyasından ekmeğini kazansa da lise öğrencisinden emekliye, müzisyeninden eğitimcisine pek çok iş kolundan dostlar burada.

Peki bunca ortam varken neden Friendfeed denen bu anlaşılmaz sitede toplanıyor bu insanlar? Biliyorum uzun bir yazı oldu ve sıkıldınız ama ben size Friendfeed nedir? sorusunu da yanıtlayıp konuyu bağlar bağlamaz şu sıcak havada daha fazla bilgisayarın başında oturmamayı planlıyorum.

Friendfeed daha önce bir yorumda da ifade ettiğim gibi herkesin kendine göre şekillendireceği bir sosyal araçtır. Bu aracın en önemli özelliği sizin daha önce başka ortamlarda oluşturduğunuz kimliklerden yaptığınız beslemeleri (RSS), yayınları, paylaşımları, aktiviteleri – neredeyse her şeyi tek bir arayüz üzerinden sunuyor olmasıdır.

En güzel araçlar sizden yeni şeyler öğrenmenizi beklemek yerine sizlere mevcut düzeninizde kolaylık sağlayan araçlardır. İşte FF de böyle bir araç olduğundan her türlü ortamda var olan kimliğinizi daha okunabilir ve paylaşılabilir kıldığından benim son dönemde en çok kullandığım araç oldu.

Friendfeed adresimi hemen vereyim: http://friendfeed.com/burakbayburtlu – blogumda da yeni tasarıma geçtiğimden bu yana yukarıda linki de var. Bu adrese girdiğinizde benim Flickr hesabımda beğendiğim fotoğrafları, Twitter’da yazdıklarımı, FF’te yaptığım yorumlarımı, beğenip de işaretlediğim Youtube videolarını, bloguma yazdığım yazıları ve daha şu an aklıma gelmeyen ne kadar çok İnternet sitesinde aktivitede bulunuyorsam onları tek bir ekranda görebiliyor olacaksınız. Bundan iyisi can sağlığı :-)

Neyse, dediğim gibi.. FF’te geçirdiğim sürenin blog yazma frekansıma eksi olarak yansıdığını farkındayım. Ancak şu an bambaşka ve dinamik bir mecrada farklı telden pek çok insanla bilgi paylaşımına girmenin keyfi de yadsınamaz. Zaten bu kadar dinamik olması da blogların geleceğinin daha kolay tüketilebilir içerikte olacağının en önemli işareti (bunu uzun bir sosyal medya yazısında yazmış olmam da ironik oldu)

Bir daha bu kadar uzun bir yazı yazar mıyım bilmiyorum? Ancak emin olun Friendfeed’e geldiğinizde pişman olmayacaksınız. Daha sonra bu konuya tekrar değinene kadar sosyal medyanız bol olsun ;-)

[Resmin kaynağı: Fred Cavazza - Social Media Landscape (redux)]

Bu haritada tanıdığınız bir sürü sitenin simgelerini göreceksiniz. İşte sosyal medya, bu haritada adı geçen ve geçmeyen tüm araçlarla sesinizi duyurup size ilgi duyan insanlarla etkileşim içinde bulunmanızın genel adıdır. Sosyal medyada kişi, kurum, organizasyon – aklınıza ne gelirse varolabilir. Geleneksel medyanın aksine her zaman etkileşimli ve bununla beraber riskli de bir mecradır. Sosyal medya, sosyal hayatın ta kendisidir – acısıyla da tatlısıyla da.

Bu ön bilgiyi de verdikten sonra gelelim konumuza. Son günlerde blog yazarlarının başını çektiği Türk sosyal medya camiası fokur fokur, kazan gibi. Kazandaki su fazla kaynayınca biliyorsunuz – taşar ve altındaki ateşi söndürür, su yavaş yavaş soğur ve hiç ısınmamış gibi buz keser, yola çıkış amacından uzaklaşır. Hele hele gaz kendi kendine kesilmezse çakacağınız ilk kıvılcım ortalığı darmadağın eder.

Ben bunu istemiyorum, bu yüzden de bu satırları yazma gereği hissediyorum.

Biraz hafızaları tazeleyecek olursak; dünyanın en önde gelen markalarından biriyle tanıştığımda 2007 yılının sonuna yaklaşıyorduk. Türkçe bir teknoloji blogu tutmaya başlayalı neredeyse 2 yıl olacaktı. O günü hiç unutmam ve hayatımın bir grafiği olsa sıçrama anlarından biri olarak hatırlarım. Ancak son 1 haftaya yakın süreyi Friendfeed ve bloglardaki yazışmaları gözden geçirdikten sonra benim hayatımın en önemli olayları arasında sayabileceğim hatıraların aslında dışarıdan hiç de hoş gözükmediğini anladım.

Anladım ama nasıl anladım? Yanılmıyorsam Mart (2009) başında aldığım bir davete olumlu yanıt verirken bugün sosyal medya kazanının bu şekilde kaynayacağını beklemiyordum. Davet büyük bir tatil merkezindendi ve benim gibi pek çok blogcuyu 4 günlük kısa bir kaçamağa davet ediyordu.

Yıllar önce öğrendiğim önemli bir terim var: empati. Sadece öğrenmekle kalmadığım ve karşımdakini anlamak için kurduğum bağa empati deniyor. Empati kurmak her zaman o kadar kolay değil. İnsanlar özellikle klavye başına geçip de satırları döktürürken karşısındakiyle empati kurmayı bırakın, insan olduğunu bile unutabiliyor. Daha deneyimsiz ve heyecanlı iken içine çok az da olsa düştüğüm bir hatadır, siz de düşününce kendi hatalarınızı hatırlayacaksınız.

İşte empati yoluyla (ve tabii sevgili Deniz Oktar ile yaptığım uzun telefon görüşmesiyle) şu an bu kısa kaçamak sonunda olanları ve verilen tepkileri daha iyi anlayabiliyorum. Önce bunları madde madde paylaşayım:

• Bizler kriterleri şeffaf olmasa da büyük bir şirket  tarafından tamamen şirketin değerlendirmelerine dayanan bir seçim sonucu tatile gittik. Kriterlerin şeffaf olması gerektiğine inanmıyorum, inanan varsa beri gelsin.
• Başlangıçta her şey güzel gidiyorsa da muhalif sesler duymaya başladığımızda ilk günümüzü tamamlamış, tabiri caiz ise pelte gibi kendimizi diskoya atmıştık. Çok eğlendiğim bir gecenin ardından güç bela odaya çıkıp yattığımda canım halen hiç sıkılmamıştı.
• Ertesi gün ise her zamanki gibi geçiyordu – sadece “@Kanyon Starbucks” değil de “@Rixos Premium Belek” yazdık. “kahve içiyorum” değil de “diskoda eğleniyorum” yazdık. Yeni aldığımız kek kalıbının değil de az sonra içine atlayacağımız havuzun fotoğrafını çekip gönderdik. Yani yine hayatımızı Friendfeed ve Twitter üzerinden paylaştık. Geçen yıl iki dostumla yaptığım Food Trip 2.0′dan tek farkı o seyahatin masrafını cebimizden yapmamızdı.
• İşte ne olduysa o zaman oldu. Biz cevap vermedikçe yazılan muhalif sesler, daha da gür çıkmaya başladı. Hikayeler yazıldı, listeler yapıldı, isimsiz hesaplar ortaya çıkıp önüne gelene yorum yaptı, block ve hide’lar havalarda uçuştu.
• Bütün bunlar olurken itiraf edeyim, bunları yazanlardaki empati eksiği nedeniyle canım sıkıldı, bozuldum, “ne yapıyorum ben” diye kendime sordum. Hatta hem açıktan hem içimden “acımızdan mı geldik buraya! bunlar ne biçim insanlar?” diyerek veryansın ettim.

Ancak direk olarak isim vermeden, beni doğru dürüst tanımadan direk beni ve kendimi parçası hissettiğim topluluğu hedef alan yazılar yazıldığında pek çok kez klavyeye sarılacakken durdum – beni durduran dostlarım, sağolun, bu sayede daha sağlıklı bir değerlendirme yapma fırsatım oldu. İşte zaman içinde süzgeçten geçirip önemli olduğuna inandığım 3 konu:

• Eğer gerçekten bir takım şeyleri birilerinin yaptığına inanıyorsanız siz isim ve örnek vermedikçe, mesela “Burak Bayburtlu inceleme yapmak için Xxxxxx firmasından para almış, ona kıyak geçmiş, yüksek puan vermiş, kötü yanlarını gizlemiş” diyemeyecekseniz,  o yaptığınız yorumlar, yazdığınız hikayeler, havaya uçup gidiyor. Eğer söyleyecek bir sözünüz varsa çıkın söyleyin, bir de açıklamasını dinlemeye zahmet edin. Ben sizin o yazdığınız gibi kimseyi tanımadığım gibi kendim de öyle değilim. Kim neden üzerine alınsın? (ilgili yazılar: 1, 2, 3)
• Yazacağım da yazamıyorum diyenler: yazacağınız varsa yazın, heyecanlı oluyor, ben de muhakkak kendimden bir şeyler katarak yazılarınıza katkıda bulunurum. Ancak böylesi “bir yazsam karşıki dağlar yıkılır, çok can yanar” tavrı komik oluyor. Komik olmayın, dökün içinizi, rahatlayın. Unutmayın: laf ortaya söylenmez, ortaya salata söylenir, lafınızın arkasında durun, boşlukları doldurun (ilgili yazı)
• En çok şaşırdığım suratsız troll’ler ve onlara kızan dostlar. Sevgili dostlar için bir troll listesi tutuyorum (bkz: http://tinyurl.com/fftrolls) – geri kalan her şey için block yeter. Yüzü olmayan 10 dakika önce açılan FF hesaplarını açanlar: azıcık şahsiyetli olun, yaptığınızın altına imzanızı atmadıkça olgunlaşamazsınız.

Etikten bahsederken lütfen önce kendi etiğinizi gözden geçirin, iğneyi kendinize çuvaldızı başkasına batırmayın. Açık olun, yürekli olun, dürüst olun, kimse kucaklamasa ben sizi kucaklarım.

Pek alelacele yazı yazmıyorum, takip edenler bilir, ortalama 3 saatte yazdığım yazılara fazlasıyla özeniyorum. Kısa yazacağımda genelde Friendfeed’imi kullanıyorum – bilgiler sağdaki kutuda. Geçtiğimiz haftayı uzun bir tatil ile değerlendirdim ve onun notlarını yazana kadar zaman kaybetmeden haber vermek istediğim iki önemli konu var:

• İnsanları şaşırtan ARG – yani alternatif gerçeklik oyunu – Ritmi Koru yayında ve gerçekten insanlar şaşırtan tepkiler veriyor. Bence siz de kaçırmayın bu heyecanlı macerayı. Detaylar yarın buralarda olacak ;-)
• Nokia 5800 XpressMusic lansmanı, sanırım bu haftanın en keyifli gecelerinden birine sahne oldu. Emre Aydın konseri ile tamamlanan lansmanda Nokia 5800 XpressMusic’in Türkiye’ye özel bir müzik mağazasının hazırlandığı bilgisi de beni sevindiren gelişmelerden oldu. Ayrıca yarın, 7 Şubat 2009‘da saat 15:00‘te İstinye Park Nokia mağazasında 899 TL fiyat etiketi ile satışa sunulacak telefonları Ceza dağıtacakmış. Nokia bu defa insanları sürprize boğacak gibi gözüküyor zira bir diğer sürpriz de ilk 100 Nokia 5800 XpressMusic satın alana hediye edilecek Sennheiser PMX 100 kulaklık! Piyasa fiyatı 100 YTL’nin üzerinde olan Sennheiser PMX 100 kulaklıklarla müzik zevkinizi katlamanız mümkün, biz gürültülü bir lansman gecesinde denedik, epey hoşumuza gitti. Türkiye’de ilk olan Nokia 5800 XpressMusic incelememizi merak ediyorsanız tıklayın. Nokia Türkiye sitesinden kaydolan 10.000 kişi olduğunu düşünürseniz ciddi bir kalabalığa karşı erken saatte yerinizi alırsanız siz de Ekim 2008′den bu yana Nokia 5800 XpressMusic ile müziğe doyan 1.000.000 kişinin arasına katılabilirsiniz.

Ben tatil notlarını tamamlayana kadar hoşçakalın.

İnternet’in kalburüstü diyebileceğim haber portallerinden biri de NTV MSNBC. Açıldığı günden beri NTV çizgisine uygun hareket eden, “gel üstüne bak hepsine” gibi bir fenomeni Türk İnternet’ine kazandırmış olan NTV MSNBC, dışa bakan yüzünü değiştirme kararı almış ve bunu da bizlerle, yani blogcularla(blogger’a blogcu demek istiyorum artık) paylaşmak istemişler.

Bu vesileyle dün Maslak NTV binasındaydık. Ziyaretimiz bir bina turu ile başladı, ki emin olun orada çalışanlar kadar biz de şaşkın gözlerle çevreyi dolaştık. En ilgi çekici kısımlar ise şüphesiz stüdyolardı. Zaten yukarıda göreceğiniz fotoğraf sevgili Devletşah’ın objektifinden bunun bir nevi belgesi. İşin eğlence kısmında Nokia 5800 XpressMusic ile çektiğim fotoğrafların tümünü (içine karışanları mazur görün) aşağıda bulabilirsiniz:

Bu keyifli gezinin sonuna geldiğimizde bizi şöyle bir ortam bekliyordu:

Tanıdık yüzleri saymakla bitiremeyeceğimden size direk toplantı notlarımı aktarmak istiyorum:

• Yeni site NBC Sports, NewsWeek ve CNBC.com’un kullandığı teknolojik altyapıyı kullanıyor. Bu teknoloji üzerine geliştirilen modüller, yapılan değişiklikler ve tasarım ise burada, ntvmsnbc’nin kendi yazılım ve tasarım ekibi tarafından gerçekleştirildi.
• Beta yayını ilk defa biz blogcular karşısında görücüye çıktı. Henüz beta aşamasında olan sitenin bazı fonksiyonları ve yerleşimi konusunda kesin kararlar alınmamış. Beta süreci bu konuda ekibin pek çok seçeneği değerlendirip en iyisine yönelmesi için de iyi bir değerlendirme yapmalarına olanak sağlayacak.
• Neden böyle bir sistemin burada geliştirilmediğini ve Şangay, Singapur, Seattle gibi dünyanın dört bir yanından uygulama ithal edildiğini ister istemez merak ettim. Özellikle projeye ayrılan 1.5 yılı aşkın sürede böyle bir uygulama burada da geliştirilebilirdi düşüncesi bende de vardı. Temel sorunun ölçeklenebilirlik ve yüksek trafikle test edilmiş olması olan ntvmsnbc’nin yeni altyapısı, 2000 yılında yılından beri pek çok projede kullanıldığı için gerçek bir sınava tabi tutulmuş. Şu an için %99.9 ayakta kalma garantisi verebilen ve aynı anda 750.000 kullanıcıya cevap verebilen bir yazılım olması ise bu tercihin altında yatan temel neden. Yani bir nevi “Amerika’yı yeniden keşfetmeyelim” durumu söz konusu, üstelik bu yazılımın ana sözleşmenin bir parçası olarak gelmesi de işin ekonomik kısmının daha avantajlı olduğu anlamına geliyor.
• Uzun bir paragrafın ardından kısa kısa devam edeyim. Platformun en önemli özelliği XML+XSLT tabanlı çalışması sayesinde farklı cihazlara farklı arayüzler sunabilmesi.
• Platform olarak .NET 3.5 kullanılıyor.
• Matematik işlemcisi daha iyi olduğu için SQL sunucularda AMD işlemcili sistemler, geri kalan sunucularda ise Intel Itanium işlemcili sistemler kullanılmış.
• Sunucu çiftliği 30 sunucudan oluşuyor.
• Yazılan her yazı statik bir ön belleğe (cache) gidiyor ve oradan sunuluyor. Bir yazı güncellendiğinde ise o yazının statik ön bellekteki hali güncelleniyor. Yani temelde dinamik gözüken statik bir sayfa. Bu sayede her sayfa yüklemede veritabanı sorgusu yapmaktan tasarruf edilmiş.
• Galeriler ve video portalı epey güncellenmiş gözüküyor. Haberler de dahil olmak üzere her içeriği sosyal mecrada paylaşmayı kolaylaştırılacak araçlar da mevcut.
• Farklı reklam modelleri düşünülse de bunları uygulamada çekinceleri var. Örneğin video reklamları konusunda reklamverenlerin çok çekimser ve operasyondan uzak davranması bir neden. Bu konuda reklam camiasına acilen akıl-fikir nakli diliyorum :-)
• Yeni logo ise msnbc’den alınmış ve renk seçimi ile de NTV’den iyice uzaklaşan oluşum artık msnbc’ye daha yakın. Türkiye’deki ekibin içine sinen bu logo benim de içime sindi.
• Eğitim süreci ise ayrı bir dert. Yurtdışından gelen ekip editörleri eğitmiş ancak görünen o ki yılların editör ekibinin dahi alışkanlıklarını kırmak çok zor. El alışkanlığı ile bir iş yapanları bilirseniz ne dediğimi anlayacaksınız.
• Yeni arayüzde bir masaüstü uygulaması kullanılıyor. Bunun bir güvenlik boyutu bir de güçlü istemci tarafında daha güçlü olmak boyutu var. Arayüz Explorer arayüzüne benziyor ve her şey klasörlü. Editörler bu arayüzü kullanmaya başlamışlar bile.
• Ve belki de en önemli konulardan biri: gel üstüne bak hepsine fenomeni yeni arayüzde de yer alıyor :-)

Yeni arayüz demişken, işte yeni arayüz:

Emeği geçen ekibin ellerine sağlık, kalitesini beğeniyle izlediğimiz bir mecranın yenilenmesine bizleri de dahil ettikleri için ayrıca tebrik etmek isterim. Bloglara ilk ilgi gösterenlerden biri oldu ntvmsnbc, ki tahminim bu yıl ilgi daha da artacak.

[Link: NTV MSNBC'de çıkan ilgili haber]
[Link: Nokia 5800 XpressMusic ile ilgileniyorsanız tıklayın]

Etohum toplantılarını elimden geldiğince ve zamanım olduğunca takip eden, pek çok güzel insanı yine bu toplantılarda tanımış biri olarak hepimizin beklediği finale doğru önemli bir dönemeç daha dönülmek üzere.

Öncelikle bilmeyenler için Etohum nedir? sorusunun cevabını vereyim. Yurtdışında görüp de “yahu bizde neden böyle şeyler olmuyor” diye hayıflandığınız organizasyonlar vardır ya hani. İşte etohum öyle bir şey. Etohum İnternet girişimcilerini bir araya getiren ve girişimciler ile girişimci adaylarını sektörün başarılı isimleri ve potansiyel yatırımcılar ile kaynaştıran, geleceğin başarılı olabilecek girişimlerini etohumlayarak filizlendiren bir oluşum. Daha detaylı ve uzun bir açıklamaya sitelerindeki Etohum nedir? sayfasından ulaşabilirsiniz.

Etohum buluşmaları belli bir program çerçevesinde ilerliyor. Programın en önemli aşamalarından biri de şüphesiz girişimci adayları arasından yatırımcı desteği alabilecek düzeye ulaşabilmişleri tespit edip açıklamak. Zaten bu noktadan sonra programın esas ‘yakın koçluk’ dönemi başlıyor.

Programın 15 projeyi açıklayacağı tarih baştan beri belli: 31 Ocak 2009 Cumartesi, etohum Haftasonu organizasyonu, etohum’un başlangıcından beri en heyecanla beklenilen günlerden biri. İTÜ Maçka İşletme Fakültesi’nde düzenlenecek bu organizasyonda etohum, Yatırım Yapılabilecek ilk 15 İnternet Girişimcisi‘ni açıklayacak. Ben o tarihte eğer buralarda olursam muhakkak oradayım, sizleri de bekleriz. Gençlerin “Burak Hoca”sı, sevgili Burak Büyükdemir sizi muhakkak şaşırtacak!

[Link: Etohum etkinlik sayfası]
[Link: Facebook'taki Etohum etkinlik sayfası]
[Link: Etohum.tv - izleyin]

Daha önce de bahsetmiştim, Mynet ciddi bir değişim rüzgarına kapılmış koşar adım ilerliyorken ben de bu değişimi gayet olumlu görüyordum. Bir adım daha atıldı ve bilmiyorum farkında mısınız ama artık kişiselleştirilmiş ana sayfa özellikleri ile Mynet, doğru yönde ilerlediğini tekrar gösterdi.

Kişiselleştirilmiş ana sayfanın en önemli avantajı istediğiniz içeriklerin elinizin altında olmasına imkan tanıması. Bir diğer devrimsel hareket de dışarıdan içerik eklenebilmesi. Mynet bu sayede kullanıcılarına diğer siteleri açmadan o siteleri RSS feedleri üzerinden takip edebilecek.

Daha açık söyleyim: Türkiye’de en önemli ve en çok takip edilen içerik haber (bkz: Türkiye’de İnternet Nedir?) ve en büyük siteler de Mynet’le gibi portaller ve Hürriyet, Milliyet gibi gazetelerin web siteleri. Bütün bu sitelerin artık iyi ya da kötü RSS desteği mevcut ve Mynet artık diğer sitelere girmeden tüm rakiplerini, üstelik de ana sayfasından, takip etme olanağı sunuyor. Üstelik bunları çok basit ve çok iyi yönlendiren bir arayüz ile, ilk günden Hürriyet, Milliyet, Zaman, BBC gibi linkleri ana sayfasından vererek yapıyor.

Bu artık geçmişteki kapalı ve geri kafalı zihniyetin sona erdiğinin bir habercisidir. Mynet’in, yani Türkiye’nin en büyük portalının attığı en sıkı adımlardan biridir. Bir de platform olup üzerinde uygulama yayınlama imkanı verdiği gün Mynet, Türkiye’de İnternet’in tek hakimi olacaktır. Fazla mı iddialı? Rakipleri benzer hamleler yapana kadar bence değil :-)

[Link: Mynet]

Sevgili Özgür‘le Pazar günü konuşurken bana ilginç bir haberden bahsetti. Hürriyet’in Teknoloji sayfalarında yayınlanan haber şunu söylüyordu: Çin’de de Youtube yasaklandı ama yerel video siteleri bu açığı kapattı, biz hala Youtube açılsın diye uğraşıyoruz. Sansüre karşıyız AMA çözümü kendi içimizde aramalıyız.

Bu haber tek başına incelendiğinde çok haklı: Türk insanı Youtube‘a mahkum mu? Yapamıyor muyuz kendi TürkTube’ümüzü? Çekemiyor muyuz kendi videomuzu? Dalgalandıralım sanal ortamlarda şanlı bayrağımızı, bağıralım dünyaya “Türk’ün Türk’ten başka dostu yok!” diye!

Oysa kazın ayağı öyle değil. Türkiye’de çok uzun süredir ücretsiz video izlenebilen portaller mevcut: İzlesene, Mynet Video, Vidivodo, hatta ve hatta Kanal D’nin ünlü şovmeni Beyazıt Öztürk’ün başlattığı Piknik Tube. Bunun da ötesinde halen kapatılmamış pek çok yabancı video portali de mevcut: Google Video, Vimeo, Metacafe, vs.

Saymadıklarım darılmasın ama, ortada bir çırpıda sayacak bu kadar çok portal varken bu haberi neye bağlayalım derken işin aslı astarı ortaya çıktı: VideoTurk.com.

Video Türk, adıyla sanıyla yerli malı yurdum malı, dört dörtlük bir portal olabilir (öyle demiyorum, bence diğerlerinden bir farkı yok, hatta emekleme dönemine yeni girdi). Ancak maalesef zihniyet çok çirkin, Video Türk’ü açtığı gün “sansürü bırak, Çin’liye bak, kendine örnek al” gibi dünyanın en yüzeysel yönlendirme propagandasını yapmak benim etik anlayışımla bağdaşmıyor.

Bu arada: konuyla ilgili habere yaptığım yorumu da yayınlamadılar doğal olarak, muhtemelen etik anlayışları bunu da kaldıracak türden. Sayın Ertuğrul Özkök’ün gazetesine de bu yakışırdı :-)

Öncelikle emeğe saygı diyor repleri bütün emeği geçenlere sevgiyle iletiyorum. Pek çok dost yüzü görüp gayet keyifli vakit geçirdiğim konferansın benim için en unutulmaz dakikaları Serdar’ın sazı eline aldığı anlardı. Zaten ondan sonra da fazla kalamadan Bursa yolunu tuttum ya neyse.

Aşağıda canlı aldığım notları elden geçmiş bir şekilde bulabilir, okuyabilirsiniz. Esasında bunları bir ara İnternet’e canlı gireyim istediysem de 2-3 saatlik bağlantı için Swisscom’a 27 Euro ödemeyim dedim. Hoş onun sebebi de biraz benimle alakalıysa da(ne alaka demeyin hiç ;) ) bir klasik olarak yine bir web konferansında açık WiFi bağlantısı yoktu diyebilirim.

Ha bir de.. organizasyonun en önemli olaylarından biri de kuşkusuz Emre Sokullu’nun Grou.ps’un kaynak kodunu açacağını duyurmasıydı. Emre’yi ve Grou.ps’u hakettiği başarıyı yakalaması ve yeni aldığı Series A yatırımın en iyi şekilde değerlendirilmesi dileğiyle tebrik ediyorum.

Notlarım

Arda Kutsal’ın açılış konuşmasıyla başlayan Webrazzi & TechCrunch MeetUp‘ın en etkileyici özelliği şüphesiz 400 kişinin üzerinde katılımın sağlanmış olması. Arda konuşmasında İnternet kullanımının ne kadar hızla büyüdüğünden bahsederken Türkiye’nin Facebook kullanımına yönelik eğilimlerine de değindi. Genç nüfusun çok yaygın olması nedeniyle sosyal uygulamaların çok başarılı olduğundan da bahsederken şu çarpıcı istatistikleri de verdi (Kaynak Universal McCann imiş)

• %69.6 aktif internet kullanıcısı
• %39.2 blog sahibi 
• %66 sosyal ağlarda profili var 
• %48.4 fotoğraf paylaşıyor
• %41.2 video paylaşıyor 
• %93.4 online video seyrediyor

Arda konuşmasını sonlandırırken e-ticaret pazarıyla ilgili hedeflerin daha yüksek olmasını ve halen potansiyel olduğunu da vurguladı. 2007′de 3 milyar dolar olan pazarın 2010 hedefinin 10 milyar dolar olduğunu hatırlatırken hedef kitlenin 2012 yılında e-ticaret alanında patlama yaratacak seviyeye ulaşacağını da ekleyen Arda, 3G, mobil ödeme(ek: yapılacak deniyor ama Turkcell üzerinde Mynet’te hayata geçti bile) gibi yenilikler ve iPhone, Paypal ve Amazon gibi markaların Türkiye’ye girmesiyle İnternet dünyasının daha da canlanacağına işaret etti. Önümüzdeki 4 yılın çok değerli olduğu, söylediklerinin özetiydi.

İlk panelistler sevgili Alemşah ve Özgür’ün yanı sıra Kariyer.net’ten Ayça Arsan, Pilli’den Aylin Yalçınkaya ve Rakı Sofrası’nın yaratıcısı Can Karatopraktı.

Aylin Yalçınkaya, sosyal ağlar ve kullanıcı içeriğinin ne kadar başarılı olduğuna değindi. Firmalar kendilerine gelse de reklam anlamı taşıyan içerikleri istek üzerine yayınlamadıklarından bahsetti. Farklı reklam modellerinin başarıyı getirdiğine değinen Aylin Hanım’ı ve Pilli ekibini, Türkiye’deki en etkin reklamlardan biri olan etiket reklamını uzun zamandır takip eden biri olarak yeri gelmişken tebrik etmem gerek. Bir diğer önemli reklamları da Nokia’nın Sosyomat üzerinde yaptığı viral kampanyanın başarısızlığından bahsetti. Özellikle Nokia için tatminsiz olmasının en önemli sebebi bir ödül veya cazibeye olan ihtiyaçmış. Belki de konumlandırmayı tekrar değerlendirip, insanları cezbetmek de mümkün olabileceği görüşünde hemfikir oldular.

Kurumların sosyal mecralardaki en önemli endişeleri bu platformlarda kendilerinden kötü bahsedilmesi ve firmanını bu görüşlerin yanında konumlanması olduğunu hepimiz farkındayız. Örneğin Alemşah’ın da bahsettiği Yaman Gezgin Kayboldu kampanyasında yaşanan en ufak bir sorun bile ajansla firmanın arasında soruna yol açabiliyor. Ancak doğru sosyal kurguların hayata geçirilmesi kullanıcıların hem ürünü hem de kampanyayı sahiplenmesine kadar gidebiliyor. Alemşah ve Özgür de bu havucun önemine değindi.

KariyerNet’ten Ayça Hanım ise firmanın Facebook uygulamasından bahsetti. Bu uygulamanın vurucu özelliği kullanıcıların listelerindeki arkadaşlarını çalıştıkları şirketlere göre sınıflandırarak listelemesi. İş dünyasına katma değer yaratacak yönü de bu. E-Fabrika ekibinin Kariyer.net’le beraber hayata geçirdiği bu uygulama aktif kullanıcı sayısı 133 civarında gezerken uygulamayı 16.000 kişi yüklemiş durumda. Klasik kampanyalardan çok daha fazla katkı sağladığı düşünülüyorsa da sosyal özellikler kanımca yeterince kullanmayan bu uygulamaya daha eklenebilecek çok şey var – en azından benim görüşüm bu yönde. Yine de firmanın bu uygulamadan oldukça tatmin olduğu hissine kapıldım, alan memnun satan memnun olduktan sonra daha fazla konuşmaya gerek yok değil mi :)

Bir diğer başarı hikayesi olan Rakı Sofrası’nın yaratıcısı Can Karatoprak projenin büyüme hızının Türk kültürünün doğru analiz edilmesi ve viral etkisi yüksek bir uygulama olmasına bağladı. Özgür Alaz ise bu noktada havucun her zaman maddi olmayacağını, manevi tatminin de itici güç olduğunu ekledi (ya da başka bir yerde ekledi, not alırken “buraya yazmak daha güzel daha tatlı oldu” diye not düşmüşüm)

Genel olarak ilk oturumdan benim elde ettiğim birkaç çıkarım var. Bunları vurgulamak gerekirse:

• Sosyal mecralarda etik sahibi bir tarz benimsenmeli
• Kullanıcılara doğru havucu sunmalı ki bu hem maddi hem manevi olabiliyor
• Ürünün konumlandırılması doğru yapılmazsa başarısızlık da beraberinde geliyor
• Viral özelliklerin doğru kullanılması hep unutulan bir nokta, Rakı Sofrası’nın başarısının arkasında bu yönü iyi değerlendirmesi var

İkinci panelde de yine tanıdık isimler vardı. Ekşi Sözlük’ün de avukatı olan Başak Purut’a, sevgili Burak Büyükdemir ve Serdar Kuzuloğlu ile TBD İstanbul Şubesi YK Üyesi Av. Ceyda Cimilli Akaydın eşlik ediyordu.

Başak Purut’la başlanan panelde Başak Bey’in Youtube’un avukatlarıyla kurduğu diyaloga değindi. Özellikle Abant’ta yapılan görüşmenin sonuçsuz sonlanması hepimizin tepki gösterdiği konulardan biriydi. Bu noktada Burak Büyükdemir “müstehcen” konusuna değindi. “Eleştiride haklısınız ama çok dar kaldı” diyen Başak Purut, Telekom kurulunun ilgili kanunundan dem vururken biraz sert çıkıştıysa da yasalara karşı tepkili herkes iyi kötü Burak’ın duygularını paylaşıyor. Zaten dar kalmasının sebebi birer hukukçu olmamamız, bu noktada da Başak Bey gibi pek çok hukukçuya daha ihtiyacımız olduğu kesin.

Bu noktada şu gerçeği hatırlamakta yarar var. Ülkemizde belli kanunların esneklikleri kullanılarak basit bir içerik yüzünden bile site kapatmak yasal olarak çok kolay. Bu yüzden bizlerin yazdığı her kelimeye dikkat ediyor olması da yeterli değil. İnternet’te yayınladığınız bir içeriğin hukuk yönünden gazeteden farksız olmaması, sizi özellikle toplum önünde hakarete, ifşaya kadar uzanması gibi bir sürü sorunla karşı karşıya bırakıyor. Bu yüzden hepinize tek tavsiyem var: sadece yazdıklarınıza değil yazılanların kaynakları konusunda bile çok dikkatli olun.

TBD’nin konuyla ilgili görüşü ise ilginçti. Av. Ceyda Hanım’ın açıklamalarına göre “Haymana Resort”‘ta “laf üreten” TBD’nin çok ağır pazarlıklar yapmasına rağmen sadece hafif değişiklikleri yasalandırma imkanı bulduğunu öğrendik. İnsanların eğitimine de katkısı olan TBD’nin eğitimlerinin daha da artması gerektiğini, topluluğun talepleri doğrultusunda şekilleneceğini de burada vurguladılar. 

Telif hakkı konusunda eksik olmadığından da bahseden Ceyda Hanım, yasanın aslında işin çerçevesini çizmek zorunda olduğuna dikkat çekti. Özellikle hepimizin de kabul edeceği üzere 50-55 yaş seviyesindeki savcı ve hakimlerimizin bilişim konusundaki bilinç eksikliğinin en büyük sorun olduğunu dile getirdi. Ne diyebilirim, sonuna kadar katılıyorum.

Yine de önemli bir gelişme: yeni alınan hakim ve savcı adaylarının yurtdışında psikoloji, bilişim gibi alanlarda eğitimlere gönderilmesi, polisin ise bilişim polisi yetiştirme konusunda çalışmalar sürdürdüğünü duymak çok güzel. Bu noktada bilirkişi eksikliğinden uzuuun uzun bahseden Ceyda Hanım’ın mesajını da ileteyim: eğer bilirkişi olmak isterseniz Adliye’deki bilirkişi listesine kabul edilmek gerekiyor, bunun için muhtemelen Adalet Bakanlığı web sayfaları size yol gösterici olacaktır.. 

Ceyda Hanım’dan sazı eline alan Serdar Kuzuloğlu özellikle yeniliklerin önemine vurguladı. İnternet’in içindeki insanların bile devinimi yakalayamadığını düşünürsek hakim ve savcıların bu hızı yakalamasının mümkün olmayacağına değindi. İnternet’in doğruları da tıpkı bunun gibi. Gazeteciliğin en önemli özelliği de “p..ta p..t demeden p..t olduğunu hissettirmek” derken salon resmen inim inim inledi (sonra Recep İvedik’te çok küfür var diye karşı çıkarız, küfüre herkes gülüyor bu ülkede, neden kızılıyor ki bu kadar?)

Neyse geyik bir kenara, Serdar’ın hukuk konusunda vurguladığı en önemli konu İnternet’in çok fazla yatay kitlelerden oluşması oldu. İnternet’te yayınlanan her içeriğin etkisi televizyon ya da gazete gibi ağır değil. Devletin gerçek dünyadaki hakimiyetini kurarken bunu da göz önünde bulundurması şart, aynı refleksleri göstermemesi gerek de diyor olmalı, doğru da diyor.

Neyse işte, buradan sonra kalkıp gitmek, buz kesen salondan kendimi sıcak kokteyl salonuna atmak istedim. Oradan da “bugün bu kadar konferans yeter” diye mekanı terkettim. Konuyla ilgili pek çok yazıya Google’da “Webrazzi & Techcrunch Meetup” aratarak ulaşabilirsiniz. Benden bu kadar!

Bugün Türkiye İnternet camiasının önde gelen isimlerini bir araya toplayan bir organizasyonda olacağız. Özellikle web girişimleri konusunda kısırlığı üzerinden atmış bir ülke olarak böyle organizasyonlara da her geçen gün daha fazla ihtiyaç duyacağımızdan attığı bu önemli adım için Arda Kutsal’ı ve diğer emeği geçenleri tebrik etmek istiyorum. Saat 12′de Conrad’da görüşmek üzere!

[Link:Webrazzi & Techcrunch Meetup Etkinlik Programı]

Bir süre önce yenilenen Mynet ana sayfasına gelen tepkilere şaşırmadım değil: “web2.0′ı geç yakaladılar”, “sürekli de değişiklik olur mu” ve daha neler neler.

İşin aslı Mynet‘teki değişimin detaylarına bakmayanların çoğu, özellikle son kullanıcı ağırlıklı bir grup, bu değişimin sadece yüzeysel olduğunu düşündü. Görünüşle yetinir, bunun üzerine büyük değişiklikleri de kaçırırsanız(bu nasıl olur bilemiyorum, algıda seçicilik heralde) bu şekilde bir değerlendirme yapmanız mümkün – Webrazzi’deki yorumlar bunun canlı ispatı. Ancak işin aslı öyle değil :-) [Not: Bu güncellemeler ne zaman yayına alındı bilmiyorum, Webrazzi'deki yorumlar yapıldığında bu servislerin bir kısmı halen herkese açık değil miydi emin olamadım, çok alıngan olmayın lütfen]

Mynet bir süre önce ana sayfaya koyduğu login kutusuyla kullanıcılarına ana sayfadan giriş yapma, kendilerine gelen mesajları görme imkanı sunmayla ilk adımı atmıştı. İkinci adım için hem geliştirme süreci hem de bu alışkanlığın oturması beklenildi.

Bu alışkanlığın bir sonraki safhası ana sayfanın tasarım olarak Eksenim‘in genel özelliklerini taşımasıyla ortaya çıktı. Eksenim, Mynet‘in yeni nesil servislerinin en geniş kapsamlısı, hatta belki de yakın gelecekte en etkililerinden biri olacak bir sosyal ağ ve paylaşım platformu. Burada içerik paylaşmak, yeni insanlar ya da mevcut arkadaşlarınla iletişime geçmek, blog yazmak veya benzer sitelerde gördüğünüz pek çok fonksiyonu yerine getirmek mümkün.

İnternet Sensin vizyonunu sadece Eksenim’le kısıtlamak tabii ki mümkün değil. Bir süredir kendi halinde Email ürünü içinde kaybolmuş duran RSS okuyucu, Email’den fırlamış ve bir sürü Türkçe RSS kaynağıyla beraber araç çubuğunda yerini almış. Burada şairin büyük medyanın galeri-haber sitelerine seslendiği aşikar.

Bir diğer yenilik de iletişim merkezi adı verilen ve bütün bu sosyal iletişimin tek bir noktadan hızlıca görüntülenebilmesini sağlayan küçük kutu(tıklayınca büyüyorlar o ayrı). Değişiklikler göreceğiniz üzere epey kökten ve daha önce pek rastlamadığımız türden, bir nevi tabudeviren.

Değişiklikler bunlarla da kalmıyorsa da bütün detaylara girmeyeceğim. Son kullanıcı gözüyle sadece bir tasarım değişikliği gibi gözüken bu kökten değişim sürecinden geçerken en önemli sorunun ne olduğunu da farketmişsinizdir: son kullanıcıyı bilinçlendirmek.

Bu noktada da İnternet Sensin mini sitesi devreye giriyor. Sitede konuyla ilgili eğitim mahiyetinde videolar gayet faydalı ve son kullanıcıyı bilinçlendirici şekilde hazırlanmış, servislerin nasıl kullanılacağı anlatılmış, yeni tasarımla kafası karışan kullanıcıların neler yapabileceği anlaşılır bir dilde aktarılmış (eleştirmeden edemedim: o adam kim ve neden o kadar hızlı konuşuyor?)

Sonuç: Mynet bir platform olmak için hızlı adımlar atmaya başladı, benim Ekim-Aralık 2007 döneminde Mynet yönetimine sunduğum vizyon sunumları ne kadar etkili oldu inanın ben de kestiremiyorum. Ancak böyle giderlerse bir sonraki adımı ben çok iyi kestiriyorum da, sizce ne olacak? ;-)

[Link: Mynet]
[Link: İnternet Sensin mini-site]

Mynet‘te de beraber çalıştığımız Burak Evren‘in Fox International Channels’ın Dijital Medya direktörlüğüne geçmesinin etkisi de olacak(!) ki,  “FX/Erkeksen.” sloganı ile Türk medya dünyasına hızlıca giren TV kanalı FX, daha önce hiçbir kanalda görmediğimiz türden bir web sitesini yayına aldı.

Bir televizyon kanalı, yapısı ve işleyişi gereği çok fazla interaksiyon sunamıyor (Zeki Müren sizi göremediğinden). Günümüz ITV – Interactive TV uygulamaları ise henüz Digiturk dışında bir platformda yaygın değil. İş böyle olunca ortaya alternatif mecraları iyi değerlendiren ve online alanda da var olan FX‘e kucak dolusu sevgiler sunmak bize düşüyor.

Bu tip uygulamaların çok büyük kitlelere ulaşması doğru bir hedef olmayacaktır. Eğer hedef kitleyi tam 12′den vurmak amacıyla yola çıkılıyorsa, beklenti son kullanıcı içeriğini yiğidin harman olduğu yerde, yani webde, toplamak, FX izleyicilerini tartışma gruplarıyla, içerik paylaşımıyla televizyonun dışında da kendine çekmek olduktan sonra değmeyin keyfinize. Ayrıca kaliteli FX içeriği ile desteklendiğinde bir süredir takip ettiğim “erkekler portalı” alanındaki açığı da kapatabilir, kim bilir ;-)

[Link: FX TV Resmi Sitesi]

Google’ın her şeyi yapmasından bazen siz de rahatsız oluyor musunuz? Dönüp bakınca aşağı yukarı webin her alanında bir ya da birkaç Google servisi görüyor olmak garip değil. Belli ki bu adamlar Dünya’nın hakimi olmayı kafaya koymuşlar :)

Şaka bir yana, Google’ın son girişimi olan Knol, birkaç gün önce “insanları katılıma yüreklendirmek” başlıklı bir yazıyla duyuruldu. Google Knol, Ekşi Sözlük’ü bilenler için “neredeyse aynı şey” diyerek özetleyebileceğim bir proje. Genel tepki ise “tıpkı Wikipedia olmuş” şeklindeyse de ayrıştığı noktalar epey çok.

Wikipedia’nın objektiflik kriteri Knol’da olmayacak, tıpkı Ekşi Sözlük’teki gibi yazarların kişisel görüşlerine yer verilecek. Bu noktada gerçek isim kullanımı zorlanacak mı sorusunun cevabı “evet” gibi gözüküyor. Bir diğer konu ise düzenleme olanakları. Yazar izin verdiği sürece içeriği diğer Knol kullancıları değiştirebilecek, yorum yapabilecek gibi gözüküyor. Ancak girilen başlığın sahibi kim olacak? İlk yazan sahiplenecek, sonra bu başlığa yalan bilgi girildiğinde neler olacak? Bir moderatör grubu mu yoksa verilen oylar mı içeriği sildirecek bunlar da belli değil. Google hiçbir şekilde editörlük yapmayacağını ve sadece Search Quality dediği bir misyon çerçevesinde bu knol sayfalarının arama sonuçlarında doğru sırada çıkmasını sağlayacağını söylüyor.

Google, Knol ile Wikipedia’yı ve benzeri toplu içerik girilen siteyi imite ediyor, bunu kendi tarzında yapıyor ve yazarlarına eğer izin verdiyse yayınlayacağı reklam gelirini paylaşmayı vaat ediyor. Büyük olacağı kesin ancak detaylar belli olmadan antipati beslememek lazım. İçerik içeriktir, umarım başarılı olur.

Bu arada, başlıktaki sorunun cevabını vereyim: değil ;-)

[Link: Google Knol duyurusu]

Time tarafından 2006′da yılın en etkili fikir adamlarından biri olarak gösterilen ve Wiki konseptini(düzeltme için nec‘e teşekkürler) Wikipedia’yı yaratan kişi olarak milyonların hayatını değiştiren Jimmy Wales, 18 Ocak 2008′de “Altivi ile Sınırsız Dünya’nın Liderleri” seminerlerinin ilki için İstanbul’da olacak. Yeri gelmişken Altivi ve organizasyon ekibini tebrik etmek ve ”bu kadarla kalmasın daha Michael Arrington, Dick Hardt, Mark Zuckerberg gibi isimleri de bekliyoruz” diye eklemek istiyorum.Sizi bilmiyorum ama ben orada olacağım, pek çok blogger’ın da geleceğini tahmin ediyorum. Ücretsiz katılım için iki şart var:

• Bir blog ya da web projesi sahibi olmak (sektör çalışanlarını da katılımcı da alacaklarını tahmin etsem de katılımda bloggerlara öncelik tanınacak)
• Ve tabii ki kayıt forumunu doğru bir şekilde doldurmak :-)

Avrupa’da Web’in geleceği konulu en büyük ve en önemli organizasyonlardan biri düzenleniyor: The Next Web. We ben de bu konferansa yarın sabah itibariyle uçuyor olacağım. Pek çok yatırımcı, 20 startup, 100lerce katılımcı bir araya gelecek ve Web dünyasının en önemli isimlerinin “Web’in Geleceği” üzerine yorumlarını dinleyecek. Türkiye’den tek katılım, sanırım Mynet‘ten oluyor çünkü katılımcılar arasında hiç Türkçe isim göremedim. Eğer bu satırları okuyorsanız ve orada olacaksanız email adresimden bana ulaşabilirsiniz.

Her gün yeni bir web servisi ile tanışmak için çok çaba sarfetmeye gerek yok. Bugün Lifehacker’da gördüğüm bir siteye bakmadan edemedim: Tumblr.

Tumblr, bu yazının ilham kaynağı olan site, harika bir blog yazılımı. Ama bildiğiniz bloglardan tutmuyor: tumbleblog tutuyor. Bu konuda biraz bilgi vermek gerekirse: Wikipedia’ya göre ilk kez 12 Nisan 2005′te kullanıla bu terim, eski usûl tutulan blogların yeni nesil adı. Başlıkların olmazsa olmaz olmadığı, Movable Type, WordPress, Blogger gibi uygulamaların olmadığı, her bir yazının kısa birer makale, yorumların değil kendini ifade etmenin önemli olduğu günlerde (hatırlayan var mı?) tutulan bloglar genelde elle güncellenen sayfalardan, içerikleri de kısa bir paragraf, bir küçük fotoğraf, bir özlü söz veya bir linkten oluşurmuş (sanırım o zaman blog da değil “kişisel sayfa” deniyordu).

RSS feed ve blog post yani yazılar dışında pek standart bloglarla ortak yanı da yok. Pratik oyuncakları seven bendeniz de denedim ve bütün özelliklerini kullandığım bir sayfa yaptım. Yeni ne var diyenlere bunu anlatabileceğimi sanmıyorum: belki inanılmaz pratik ve hafif arayüz, belki de her şeyin çok basit olması sanki yeni bir şey icat edilmiş gibi hissetmeme sebep oldu. Hele bir de sayfanın sonuna /mobile eklenince (örneğin: burak.tumblr.com/mobile) iyice kırpılmış versiyonunun geldiğini görünce yüzümdeki ifadeyi görmeliydiniz.

Belki bir gün ben de bu kadar basit ve zaten çok da sevmediğim yorumların olmadığı bir yapıya geçerim, kim bilir?

[Link: Tumblr]

Her gün yeni bir web uygulaması ekosisteme katılıyorken hepsine yetişmem ya da aynı ilgiyi göstermem genelde mümkün olmuyor. İşte Snipshot, ekosistemde daha önce örneğini görmediğim(sonra gördüm, phixr, pixer, pixanet gibi birkaç güzel örnek daha varmış) şans eseri gördüğüm bir web tabanlı foto-editör.

Son dönemin en gözde yatırımcılarından YCombinator tarafından desteklenen Snipshot, en çok kullandığım 3 temel fotoğraf/resim düzenleme işlevini barındırıyor: crop, resize, rotate. Bir de bunlara “akıllı düzeltme” diyebileceğim enhance fonksiyonu ve bunun manuel versiyonu olan adjust fonksiyonu eklenince ortalama bir kullanıcının fotoğraf düzenleme ihtiyaçlarını karşılayan bir ürün çıkıyor karşımıza.

Peki neden Phixr ya da Pixer değil de Snipshot‘ı beğendim? Bir kere her şey elinizin altında. Arayüzde reklamlar ya da benzer kafa karıştırıcı öğeler yok. Küçük ikonlar yerine büyük ikonlarla süslü, ekranınızı kanvas gibi kullandıran, bütün bunlar sayesinde daha sezgisel olmayı başarabilmiş bir arayüz var. Bunlara bookmarklet ve Firefox eklentisi sayesinde o an gezdiğiniz sayfadaki resimleri direk düzenlemeye imkan tanımasını, Flickr desteği ve herkese açık API de eklenince tam da olması gerektiği gibi bir program ortaya çıkıyor.

Sonuç: Snipshot’la fotoğraflarınız üzerinde ufak rötuşlar yapmak çocuk oyuncağı. Ancak oyuncak gibi gözüktüğüne bakmayın, arkada güçlü bir motor var.

[Link: Snipshot]

Sanırım bu yazıyı daha önce yazmam gerekiyordu ancak yapacak bir şey yok: bu ay Mobile Monday İstanbul‘da gündem konusu Web 2.0‘dı. Konuşmacılardan Alemşah‘ı zaten yakinen tanıyor olmam bir yana, Mobile Monday toplantılarının artık Türkiye’de hem de burnumun dibinde yapılmasına kayıtsız kalmam mümkün değildi.Bu ay Ericsson Mobility World toplantı salonunda gerçekleşti. Daha önce da gittiğim EMW çok hoş bir ofis ve özel bir çalışma ortamı sunuyor. Duvarlardaki TV’lere bağlı PS2′lerle, fitness ekipmanları, barı ve hatta piyano ve bilardo masasıyla insanı kıskandıracak türden bir mekan. İç mekan tasarımı da oldukça ferah ve şık. Bu nedenle harika bir seçim olduğunu söylemem gerek.

Akşamın kuşkusuz en keyifli dakikaları Alemşah Öztürk ve Arda Kutsal‘ın sunumları sırasında yaşandı. Alemşah’la Web 2.0′ın felsefesine ve dünyadaki başarılı uygulamalarına genel bir bakış yaptıktan sonra Arda Kutsal bize Web 2.0′ın geleceği, İnternet’e yön verenler ve Türkiye pazarı için fırsatlardan bahsetti. Geceyi Cem Sertoğlu‘nun Mondus tanıtımı ile tamamlarken Mac OS X‘e geçişimin bir süre daha olmayacağı hissine kapıldığımı da itiraf edeyim.

Son olarak Mobile Monday’e dair kısa bir bilgi ve peşinden iki küçük eleştiri getirmek istiyorum: Dünya’nın çeşitli ülkelerinde düzenlenen Mobile Monday, bir mobil profesyoneller topluluğudur. Her ayın ilk Pazartesi günü düzenlenen toplantılarında sektör çalışanlarının birbirlerini yakından tanıyıp sektöre ilişkin bilgi paylaşımı sağladıkları bu organizasyonun gündemi her zaman mobil oldu.

Bu ön bilgi ışığında sormam gerek: neden Türkiye’de hem mobil hem de İnternet? Türkiye’de mobil sektör yeterince büyük değil mi? Ya da bu işi Mobile Monday adı altında yapmamıza gerek var mıydı? Zaten şu an en hızlı büyüyen iş kollarından birinin Mobile Monday gibi bir markaya ihtiyacı var mı? Bence yok ki bu kadar yazıyorum :-)

Bir diğer konu da Mobile Monday‘in dili. Mobile Monday‘in resmi dili İngilizce‘dir, ilk başladığı ülke olan Finlandiya‘da bile İngilizce sunumlar hazırlanır, sunulur. Bunun sebebi katılımcıların bu dile hakim olmasına ve bu dilde pratik yapmasına katkıda bulunmayı hedeflemesidir. İngilizce’nin iş dünyasında en kabul gören dil olması da heralde bu dilin seçilmesinin sebebi. Sunum yapanların İngilizce bilmediğini veya katılımcıların bu sunumları İngilizce takip edemeyeceğini kesinlikle düşünmüyorum. Bu nedenle neden bizde de İngilizce değil demek istiyorum. Ben sunumları ana dilimde takip etmeyi tabii ki tercih ediyorum. Ancak İngilizce sunum kabiliyetlerimizi geliştirmemizin faydalı olacağı gerçeğini göz ardı etmememiz lazım.

Kulağa çok kuralcı geliyor olabilir söylediklerim. Ancak eğer uluslararası bir markayı ülkemize getiriyorsak iyi kötü kurallarına uygun yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Ki bu kurallar da pek mantık dışı gelmeyince bunları dile getirme gereği duydum.

Bu iki küçük eleştiriyi bir kenara bırakırsam gerçekten keyifli bir akşam geçirdiğimizi itiraf etmem gerek. Organizasyon pürüzsüz işledi, sunumlar fevkalade bilgilendiriciydi ve katılan herkesin salonu terkederken yüzünde hoş bir tebessüm olduğunu gözlemlemek mümkündü. Bu nedenle tebrikler organizasyonu düzenleyen herkes için. Teşekkürler ve tebrikler!

Google Docs bugün itibari ile yayına açıldı. Daha önce Writely‘yi satın alan, Google Spreadsheets‘i duyuran Google’dan bu iki ürünü birleştirip paketleyip önümüze koydu. İnsanların web browser üzerinden iş yapmayı ne zaman benimseyeceğini bilemiyorsam da bu satırları blog’a Google Docs & Spreadsheets editöründen gönderdiğimi söylesem ne kadar hoşuma gittiğini anlarsınız heralde blog desteğindeki problemimi çözdükten sonra daha yoğun kullanacağıma eminim. Gidin ve kendiniz görün: Google Docs & Spreadsheets

Hatırlarsanız daha önce sadece şanslı kişilerin erişebildiği ve CL2 kod adlı Google Calendar‘ı duyurmuştum. İşte Google, bugün yine yapacağını yaptı ve web tabanlı takvim uygulamasını hayata geçirdi. Şimdilik kullanacağımı düşünmüyorsam da denediğim birkaç uygulamadan çok daha kullanışlı, tebrikler.Ne kadar güzel olduğunu ya da artılarını yazmak kolay ancak tamamen kişisel görüş. O yüzden eksiklerini yazmak istiyorum, kısaca:

• Mobil yönü çok zayıf. Amerika’daki operatörlerin dışında SMS uyarıları desteklenmediği gibi cep telefonumdan bağlanabileceğim bir XHTML arayüz de henüz yok, zamanla olacağını tahmin ediyorum.
• Outlook ile senkronize etmeye dair hiçbir şey göremedim. XML ve iCAL formatlarında takvime ulaşmak mümkünse de eklenti yapmak için bir API de yok. SyncML ile erişebilmeyi beklerdim, halen de bekliyorum.

Bu ikisi birleşince sokaktaki adam olarak cep telefonumdan takvimime ulaşamadığım gibi telefonuma girdiğim takvim öğelerini web’e taşıyamıyorum. Neyse ki Gmail kurallarına birkaç küçük eklentiyle takvim uyarılarını benim Unimesajcell kutuma yönlendirmek ve bu sayede takvimdeki gelişmelerden haberdar olmak zor değil.

Şimdilik rahat arayüzü, gayet akıllı çalışan “Quick Add” özelliği (tıpkı Apple Newton gibi: breakfast at tiffany’s yazın da görün ;-) ) ve daha önce de belirttiğim üzere XML/iCAL gibi formatlarda çıkış vermesi ile benden pek çok artı aldı. Yine de yukarıdaki özelliklere kavuşana kadar kullanmayacağım.

Araştırma sonrası ek: Google Blog‘dan öğrendiğime göre iCal tahminimden daha yetenekli ve yaygınmış. Ancak Google takvimi yayınlama (publish) konusunda hiçbir şey yazmadığı için bu özelliğin olmadığını varsayıyorum. Olsaydı pekala Outlook 2003′le eşleştirme imkanım olabilirdi.